tuberkulez meningiti haqida ma'lumotlar

PDF 9 стр. 256,5 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 256,5 КБ

Тип файла PDF

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

sil meningiti, patogenezi. klinikasi, diagnostikasi. differensial diagnostikasi. prognozi. davolashning o‘ziga xos xususiyatlari. tuberkulez meningiti tuberkulez meningiti – yumshoq, o‘rgimchak to‘ri va qattiq miya pardalarining mbt tushishi natijasida spetsifik yallig‘lanishi hisoblanib, tuberkulez jarayonining ikkilamchi va eng og‘ir asorati hisoblanadi. miyaning yumshoq pardasining zararlanishi o‘pka va o‘pkadan tashqari a’zolar tuberkulezining og‘ir asorati hisoblanadi. bolalarda meningit birlamchi tuberkulezning generalizatsiyasi natijasida yuzaga keladi. kattalarda tuberkulez meningiti tuberkulezning generalizatsiyalashgan va o‘tkir shakllari: tarqalgan tuberkulez, kazeoz pnevmoniya, tuberkulezning surunkali shakklarining progressiyalanib kechishida asoratlanishi mumkin. ohirgi vaqtlarda meningit o‘tkazilgan tuberkulezdan qolgan qoldiq o‘zgarishlar yoki o‘pka va o‘pkadan tashqari a’zolarda tuberkulez jarayoni bo‘lmaganda xam uchramoqda. tuberkulez meningitining paydo bo‘lishi va rivojlanishi uchun organizmda miya yumshoq pardasida giperergik yallig‘lanish chaqiruvchi 3 ta shariot – organizmning nospetsifik sensiblzatsiya (o‘ta sezgirlik) xolati, maxalliy sensiblizatsiya va tuberkulez batsilemiyasi mavjud bo‘lishi kerak.tuberkulez meningiti kelib chiqishini izoxlovchi ikkita nazariya mavjud: gemotogen va likvirogen. gematogen nazariya bo‘yicha meningit rivojlanishi ikki bosqichga bo‘linadi. birinchi bosqichda birlamchi …

2 / 9

o‘lib, ularning fikricha meningit miyada yoki miyaning yumshoq pardasida joylashgan kazeozli tuberkulez o‘choqlaridan rivojlanadi. bu o‘choqlar tuberkulezning birlamchi tarqalish davrida paydo bo‘ladi. sil tayoqchalari rich o‘choqlaridan to‘g‘ridan-to‘g‘ri miya suyuqligiga o‘tib tarqaladi va miya yumshoq pardasida spetsifik yallig‘lanish chaqiradi. meningit rivojlanishidan ilgari organizmning reaktivligi va sezgirligi o‘zgaradi, buda bemorlar bilan kontaktda bo‘lish, gripp, qizamiq, ko‘k yo‘tal va zotiljam kabi o‘tkir yuqumli kasalliklarni o‘tkazish, fizik va ruxiy jaroxat olish, kortikosteroid gormonlar bilan uzoq vaqt davolanish kabi omillar ma’lum axamiyatga ega. davolanmagan, o‘tkir kechgan tuberkulez meningiti asosiy o‘zgarishlar miya asosida ro‘y beradi. jaroxat ko‘rish nervlarining kesishgan qismidan oldinga – miyaning peshona bo‘lagi va orqaga – uzunchoq miyagacha tarqaladi. spetsifik yallig‘lanish jarayoning oraliq miyada joylashib gipofizning jaroxatlashi muxum vegetativ markazlar faoliyatini buzadi. miya pardasida seroz-fibrinoz yallig‘lanishdan tashqari tuberkulez bo‘rtmachalarining mavjudligi aniqlanadi. miya va uning yumshoq pardasi qon tomirlarida endoperivaskulit tipidagi o‘zgarishlar ro‘y beradi. qon tomirlar devorida nekroz, tromboz va qon chiqishi kabi o‘zgarishlar bo‘ladi. …

3 / 9

a qarab tuberkulez meningitini uch turga bo‘linadi: bazilyar meningit, meningoensefalit va spinal meningit. tuberkulez meningitini kechishi uch davrga bo‘linadi: prodromal davr, ta’sirchanlik davri va parez-paralichlar davri. tuberkulez meningitining eng ko‘p uchravchi turi bazilyar turidir. bazal meningit ko‘pchilik bemorlarda (70%) kasallik asta-sekin boshlanadi. kasallikning prodromal davrida xolsizlanish, tez charchash, ishtaxaning yo‘qolishi, tasirchanlik, atrof muxutga befarqlik, ko‘p uxlash, yig‘loqilik, yorug‘likdan yoki shovqindan kuchayuvchi o‘qtin-o‘qtin bosh og‘rishi, tana xaroratining subfebrel darajagacha ko‘tarilishi, sababsiz qusish, ich tutilishi kabi belgilar paydo bo‘ladi. kasallikning boshida bradikardiya kuzatiladi. bu davr bir to‘rt xafta davom etadi va kamdan-kam tashxisni to‘g‘ri qo‘yiladi. markaziy nerv sistemasining tasirchanlik davrida (8-14 kunlari) prodromal davridagi belgilar kuchayadi. bemorning tana xarorati 38-39 os gacha va undan xam yuqoriga ko‘tariladi, bosh og‘rig‘i kuchayib doimiy bo‘lib qoladi va ko‘pincha peshona xamda ensa qismida seziladi. bosh ogrishi odatda juda kuchli bulib jidab bulmas darajagacha etadi. u tashki omillar (shovkin, yoruglik) yoki xarakat ta’sirida kuchayadi va kungil aynishsiz, …

