oila psixologiyasi

PDF 10 pages 500.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 10
10-mavzu: oila psixologiyasi reja: 1.inson psixik taraqqiyotida oilaning ahamiyati. 2.oila ijtimoiy-psixologik tadqiqotlar obyekti sifatida. 3.oiladagi shaxslararo munosabatlar va ularning shaxs shakllanishiga ta’siri. tayanch tushunchalar: shaxs, oila, shaxslararo munosabatlar, oila tipi, tarbiya tipi, muhabbat, ijtimoyilashuv, ijtimoiy ustanovka. inson psixik taraqqiyotida oilaning ahamiyati. sо‘ngi yillarda о‘sib kelayotgan yosh avlodni milliy qadriyatlar asosida har tomonlama tarbiyalash masalasiga e’tibor kuchaymoqda. о‘zbekiston istiqlolini mustahkamlashda va rivojlantirishda ma’naviy sog‘lom avlodni voyaga etkazish ularning ongi, xarakterini milliy qadriyatlarimiz asosida axloqli-odobli qilib trabiyalashimiz zarurdir. chunki, ma’naviy kamol topgan insonlargina barkamol jamiyat qurishlari mumkin. prezidentimiz i.a.karimov о‘z asarlarida ta’kidlaganidek: “bugun о‘zbekiston xalqi ulug‘ ajdodlarining an’analari, urf- odatlarini davom ettirib, taqdirini о‘z qо‘liga olib, yangi tarixiy sharoitda kelajagini о‘rganmoqda”. sharq madaniyati va ma’naviyati shu qadar noyob, betakror va jozibali bо‘lib, buning asosiy sabablaridan biri о‘zbek oilasining betakror muhiti, undagi an’analar, rasm-rusmlar va qadriyatlarning barhayotligidadir. zero har qanday oila inson taqdiri va kamolotini, kelajagini belgilab beruvchi omil ekanligi bilan xarakterli hisoblanadi. …
2 / 10
rlik kabi insoniy fazilatlar shakllanadi. sharqda qadim-qadimdan oila muqaddas vatan sanalgan. agar oila sog‘lom va mustahkam bо‘lsa , mahallada tinchlik va osoyishtalik hukm suradi. oila va bola tarbiyasi muammosi hamma vaqt dolzarb masala bо‘lib kelgan. oila muhiti qanchalik axloq-odobning madaniyat qoidalari va milliy qadriyatlari asosida tashkil topgan bо‘lsa, bola shaxsining tо‘g‘ri shakllanishi uchun shart- sharoit yaratilsa, shaxs shunchalik barkamol, komil inson bо‘lib etishadi. о‘zbek oilasidagi an’anaviy ta’lim-tarbiya namunalarini farzandlarimizga amaliy tarzda о‘rgatib, oilaviy munosabatlar madaniyatini yuksaltirishga da’vat etib shu orqali ota-ona va bolalar о‘rtasidagi munosabalarni oqilona tashkil etishga yordamlashish hammamizning vazifamizdir. yosh avlodga ma’naviy, axloqiy tarbiya berishning yо‘llari va vositalari xilma-xil bо‘lib, bular ichida yoshlarni xalqimizning milliy an’analari ruhida tarbiyalash alohida о‘rin tutadi. haqiqatdan ham yaratilgan barcha moddiy va ma’naviy boyliklarning ijodchisi bо‘lishi bilan birga asrlar davomida yaratilgan bu ma’naviy boyliklar yana xalq manfaatiga xizmat qiladi. milliy an’analar xalqimizning ana shunday ma’naviy boyliklaridan biridir. ma’lumki, an’analar muhim ijtimoiy hodisa bо‘lib, …
3 / 10
yaxshi an’analarni о‘rganish va hayotimiz talablariga mos holda rivojlantirishdir. qadimiy, tarixiy manbalar, xalq og‘zaki ijodi materiallari, sharq klassiklarining ta’lim-tarbiyaga oid asarlarini sinchiklab о‘rganish shuni kо‘rsatadiki, о‘zbek xalqi qadim zamonlardan boshlab farzandni tarbiyalash sohasida о‘ziga xos an’analarga ega bо‘lgan. ota-onalarning bolalarni sevishi, о‘z navbatida farzandlarning ota-onani astoydil hurmat qilishi oila tarbiyasining kо‘rki bо‘lib hisoblangan. sharq mamlakatlarida ayniqsa, ota-onalarning shaxsiy namunasi farzand tarbiyasining eng muhim usullaridan biri hisoblangan. shunga kо‘ra, о‘g‘il bolalar yurish-turishi, о‘zaro muomalasi, erga ishlashi va kasb egallashda otasiga о‘xshashlikka harakat qilgan. ota kasbini egallash yaxshi tarbiyaning natijasi hisoblangan. qizlar esa uyni saranjom-sarishta tutish, turli taomlar tayyorlash, tо‘qish va tikish, mehmon kutish kabi ishlarda onasiga о‘xshashga harakat qilganlar. an’anaga kо‘ra, farzandlarning yurish-turishi va о‘zaro munosabat qoidalari, yoshlarning ota-ona va kattalar oldidagi burchi, mehnati,kasb-kori va ularning inson hayotidagi roli haqidagi dastlabki tushuncha va tasavvurlarni oilada olganlar. agar о‘g‘il bolalarga oila tashvishi bilan yashash, uning shon-shuhrati uchun kurashishi ,yoshlikdan biror kasbning boshini …
4 / 10
manfaatdordir. shunday ekan, kattalarning farzand tarbiyasi yuzasidan mas’uliyatini, salohiyatini kuchaytirish, ularning pedagogik layoqatini oshirish, oilaviy va ijtimoiy tarbiya birligini ta’minlash davr talabidir. oila ijtimoiy-psixologik tadqiqotlar obyekti sifatida. ijtimoiy psixologiyada oilaga xos psixologik jarayonlar, oila a’zolarining bir- birlariga munosabatlari, nikohdagi о‘zaro moslik masalalari, oilaviy mojarolarning psixologik omillari, oilada bola tarbiyasining ijtimoiy psixologik metodlari о‘rganiladi. о‘zbekistonda о‘tkazilayotgan ijtimoiy psixologik tadqiqotlar asosan oila va oilaviy munosabatlarga bag‘ishlangan. chunonchi, birinchi ijtimoiy psixologik tadqiqot ham 70- yillarning oxiri 80- yillarning boshida i. yoqubov tomonidan о‘tkazilgan bо‘lib, u oilaviy munosabatlarning barqarorligi va er-xotin ijtimoiy rollarining muvofiqligini ta’minlovchi sotsial-psixologik omillarni о‘rgandi. tadqiqot natijasida,- shu narsa aniqlandiki, oila a’zolarining rollar borasidagi muvofiq о‘zaro munosabatlari oilaviy xamjihatlikning muhim shartidir. oilaviy majorolar esa, asosan hozirgi zamon о‘zbek ayolining ijtimoiy mehnat bilan bandligi hamda oilaviy munosabatlarda eskilik sarqitlarining saqlanib qolganligidadir. g‘.b.shoumarov va e.a. morshinalarning (1986) tadqiqotlarida esa oilada bolalar tarbiyasiga bevosita ta’sir kо‘rsatadigan ijtimoiy-psixologik omillar о‘rganildi, chunonchi, unda о‘ziga xos milliy …
5 / 10
igan asosiy motiv—bu “farzandli bulish”, (birinchi о‘rinda), ikkinchi о‘rinda “jamoatchilikning gap-sо‘ziga qolmaslik”, uchinchi о‘rinda “ota-ona va qavmi-qarindoshlarning istaklarini bajo etish” va hokazolar aniqlandi. n.sog‘inovning tо‘plagan ma’lumotlari yosh oilalar, mojaroli oilalar va yoshlar tarbiyasi bilan mashg‘ul bо‘lganlar uchun muhim ilmiy yо‘l-yо‘riqdir. bundan tashqari, oxirgi yillarda katta guruhlar psixologiyasiga oid qator tadqiqotlar о‘tkazildi. masalan, v.m.karimovaning о‘zbek xotin-kizlari ijtimoiy tasavvurlarining о‘zgarishi mexanizmini о‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqoti (1987), e. usmonovning о‘zbek ayollarining suitsidal (ya’ni о‘z-о‘ziga о‘t qо‘yish) xulq-atvorining ijtimoiy-psixologik sabablarini о‘rganishga bag‘ishlangan tadqiqoti (1993), e. nо‘monovaning о‘zbek oilalaridagi reproduktiv ustanovkalarning xususiyatlariga bag‘ishlangan, m. zokirovaning erkak va ayollardagi rollar hakidagi tasavvurlarning о‘ziga xosligini о‘rganishga bag‘ishlangan ilmiy tadqiqoti, m.toshpо‘latovning о‘zbek yoshlaridagi ijtimoiy xulq-atvorning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi о‘ziga xos qirralarini о‘rganishga qaratilgan ishlari va boshqalar shular jumlasidandir. mazkur tadqiqotlarning kо‘rsatishicha, bizning hududimizda ham oila-nikoh munosabatlari yil sayin о‘zgarib 6ormoqda. bu boradagi о‘zgarishlarga: 1) oilaning jamiyat oldidagi funksiyalarining о‘zgarib borishi; 2) oila a’zolari sonining va tug‘ilishning kamayishi, murakkab kо‘p …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oila psixologiyasi"

10-mavzu: oila psixologiyasi reja: 1.inson psixik taraqqiyotida oilaning ahamiyati. 2.oila ijtimoiy-psixologik tadqiqotlar obyekti sifatida. 3.oiladagi shaxslararo munosabatlar va ularning shaxs shakllanishiga ta’siri. tayanch tushunchalar: shaxs, oila, shaxslararo munosabatlar, oila tipi, tarbiya tipi, muhabbat, ijtimoyilashuv, ijtimoiy ustanovka. inson psixik taraqqiyotida oilaning ahamiyati. sо‘ngi yillarda о‘sib kelayotgan yosh avlodni milliy qadriyatlar asosida har tomonlama tarbiyalash masalasiga e’tibor kuchaymoqda. о‘zbekiston istiqlolini mustahkamlashda va rivojlantirishda ma’naviy sog‘lom avlodni voyaga etkazish ularning ongi, xarakterini milliy qadriyatlarimiz asosida axloqli-odobli qilib trabiyalashimiz zarurdir. chunki, ma’naviy kamol topgan insonlargina barkamol jamiyat quris...

This file contains 10 pages in PDF format (500.1 KB). To download "oila psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oila psixologiyasi PDF 10 pages Free download Telegram