sohada o‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni

PDF 7 стр. 608,1 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 608,1 КБ

Тип файла PDF

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

9-mavzu: sohada о‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni reja: 1. o‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni. 2. yozma va og‘zaki muloqot hamda uning xususiyatlari 3. verbal va noverbal muloqot. insonning rivojlanishini, ijtimoiylashishini, individning shaxs bo‘lib shakllanishini, uning jamiyat bilan aloqasini muloqotsiz aslo tasavvur etib bo‘lmaydi. muloqot ham o‘ziga xos ehtiyoj. muloqot o‘ta murakkab jarayon bo‘lganligi sababli unga yagona to‘g‘ri ta’rif berish oson emas. shuning uchun odatda “muloqot” tushunchasining mazmuni uning ayrim tomonlariga urg‘u berish orqali ochib beriladi. sotsiologik - entsiklopedik lug‘atda muloqotga quyidagicha ta’rif beriladi: “insonning boshqa kishilar bilan aloqaga kirishish ehtiyojini qondirish uchun individlar yoki ijtimoiy guruhlar o‘rtasida bevosita faoliyatlar, bilimlar, malakalar, tajribalar, axborotlar almashinuvidagi o‘zaro ta’sir”. demak, muloqot – insonlar o‘rtasida hamkorlik faoliyati ehtiyojidan yuzaga keladigan va axborot almashinuvi, o‘zaro ta’sirning yagona yo‘lini ishlab chiqish, boshqa odamni idrok qilish va tushunishdan iborat bo‘lgan aloqalarni o‘rnatish va rivojlatirishning murakkab, keng qamrovli jarayondir. bu «muloqot» tushunchasining eng to‘liq va aniq …

2 / 7

oreyada konfutsiy olim-amaldorlari, odatda, o‘z fikrlarini yozma ravishda ifodalashgan. hukmron konfutsiy aslzodalarining qiyofasi loqayd, yuzi toshdek, hech qanday ifoda kasb etmagan. mazkur an’analarning bugungi koreys jamiyatida ham o‘z ta’sirini yo‘qotmaganligi kuzatiladi. 1 verbal so‘zi lotincha verbum “so‘z”dan olingan. http://hozir.org/al-xorazmiy-nomidagi-toshkent-axborot-texnologiyalari-universi-v6.html s. m. ervin-tripp kommunikatsiya jarayonidagi muloqot ishtirokchilarning verbal muomalasiga sotsiolingvistikaning asosiy predmeti sifatida qaraydi: “sotsiolingvistika ishtirokchilarning holatga, mavzuga, o‘zaro ta’sir vazifalariga, shakl va baholarga ko‘ra verbal muomalasi bilan ish ko‘radi. mazkur ta’rifning markazi verbal muomala (so‘zlashuv va uning muqobillari) hisoblanadi. bu o‘rinda tizimni to‘liq tavsiflash uchun lingvistik belgilarning funksional muqobillari sanalgan imo-ishoralar va tasvirlarni ham kiritish lozim bo‘ladi. biroq verbal muomala yuqori darajadagi to‘liq tizim sifatida o‘zini har joyda namoyon qiladi. shunga ko‘ra, uni qulay boshlang‘ich nuqta deyish mumkin” 2 . kommunikativ vaziyat ma’lum tuzilishga ega bo‘lib, uning tarkibi quyidagilardan tashkil topadi: 1) so‘zlovchi (adresant); 2) tinglovchi (adresat); 3) so‘zlovchi va tinglovchi o‘rtasidagi munosabat; 4) muloqotning emotsionalligi (rasmiy–neytral–do‘stona); 5) maqsad; 6) …

3 / 7

ishilar adresat uchun tushunarli bo‘lgan ifodalarni tuzish uchun lug‘at va grammatika kabi til vositalaridan foydalanishadi. biroq mazkur tilda muloqotning muvaffaqiyatli chiqishi uchun lug‘at va grammatika bilimining o‘zi yetarli bo‘lmaydi. binobarin, u yoki bu til birliklari va ularning birikuvining qo‘llanish shartlarini ham bilish lozim. boshqacha aytganda, til egasi grammatikadan tashqari “vaziyat grammatikasi”ni ham o‘zlashtirishi lozim, ya’ni leksik birliklarning ma’nosi va gapda joylashish tartibi qoidalarini o‘zlashtirish bilan birga, so‘zlovchi va adresat orasidagi munosabat, muloqot maqsadi va boshqa omillarni ham bilishi kerak. til egasi ayrim ijtimoiy vaziyatlarda nutq akti sifatida nimaning maqbul bo‘lishini anglashi lozim. bular til egasining kommunikativ salohiyatini tashkil qiladi. 2 эрвин-трипп с. м. язык. тема. слушатель. анализ взаимодействия // новое в лингвистике. вып. vii. социолингвистика. - м., 1975. - с. 336. d.haymsning fikricha, kommunikativ salohiyat tushunchasi bir-biridan farq qiladigan ikki intellektual kategoriyaning tan olinishiga bog‘liq bo‘ladi: bilim va undan foydalanish qobiliyati. chunonchi, bilish boshqa, qilish, amalga oshirish boshqa bir ishdir …

