gavxar kasalliklari

PDF 35 pages 1.5 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PDF

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

адти дерматовенерология кафедраси муаллифлар: валихонов у.а.,пақирдинов а.б, набиев в.г. gavxar kasalliklari  koʻz gavhari  gavhar koʻzning yorugʻlik oʻtkazuvchi qismi boʻlib (yorugʻlik oʻtkazuvchi va sindiruvchi), koʻz kamalak pardasi ortida, qorachiqqa qarama-qarshi joylashadi. gavhar kapsula, kapsulyar epiteliy va gavharsimon moddadan tuzilgan. gavhar tashqi tuzilishi sferik boʻlib, uning diametrik 9-10 mm.ni tashkil etadi. koʻz gavhari qon tomirlar bilan taʼminlanmagan epitelial hosiladir. ozuqa moddalar gavharni oʻrab turgan koʻz ichki suyuqligidan diffuz yoʻl bilan oʻtadi. gavxar qavatlari gavhar optik xususiyati boʻyicha ikki tomoni qavariq shaffof linza kabi boʻlib, uning vazifasi tushayotgan nurni sindirish va koʻz toʻr pardasiga yigʻib berishdan iborat. yorugʻlik sindirish xususiyati doimiy boʻlmaydi va koʻzning akkomadatsiya xususiyatiga bogʻliq boʻladi (tinch holatda – 19,11 dptr, zoʻriqqan holatda – 33,06 dptr).  gavhardagi har qanday oʻzgarishlar – shakli, qalinligi, holatining oʻzgarishi, uning funksiyasi buzilishiga olib keladi. gavhar anomaliyalari orasida afakiya (gavharning boʻlmasligi, mikrofakiya (oʻlchamining kichik boʻlishi), koloboma (bir qismi boʻlmasligi va uning deformatsiyasi), lentikonus …

2 / 35

-80 yoshdagilarda 26-46 %, 80 yoshdan kattalarda esa deyarli barcha insonlarda uchraydi. koʻzning tugʻma kasalliklari orasida ham katarakta eng koʻp uchraydigan kasallikdir. kasallikning juda koʻp uchrashi zamonaviy oftalmologiya sohasining dolzarb muammolaridan biri ekanligini isbotlab beradi.  katarakta etiologiyasi va uning rivojlanish mexanizmida bir necha nazariyalar mavjud boʻlsada, ularning hech biri kasallik rivojlanishining aniq sababini isbotlab bera olmaydi. oftalmologiya sohasida keng tarqalgan nazariyalardan biri bu – erkin radikallar oksidlanishi, organizmda hosil boʻlgan erkin radikallar – nostabil jufti yoʻq elektronga ega boʻlgan molekulalar hosil boʻlishi va toʻplanishi kuchli oksidlanishga sabab boʻladi. etiologiyasi  katarakta rivojlanish mexanizmida katta ahamiyatga ega boʻlgan omillardan yana biri organizmning yosh oʻtishi bilan antioksidant xususiyatining pasayishi, vitaminlar yetishmovchiligi (vitamin a, e va boshqalar). bundan tashqari koʻz gavhari oqsilining fizik-kimyoviy tarkibi oʻzgarishi ham katta yoshli insonlarda kuzatiladi. koʻzning yalligʻlanishli kasalliklari natijasida koʻz ichi suyuqligi tarkibining oʻzgarishi, gavharga yetarlicha ozuqaviy moddalar oʻtmasligi, siliar tana disfunksiyasi (fuks sindromi), terminal glaukoma, pigmentativ …

3 / 35

ari, oilada katarakta bilan kasallangan insonlar boʻlishi, miopiyaning oʻgir darajasi, uveit oqibatida yuzaga keladi. olib keluvchi omilar  oftalmologiya sohasida katarakta kasalligi ikki katta guruhga boʻlinadi:  tugʻma va orttirilgan.  tugʻma katarakta dogʻ gavharning maʼlum bir qismidagina hosil boʻladi va kasallik avj olmaydi.  orttirilgan katarakta esa jarayonning avj olishi bilan kechadi. katarakta klassifikatsiyasi tugʻma katarakta koʻp holatlarda embrion koʻruv tizimi shakllanayotgan davrda toksik taʼsirlar natijasida kelib chiqadi. tugʻma kataraktaga sabab boʻluvchi holatlarga homiladorlik vaqtida oʻtkazilgan infeksion kasalliklar (gripp, qizilcha, qizamiq, toksoplazmoz), kortikosteroidlar qabul qilish va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin.  gavharning xiralashgan qismiga koʻra  oldingi polyar katarakta – gavharning oldingi yarim sharlarida joylashadi, dogʻ oqish-kulrang tusda va yumaloq shaklda boʻladi;  orqa polyar katarakta – gavhar kapsulasining orqa yarimsharida dogʻ paydo boʻladi, rangi va shakli oldingi katarakta kabi boʻladi;  yelpigʻichsimon katarakta – oldingi orqa oʻqida dogʻ paydo boʻlishi, yelpigʻich shaklida ingichka lentasimon shaklda boʻladi;  …

4 / 35

uammolar kuzatilmaydi qarilik kataraktasi 4 ta davri  2 bosqich yetilmagan katarakta bosqichida xiralashuv kuchayib boradi va sekin-astalik bilan gavhar optik qismigacha yetib boradi. biomikroskopik tekshiruvlar yordamida gavhar xiralashganligi aniqlanadi. bu bosqichda koʻruv oʻtkirligi biroz pasayadi.  3 bosqich gavhar membranasi otkazuvchanligi ortib suv qisman chiqib ketishi natijasida gavhar xajmi biroz kichrayib boshlangich xolatiga qaytadi  4 bosqich kataraktaning pishib yetigan davri bu davirda birinchidan loyqalangan tolalar qoshilib loyqalangan masa kulrang tusga kiradi ikkinchidan gavhar kichrayib oldingi kamera chuqurlashadi uchinchidan koz soqasi xarakatlanganda rangdor parda eshik pardasiga oxshab qimirlaydigan boladi gavxar suvlanib tolalarning loyqalanishidan kortikal moddalar suyulib opoq sutga oxshab qoladi shuning uchunxam buni sut kataraktasi deyishadi klinikasi katarakta belgilari kasallikning darajasiga qarab turli xil koʻrinishda namoyon boʻlishi mumkin. kasallikning boshlangʻich davrlarida koʻruv oʻtkirligi bilan bogʻliq muammolar yuzaga kelmaydi. kasallikning erta belgilariga jismlarni ikkilanib koʻrinishi (diplopiya), koʻz oldida mayda qora dogʻlar koʻrinishi, koʻrishda xiralashuv (koʻz oldi “tuman bilan qoplanishi”), jismlarni …

5 / 35

rakta kasalligi oftalmologlar tomonidan aniqlanadi, bunda ular bir qator standart tekshiruvlarni amalga oshirishlar kerak boʻladi.  viziometriya (koʻruv oʻtkirligini tekshirish);  perimetriya (koʻruv maydonini tekshirish);  yorugʻlikni sezish testlari;  tonometriya (koʻz ichi bosimini tekshirish);  biomikroskopiya (tirqishli lampa yordamida koʻz olmasini tekshirish);  oftalmoskopiya (koʻz tubini tekshirish).  yuqoridagi tekshiruvlar yordamida kataraktaga xos boʻlgan quyidagi oʻzgarishlar aniqlanadi: koʻruv oʻtkirligining pasayganligi, yorugʻlikni qabul qilishdagi oʻzgarishlar, qorachiqdagi dogʻ, gavhar dislokatsiyasi va boshqalar. diagnostikasi  kataraktani aniqlashning maxsus usullariga refraktometriya, oftalmometriya, koʻz ut- skanerlash tekshiruv kabilar kiradi.  toʻr parda funksional holati, koʻruv nervi va koʻruv analizatorining markaziy qismi holatini aniqlash uchun elektrofiziologik tekshiruvlardan foydalaniladi (elektrookulografiya (eog), elektroretinografiya (erg). diagnostikasi  katarakta davosi  qarilik kataraktasining boshlangʻich bosqichlarida konservativ davo muolajalari olib boriladi, yaʼni koʻzga tomiziladigan tomchilar koʻrinishida preparatlar buyuriladi (azapentasen, pirenoksin, sitoxrom c, taurin va boshqalar). bu muolajalar katarakta rivojlanishini toʻliq toʻxtatmaydi, shunchaki jarayonni sekinlashtiradi.  bunday muolajalarning asosida yetishmayotgan moddalar …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gavxar kasalliklari"

адти дерматовенерология кафедраси муаллифлар: валихонов у.а.,пақирдинов а.б, набиев в.г. gavxar kasalliklari  koʻz gavhari  gavhar koʻzning yorugʻlik oʻtkazuvchi qismi boʻlib (yorugʻlik oʻtkazuvchi va sindiruvchi), koʻz kamalak pardasi ortida, qorachiqqa qarama-qarshi joylashadi. gavhar kapsula, kapsulyar epiteliy va gavharsimon moddadan tuzilgan. gavhar tashqi tuzilishi sferik boʻlib, uning diametrik 9-10 mm.ni tashkil etadi. koʻz gavhari qon tomirlar bilan taʼminlanmagan epitelial hosiladir. ozuqa moddalar gavharni oʻrab turgan koʻz ichki suyuqligidan diffuz yoʻl bilan oʻtadi. gavxar qavatlari gavhar optik xususiyati boʻyicha ikki tomoni qavariq shaffof linza kabi boʻlib, uning vazifasi tushayotgan nurni sindirish va koʻz toʻr pardasiga yigʻib berishdan iborat. yorugʻlik sindirish x...

This file contains 35 pages in PDF format (1.5 MB). To download "gavxar kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: gavxar kasalliklari PDF 35 pages Free download Telegram