axborot xavfsizligi: o`zbekistonda axborot xavfsizligining ma'naviy va huquqiy asoslari

PDF 7 sahifa 357,6 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 357,6 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

13-mavzu: o`zbekistonda axborot xavfsizligining ma`naviy va huquqqiy asoslari. reja: 1. axborot almashinuvining milliy mental va, yosh, jins va hayotiy tajriba hamda ijtimoiy xususiyatlai. 2. davlat siri qonun bilan qo`riqlanadigan sirlar. 3. o`zbekiston reapublikasi konstitutsiyasida media savodxonlik va axborot madaniyatini himoyalanishi. axborot xavfsizligi nima? sizga ta’luqli bo’lgan, begonalar bilmasligi kerak bo’lgan har qanday shakldagi ma’lumotning xavfsiz saqlanishi axborot xavfsizligi deyiladi. axborot tushunchasi har qanday shakldagi ma’lumotni anglatishi mumkin. telefoningizdagi parol, pasportingizdagi ma’lumotlar, kompyuteringizdagi xujjatlar, stolingiz tortmasida turgan maxfiy ish xujjatlari, qog’oz xat orqali va messenjerlardagi yozishmalar, telefon so’zlashuvlari tarixi, har qanday ovozli yozuv va video tasvirlar axborot shakllariga ba’zi misollar bo’lishi mumkin. o’zingizga tegishli har qanday shaxsiy axborotni har doim xavfsiz saqlashingiz kerak. axborot xavfsizligi: kecha va bugun internet texnologiyalarining rivojlanishidan oldin axborotni saqlash nisbatan oson bo’lgan. boshqalar bilmasligi kerak bo’lgan qog’ozda yozuv shaklidagi, kassetada ovoz shaklidagi yoki boshqa vosita va shakldagi ma’lumotni mustahkam seyfga solib qulflab qo’yishingizni o’zi kifoya bo’lgan. …

2 / 7

bo’lgan, yoki qaysidir idoraning sirli xujjatlarini ko’zdan kechirmoqchi bo’lganlar hozirgi kunda devor oshishi, qaysidir eshikni buzib kirishi, bir nechta qorovulni dog’da qoldirishi, seyfni buzishi shart emas. internet imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda bugun shaxsiy ma’lumot ovchisi hatto ma’lumotlar saqlanadigan serverga yaqin joyda turishi ham kerak emas. boshqa davlat, boshqa qit’adan turib internet orqali yaxshi himoyalanmagan server ma’lumotlarini olish hech gap emas ekanligini ko’rib turibmiz. axborot xavfsizligi bo’yicha eng yaxshi himoyalanishi tan olingan amerika hukumatining elektron saylovlar tizimiga bo’lgan kiber xujum buning yaqqol misoli bo’lishi mumkin. qanday himoyalanish kerak? qog’oz va boshqa internetga aloqador bo’lmagan vositalarda saqlanadigan axborotni ishonchli joyda saqlash kerak. bunday ma’lumotlar keraksiz bo’lib qolgan vaziyatda albatta axborotni uni saqlovchi vosita bilan birga jismoniy yo’q qilish maqsadga muvofiq. qaysidir maxfiy xujjat kerak bo’lmay qolsa, uni chiqindiga butunligicha tashlab yubormang. disk yoki fleshkada maxfiy ma’lumotingizdan qutulmoqchi bo’lsangiz, shunchaki axborotni o’chirish bilan cheklanmang. albatta axborotni uni tashuvchi vosita bilan birgalikda qayta tiklab …

3 / 7

ajbur qilishadi. juda oddiy va xavfli bo’lgan parollarni ishlatishingizga shunchaki yo’l qo’yilmaydi. internetdan yaxshi xabardor foydalanuvchilar biladiki, kamida 8 ta belgidan iborat bo’lgan, katta harf, belgi va raqamlar uyg’unligida tuzilgan parollar «xavfsiz» sifatida baholanadi. albatta, parolni bundan ham mustahkamroq qilib yaxshiroq axborot xavfsizligiga erishishingiz mumkin. internetda parol generatorlari ko’p. strong password generator kabi xizmatlardan foydalanib ishonchli va mustahkam parol tanlashingiz mumkin. albatta, generatsiya qilingan parollarni eslab qolish juda qiyin. shu sababli google password manager kabi parollarni saqlash/boshqarish tizimlaridan foydalanishingizni tavsiya qilaman. bunday xizmatlardan foydalanishda esa barcha tuxumlarni bitta savatda saqlash xavfi ham paydo bo’ladi. parol boshqaruv xizmatiga kiradigan parolni bilgan kishi unda saqlanayotgan barcha parollarga egalik qilishi mumkin 😀 buning oldini olish esa ikki qadamli tasdiqlash (2fv) vositalaridan foydalanish orqali bo’lishi mumkin. parol qanchalik qiyin bo’lishining o’zi axborotingizni xavfsiz qilib qo’ymaydi. bitta parolni bir nechta saytlar vxizmatlarda ishlatishingiz uni ancha mo’rt qilib qo’yadi. sizning parolingiz har qancha uzun, chalkash va …

4 / 7

n bog’liq sms tasdiqlash bo’lib turibdi. internetdagi qasidir xizmat muhim ahamiyatga (odatda pul yoki boshqa moddiy/jismoniy ta’sirga) ega bo’lgan harakatingizni tasdiqlash uchun sizning telefon raqamingizga sms kod yuboradi. sms xabarda ko’pincha «iltimos, bu kodni hech kimga bermang», mazmundagi ko’rsatma bo’lishiga qaramasdan ba’zilar kodni uchinchi shaxslarga beradi va kartasidan, hisobidan pul mablag’larini yo’qotadi. shunday ekan, parollardan tashqari sms tasdiqlash kodlarini ham xavfsiz saqlash juda muhim! enkripsiya bilan bog’liq holatlar ma’lumotlarni internet orqali uzatishda foydalaniladigan eng zamonaviy xavfsizlik vositasi – enkripsiya. bunda foydalanuvchi tomonidan yuborish uchun kiritilgan ma’lumot foydalanuvchi qurilmasining o’zida enkripsiya qilinadi (inson o’qishi/ko’rishi/eshitishi mumkin bo’lgan shakldan faqat mashina o’qiy olishi mumkin bo’lgan shaklda o’tkaziladi). enkripsiya qilingan ma’lumot tarmoqda xavfsiz shaklda yetkazilib, qabul qiluvchi server yoki boshqa qurilmada qayta shakllantiriladi (dekripsiya qilinadi). shu tariqa ikki tomon ma’lumotni xavfsiz shaklda bir-biriga uzatishi mumkin. sizning axborot xavfsizligingizda kim bilandir onlayn suhbatingizni uchinchi shaxslar bilmasligi juda muhim hisoblanadi. saytlar orqali ma’lumot almashganingizda brauzerning ssl …

5 / 7

sizga messenjerlar orqali yuborilgan o’yin va dasturlarni telefoningizga o’rnatmang. mavjud o’rnatilgan dasturlaringizni google play protect yoki shunga o’xshash vositalar yordamida tekshirishingiz mumkin. zamonaviy messenjerlarda, xususan telegram va whatsapp dasturlarida «tomondan-tomongacha enkripsiyalash» imkoniyati bor. bunda siz va suhbatdoshingiz o’rtasidagi yozishma, audio yoki video muloqot, almashiladigan fayllar enkripsiya qilinadi va server ishtirokisiz to’g’ridan-to’g’ri suhbatdoshingizga yetkaziladi. albatta, bu ham axborotning 100% xavfsizligini ta’minlamaydi. chunki hammaga ma’lumotni enkripsiyalangan shaklda yuborishda yoki qabul qilishda bo’lmasligi mumkin. jo’n xatolar. xalqimiz ba’zan juda sodda va ishonuvchan. bu soddalikni internet axborot xavfsizligi kechira olmaydi. afsuski internetdagi shaxsiy ma’lumotlar xavfsizligidan yaxshi xabardor bo’lmaslik, zamonaviy bilimlarni o’zlashtirishga jiddiy qaramaslik oqibatida ayanchli hodisalar uchrab turibdi. texnologiyalar rivojlangan sari axborotni o’g’irlash usullari ham zamonaviylashib, juda katta kuchga ega bo’lib bormoqda. axborotni o’g’irlash yoki unga zarar yetkazish bugungi kunda shu darajaga chiqqanki, hatto ba’zi holatlarda sizning parolingiz, sms tasdiqlash kodingiz ham talab qilinmagan holatda ma’lumotlaringizni yo’qotishingiz mumkin. masalan, siz ishonib o’rnatgan dastur/o’yin qaysidir …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"axborot xavfsizligi: o`zbekistonda axborot xavfsizligining ma'naviy va huquqiy asoslari" haqida

13-mavzu: o`zbekistonda axborot xavfsizligining ma`naviy va huquqqiy asoslari. reja: 1. axborot almashinuvining milliy mental va, yosh, jins va hayotiy tajriba hamda ijtimoiy xususiyatlai. 2. davlat siri qonun bilan qo`riqlanadigan sirlar. 3. o`zbekiston reapublikasi konstitutsiyasida media savodxonlik va axborot madaniyatini himoyalanishi. axborot xavfsizligi nima? sizga ta’luqli bo’lgan, begonalar bilmasligi kerak bo’lgan har qanday shakldagi ma’lumotning xavfsiz saqlanishi axborot xavfsizligi deyiladi. axborot tushunchasi har qanday shakldagi ma’lumotni anglatishi mumkin. telefoningizdagi parol, pasportingizdagi ma’lumotlar, kompyuteringizdagi xujjatlar, stolingiz tortmasida turgan maxfiy ish xujjatlari, qog’oz xat orqali va messenjerlardagi yozishmalar, telefon so’zlashuvlari tarixi, h...

Bu fayl PDF formatida 7 sahifadan iborat (357,6 KB). "axborot xavfsizligi: o`zbekistonda axborot xavfsizligining ma'naviy va huquqiy asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: axborot xavfsizligi: o`zbekisto… PDF 7 sahifa Bepul yuklash Telegram