4 / 7

inuvi kommunikatsiyaning ham, muloqotning ham markaziy xususiyati ekanligi tufayli bu kategoriyalarni tushuntirish, izohlash borasida, tabiiy ravishda, xilma-xilliklar kelib chiqdi va bir qator yondashuvlar paydo bo‘ldi. birinchi yondashuv mazmunan ikki tushunchani ma’no jihatdan aynanlashtirishdan iborat. bu yondashuv yuzaga chiqishiga yetakchi psixolog va faylasuflar l.c.vigotskiy, v.n.kurbatov, a.a.leontevlar katta hissa ko‘shgan. qator qomusiy va izohli lug‘atlarda “kommunikatsiya” atamasi “xabar yo‘li, muloqot” deb talqin qilingan. ukrainalik tadqiqotchi, muloqot nazariyasi sohasida taniqli mutaxassis yu.d.prilyuk tarixiy-lingvistik tadqiqotlar asosida ushbu atamalarning dastlabki va hozirgi ma’nolarini etimologik va semantik jihatdan bir- biriga yaqin, shuning uchun “jamiyatda axborot almashinuvi”ni bildiruvchi tushunchalar sifatida ular o‘zaro tengdir, degan to‘xtamga keladi. shunga o‘xshash fikrlarni t.parsons va k.cherri kabi etakchi xorijiy olimlar ham bildirishgan. ikkinchi yondashuv “kommunikatsiya” va “muloqot” tushunchalarini farqlash bilan bog‘liq. taniqli faylasuf m.s.kagan fikricha, kommunikatsiya va muloqot kamida ikki jihatdan farqlanadi. birinchidan, “muloqot amaliy, moddiy va ma’naviy axborot almashinuvidir va u amaliy-ma’naviy xarakterga ega, kommunikatsiya esa … u yoki bu …

5 / 7

rlar jo‘natuvchisi va qabul qiluvchilar yo‘q, balki suhbatdoshlar, umumiy faoliyat ishtirokchilari bor”. demak, muloqot jarayoni kommunikatsiyadan farqli ravishda ikki tomonlama yo‘naltirilganlik xarakteriga ega. yirik psixolog olim g.m.andreyevaning fikricha, muloqotni kommunikatsiyaga qaraganda kengroq kategoriya sifatida talqin etib, muloqot tuzilmasida uchta o‘zaro bog‘langan jihatlarni ajratishni taklif qiladi. “muloqot” tushunchasini “kommunikatsiya” tushunchasidan farqlash lozim. kommunikatsiya jonli va jonsiz tabiatdagi tizimlar o‘rtasida axborot almashinuvini anglatadi. hayvonlar o‘rtasidagi signallar almashinuvi, daraxtlardagi irsiy belgilarning uzatilishi, insonning turli-tuman texnik vositalar bilan aloqaga kirishishi – bularning barchasi kommunikatsiya hisoblanadi. muloqot faqat insonlar o‘rtasidagina amalga oshirilishi mumkin. inson bolasi aynan boshqalar bilan muloqotda, munosabatda bo‘lish jarayonida ijtimoiylashib, shaxsga aylanib boradi. muloqot tufayli inson ijtimoiy tajriba va madaniyatni egallaydi. topshiriq. ushbu yondashuv vakillari qanday g‘oyani ilgari surganlar. olimlarning fikrlariga izoh bering. muloqot vositalarini muloqot jarayonida bir tirik jonzotdan boshqasiga etkaziladigan axborotni kodlashtirish, uzatish, qayta ishlash va ochib berish vositalari sifatida ta’riflash mumkin. muloqot vositalariga quyidagilar kiradi: 1. til – muloqot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sohada o‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni"

9-mavzu: sohada о‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni reja: 1. o‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni. 2. yozma va og‘zaki muloqot hamda uning xususiyatlari 3. verbal va noverbal muloqot. insonning rivojlanishini, ijtimoiylashishini, individning shaxs bo‘lib shakllanishini, uning jamiyat bilan aloqasini muloqotsiz aslo tasavvur etib bo‘lmaydi. muloqot ham o‘ziga xos ehtiyoj. muloqot o‘ta murakkab jarayon bo‘lganligi sababli unga yagona to‘g‘ri ta’rif berish oson emas. shuning uchun odatda “muloqot” tushunchasining mazmuni uning ayrim tomonlariga urg‘u berish orqali ochib beriladi. sotsiologik - entsiklopedik lug‘atda muloqotga quyidagicha ta’rif beriladi: “insonning boshqa kishilar bilan aloqaga kirishish ehtiyojini qondirish uchun individlar yoki ijtimoiy guruhlar o‘r...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PDF (608,1 КБ). Чтобы скачать "sohada o‘zbek tilida muloqot va kommunikatsiya jarayoni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sohada o‘zbek tilida muloqot va… PDF 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram