ijtimoiy sheriklik

PDF 14 pages 287.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 14
13-mavzu: ijtimoiy sheriklik. reja: 1. ijtimoiy sheriklik-etuklik mezoni 2. ijtimoiy sheriklikning tarixi va tadriji 3. ijtimoiy sheriklikning nazariy asoslari 4. o„zbekistonda ijtimoiy sheriklik nazariyasining boyitilishi va amaliyotining rivojlantirilishi 1. ijtimoiy sheriklik-etuklik mezoni respublikamiz birinchi prezidenti islom karimov o„zining 2010 yil 12 noyabrida oliy majlis senati va qonunchilik palatasining qo„shma majlisida bayon qilgan “mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi”da davlat hokimiyat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari o„rtasida ijtimoiy sheriklik munosabatlarini o„rnatish zarurligini ko„rsatib o„tdi. bu ko„rsatma mazmun e‟tibori bilan juda dolzarb va sermazmundir. ijtimoiy sheriklik g„oyasi ijtimoiy va siyosiy sohada insoniyat kashf qilgan eng buyuk ixtirolardan biridir. insoniyat ijtimoiy sheriklikning zururligini anglab etishi uchun ko„p asrlar kerak bo„ldi. bu jarayonda uzoq davom etgan konfrontatsiyani, murosasiz kurashlarni, keskin ijtimoiy nizolarni boshdan kechirishga to„g„ri keldi. “ijtimoiy sheriklik” tushunchasi ijtimoiy fanlarga kirib kelganiga ko„p vaqt bo„lgani yo„q. bu tushuncha dastavval mehnat munosabatlari doirasida va ularni tartibga solish maqsadida yaratildi. kapital …
2 / 14
acha ham odamlar orasida sheriklik munosabatlari mavjud bo„lgan. bunday munosabatlar minglab yillardan buyon davom etib keladi. sheriklikning kurtaklari hatto yuqori darajada rivojlangan hayvonlar, masalan bo„rilar, arslonlar, sirtlonlar va afrikadagi sirtlonsimon itlar galalarida ham ko„zga tashlanadi. muvaffaqiyatga erishish uchun bu hayvonlarning har biri ov jarayonida o„zlarining hatti –harakatini sheriklarining hatti-harakatlari bilan moslashtirib amalga oshiradi. bu sheriklikning kurtaklari va ibtidoiy ko„rinishlari edi. ijtimoiy sheriklikning xx asrgacha jamiyatda mavjud bo„lgan sheriklikdan asosiy farqi shundaki, avvallari sheriklik alohida shaxslar, nari borsa, kichik guruhlar o„rtasidagi sheriklikdan iborat edi. masalan, bir jamoada mehnat qilayotganlar, bir kasb egalari, qo„ni-qo„shnilar, qarindosh-urug„lar, tanish-bilishlar biror yumushni bajarishda bir-birlari bilan sheriklik qilar edi. sheriklikning bu ko„rinishi hozir ham davom etib kelmoqda. ijtimoiy sheriklik sheriklikning rivojlanishidagi yangi yuksak bosqichni ifodalaydi. ijtimoiy sheriklik alohida shaxslar yoki kichik guruhlar emas, katta ijtimoiy guruhlar o„rtasidagi sheriklikni bildiradi. 2. ijtimoiy sheriklikning tarixi va tadriji ibtidoiy jamoa tuzumi davrida hali katta ijtimoiy guruhlar vujudga kelmagan edi. jamiyat …
3 / 14
odamlar o„rtasidagi mulkiy va huquqiy tengsizlikni ilohiy kuchlar irodasi bilan ifodalashga harakat qilar edi. feodalizmga o„tish bilan bog„liq yangi ijtimoiy guruhlar: feodallar va dehqonlar sinfining vujudga kelishi ular o„rtasidagi ziddiyatni shaklan biroz yumshatdi. zamindorlar dehqonlarga anchagina yon bosishdi: ularga oila qurish, hosilning muayyan ulushini olish huquqi berildi. biroq zamindorlar mafkurasi feodallar, ular ichidagi tabaqalar: dvoryanlar, graf, markiz, gersog va hokazolarning asilzodaligi, ular oliy irq vakillari ekani ma‟budlar irodasi bilan belgilanganini asoslashga xizmat qilar edi. dehqonlarning to„la tizim shakliga kelmagan mafkurasida esa adolatli podsho, mehribon zamindor to„g„risidagi orzu-umidlar ifodalanar edi. ayni paytda bu mafkura beshafqat xo„jayinlarni qoralar edi. ko„rinib turganidek, quldorlar mafkurasi faqat quldorlar manfaatini, zamindorlar mafkurasi feodallar manfaatini ifoda va himoya qilar edi. bu mafkuralar ezilayotgan muqobil sinflar: qullar va dehqonlar manfaatini mutlaqo o„ylamas edi. kapitalizm davrida ishchilar kapitalistlar bilan shaklan teng huquqlarga ega bo„lishdi.ularning huquqiy holati va maishiy turmushi dehqonlarnikiga qaraganda shaklan ancha yuqori edi. lekin ular ham tirikchilik …
4 / 14
ham aql-zakovatini ishga solsa, ishchan va topqir bo„lsa bemalol boyib ketishi mumkinligi targ„ib qilindi. kapitalizmning dastlabki bosqichlarida shakllanib ulgurmagan ishchilar mafkurasi keyinchalik tizim holiga kela boshladi. ana shunday tizimlardan biri sotsialistik revolyusiya nazariyasi edi. bu mafkura go„yo ishchilar manfaatini aks ettirsa ham, muqobil sinf –kapitalistlarni faqatgina qoralab qolmay, ularni butunlay, tag-tomiri bilan yo„q qilishga chaqirar edi. ko„rinib turiptiki, ijtimoiy sinflarning mafkuralari faqat shu sinf manfaatlarini ko„zlab yaratilgan. mafkuralarning sinfiy xususiyatga ega bo„lishi sinflar o„rtasidagi ziddiyatlarni yumshatmagan, balki bu ziddiyatlarning keskinlashuviga xizmat qilgan. sinfiy manfaatlar o„rtasidagi ziddiyatlarning keskinlashuvi ijtimoiy larzalarga olib kelgan. birorta ham sinfiy mafkura muqobil sinf manfaatlari to„g„risida biroz bo„lsa ham bosh qotirmagan. sotsialistik revolyusiya nazariyasi ishchilar manfaatini ifodalovchi yagona haqiqiy nazariyalikka da‟vo qilsa ham, aslida ishchilarning haqiqiy manfaatlari kapitalistlarni yo„q qilishda emas, ular bilan kelishuvga erishishda edi. lekin u paytda taraqqiyotning mana shunday yo„li ham mavjudligi hali anglanmagan edi. fan-texnika yutuqlarini ishlab chiqarishga joriy etish natijasida mehnat unumdorligining …
5 / 14
ng amaldorlari o„zlashtira boshladi. sotsialistik tuzum, deb atalgan tuzum aslida kapitalistik munosabatlarning yangi shakli-davlat kapitalizmi bo„lib chiqdi. bu tuzum davrida ishchilarni ekspluatatsiya qilishdan tashqari, chekka o„lkalarni xomashyo bazasiga aylantirildi va shu shaklda milliy ekspluatatsiya ham davom etaverdi. ekspluatatsiyaga qarshi noroziliklarni bostirish uchun kuchli repressiya apparati tashkil etildi. buning oqibatida nafaqat alohida shaxslar, balki butun xalqlar qatag„onga uchradi. bir qator xalqlarning o„z vatanlaridan deportatsiya qilinishi bunga misol bo„ladi. lekin bu deportatsiya qilinmagan xalqlar emin-erkin yashaganini anglatmaydi. ularning deportatsiya qilinmagani davlatning ularga nisbatan bag„rikengligi va yon bosishi emas, ularning o„z yurtlarida davlatga ko„proq manfaat keltirishi mumkinligi tufayli edi. ekspluatatsiyaga nisbatan noroziliklar o„tgan asrning 80-yillariga kelib sanoat rivojlangan hududlarda zabastovka va stachkalar shaklida namoyon bo„ldi. sanoati unchalik rivojlanmagan chekka hududlarda esa aholining noroziligi stixiyali tarzda millatlararo to„qnashuvlar tarzida yuz berdi. bizning yurtimizda ana shunday ziddiyatlarning tadriji birinchi prezident islom karimovning “o„zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida” kitobida juda ishonchli va ta‟sirchan tarzda ochib berilgan. ish …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy sheriklik"

13-mavzu: ijtimoiy sheriklik. reja: 1. ijtimoiy sheriklik-etuklik mezoni 2. ijtimoiy sheriklikning tarixi va tadriji 3. ijtimoiy sheriklikning nazariy asoslari 4. o„zbekistonda ijtimoiy sheriklik nazariyasining boyitilishi va amaliyotining rivojlantirilishi 1. ijtimoiy sheriklik-etuklik mezoni respublikamiz birinchi prezidenti islom karimov o„zining 2010 yil 12 noyabrida oliy majlis senati va qonunchilik palatasining qo„shma majlisida bayon qilgan “mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi”da davlat hokimiyat organlari va nodavlat notijorat tashkilotlari o„rtasida ijtimoiy sheriklik munosabatlarini o„rnatish zarurligini ko„rsatib o„tdi. bu ko„rsatma mazmun e‟tibori bilan juda dolzarb va sermazmundir. ijtimoiy sherikli...

This file contains 14 pages in PDF format (287.5 KB). To download "ijtimoiy sheriklik", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy sheriklik PDF 14 pages Free download Telegram