4 / 9

glik bulmay “fontan”simon xarakterga ega buladi. kusish uzunchok miyadadagi tur pardada joylashgan kusish markazi yoki 4 korincha tubida joylashgan n.vagus va uni uzanini bevosita yoki reflektor ta’sirlanishi natijasida kelib chikadi. qusush boshlanadi, ishtaxaning pasayishi uni butunlay yo‘qolishiga olib keladi, umumiy xolsizlik va uxlash ko‘payadi, ong pasayadi, ich yurishi to‘xtaydi, ammo qorinda shish bo‘lmaydi. yorug‘likdan qo‘rqish, shovqin-suronni yoqtirmaslik paydo bo‘ladi. bemorni tekshirilganda teri arterial bosim oshganini, turg‘un xolda qizil dermografizmni va yuzda, ko‘krakda o‘z o‘zidan paydo bo‘lib yo‘qoluvchi qizil dog‘larni (turusso dog‘lari) kuzatiladi. kasallikning birinchi xaftasi oxirida juda yaqqol bo‘lmagan meningial belgilar – ensa mushaklarining regidligi, kerning va brudzinskiy belgilari paydo bo‘ladi. ensa mushaklarini tarangligi boshni uziga xos orkaga tashlash bilan kuzatiladi: bu xolatni uzgartirishga va boshni oldinga karab egishga karatilgan xar kanday xarakatlar kuchli ogrik reaksiyasini chakiradi. muxim va erta diagnostik belgilardan biri kernig simptomi xisoblanadi: beli bilan yotgan bemorning oyogi tizza va chanok-son bugimida tugri burchak ostida bukiladi va …

5 / 9

paydo bo‘ladi. ko‘pincha ko‘zni xarakatlantiruvchi (iii) va uzoqlashtiruvchi (vi) nervlar jaroxatlanadi. iii juft nerv jaroxatlanganida bir ko‘zni yumilib qolishini (pitoz), ko‘z qorachig‘ining torayib yoki kengayib ketishini (anizokariya), g‘ilaylikni aniqlash mumkin. uzoqlashtiruvchi (vi) nerv jaroxatlanganda ko‘zni ichkariga g‘ilayligi yuz beradi. ko‘z tubini tekshirlsa qon talash, keyinchalik ko‘ruv nervining (ii) nevriti aniqlanadi. bunda bemor narsalarni aniq ko‘rmayotganini ko‘z oldi xiralashayotganini “qorong‘ulik” borligini aytadi, og‘ir xollarda bemor butunlay ko‘rmay qolishi mumkin. uch shoxli (v) nevr kamdan-kam jaroxatlanadi. ko‘pincha yuz nervi (vii) jaroxatlanadi. bunda bemorda yuz tuzulishining nosmmetrikligi kuzatiladi, jaroxatlangan tomonining burun-lab burmasi tekslanadi, labning burchagi pastga osilib tushadi va ko‘z yorig‘i kengayadi. eshitish nervi (viii) xam jaroxatlanib bemor garang bo‘lib qolishi mumkin. vestibulyar funksiyalarini buzulishi natijasida bosh aylanishi, qadam tashlashning turg‘unsizligi, “yiqilayotgan”ni sezish kabi belgilar namayon bo‘ladi. jarayonning kuchayishi natijasida tuberkulez jarayoni miyacha va uzunchoq miyaga o‘tsa (ikkinchi davrning oxiri va uchunchi davrining boshlari) bulbar nervlari (ix, x, xi, xii juftlar – til- …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuberkulez meningiti haqida ma'lumotlar"

sil meningiti, patogenezi. klinikasi, diagnostikasi. differensial diagnostikasi. prognozi. davolashning o‘ziga xos xususiyatlari. tuberkulez meningiti tuberkulez meningiti – yumshoq, o‘rgimchak to‘ri va qattiq miya pardalarining mbt tushishi natijasida spetsifik yallig‘lanishi hisoblanib, tuberkulez jarayonining ikkilamchi va eng og‘ir asorati hisoblanadi. miyaning yumshoq pardasining zararlanishi o‘pka va o‘pkadan tashqari a’zolar tuberkulezining og‘ir asorati hisoblanadi. bolalarda meningit birlamchi tuberkulezning generalizatsiyasi natijasida yuzaga keladi. kattalarda tuberkulez meningiti tuberkulezning generalizatsiyalashgan va o‘tkir shakllari: tarqalgan tuberkulez, kazeoz pnevmoniya, tuberkulezning surunkali shakklarining progressiyalanib kechishida asoratlanishi mumkin. ohirgi vaqtl...

Этот файл содержит 9 стр. в формате PDF (256,5 КБ). Чтобы скачать "tuberkulez meningiti haqida ma'lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuberkulez meningiti haqida ma'… PDF 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram