tarqoq tuberkulyozi

PDF 21 pages 1,2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 21
tarqalgan o‘pka sili, patogenezi, klinikasi, diagnostikasi va diffferensial diagnostikasi, prognozi. o‘pkaning tarqoq tuberkulyozi tarqoq tuberkulyoz mikobakteriyalarning gematogen, limfogen yoki limfogemotogen sochilishi va bir talay tuberkulyoz o‘choqlarini paydo bo‘lishi natijasida paydo bo‘ladi. tarqoq tuberkulyozning klinik-morfologik o‘ziga xosligi a’zolarni va to‘qimalarni tuberkulyoz o‘choqlari bilan ko‘plab shikastlanishi bilan namoyon bo‘ladi. tarqoq tuberkulyozning shikastlanishning tarqalganligiga qarab asosan uchta varianti ajratiladi: - generallashgan; - o‘pka shikastlanishi ustunligi bilan; - boshqa a’zolar shikastlanishi ustunligi bilan. tarqoq tuberkulyozning generallashgan varianti nisbatan kam uchraydi. bir muncha ko‘p, o‘rtacha 90% bemorlarda, tarqoq tuberkulyozning o‘pka shikastlanishi ustunlik qiladigan varianti rivojlanadi. birinchi marta tuberkulyoz aniqlanayotgan bemorlarning 5% da o‘pkaning tarqoq tuberkulyozi diagnozi qo‘yiladi. tuberkulyozga qarshi dispanser hisobida turadigan kasallar orasida tuberkulyozning bu shakli 12% ni tashkil qiladi. tuberkulyozdan o‘layotganlarda, tarqoq tuberkulyoz 3% kasallarda o‘lim sababi bo‘ladi. patogenezi va patologik anatomiyasi. tarqoq tuberkulyoz, tuberkulyoz infeksiyasining birlamchi darvi bilan mustahkam patogenetik aloqaga ega. u birlamchi tuberkulyozning asoratli kechganda, kuchli yallig‘lanish reaksiyasi va jarayonning …
2 / 21
ladi.organizmga tmbning sochilishi har-xil yo‘llar bilan kelib chiqadi, ko‘pincha tarqalish qon oqimi orqali bo‘ladi. tuberkulyozdagi barcha tarqalgan shikastlanishning o‘rtacha 90% ni asosida gematogen yo‘l yotadi. tmb manbasining ko‘krak ichi limfa tugunlarida joylashishi tuberkulyoz qo‘zg‘atuvchisining gematogen tarqalishiga va uning tez o‘pka mikrotsirkulyator oqimiga tushushiga yo‘l ochadi. o‘pka arteriolalarining quyuq to‘ri, kapillyarlar va venulalardagi qonning sekin oqimi interstitsial to‘qimada joylashgan tmb ning qon tomir devori orqali o‘tishiga yaxshi imkoniyat yaratadi. tuberkulyoz qo‘zg‘atuvchisining katta qismi aynan o‘pka to‘qimasida ushlanib qoladi, tarqoq tuberkulyoz ko‘pincha o‘pkani shikastlashishini shu bilan tushuntirib o‘tish mumkin. birlamchi tuberkulyoz natijasida hosil bo‘ladigan qoldiq o‘zgarishlar tuberkulyozga qarshi nosteril immunitetni ushlab turadi. bu holat o‘sha organizmga foydali. har-xil tashqi va ichki muhitning yomon sabablar birga kelganda, odamning immun tizimi susayishi mumkin. bunaqa sabablarga giperinsolyasiya, uzoq vaqt sovuq qotish, ochlik, gipovitaminoz, asab-ruhiy hayajonlanish, zaharlarni ta’sir etishi, gormonlar bilan davolanish, fizioterapiyaning ba’zi ko‘rinishlari kiradi. nafas olish a’zolarining nospietsifik kasalliklari, virus infeksiyalari, allergiya, endokrin tizimining …
3 / 21
t birga kelganda, kichik o‘lchamdagi kalsinat ham tuberkulyoz infeksiyasining endogen o‘chog‘iga aylanishi istisno emas. tmb ning qo‘shimcha ekzogen kirishi o‘pkada tarqoq tuberkulyozni rivojlanishi uchun mutloqlikdan holi. ammo, massiv bakteriya ajratuvchilari bilan uzoq va zich aloqa, superinfeksiya antigen zo‘riqishini o‘stiradi, mikobakteriyalarni fagotsitoz qilish samarasi qiyinlashadi, birlamchi o‘choqda jarayonni avj olishiga imkon yaratadi. natijada tarqoq tuberkulyozning rivojlanish ehtimoli oshadi. immunologik reaktivlikning bir muncha o‘zgarishi va tuberkulyozga qarshi nosteril immunitetni susayishi – tarqoq tuberkulyozni rivojlanishi uchun zaruriy sharoitlardan hisoblanadi. tarqoq tuberkulyoz ko‘pincha tug‘ma immuntanqisligi, organizmning haqiqiy gormonal qayta qurilish davrida, hamda bsj vaksinatsiya qilinmagan bolalarda rivojlanadi. tmb ning tarqalish yo‘liga va qon tomir yoki limfatik tomirlar bo‘ylab tuberkulyoz o‘choqlarini joylashishiga bog‘liq holda o‘pkaning tarqoq tuberkulyozi gematogen, limfogematogen va limfogen bo‘lishi mumkin. gematogen tarqoq tuberkulyozni rivojlanishi uchun albatta bakterimiya bo‘lishi shart. uni yuzaga chiqishi uchun to‘qimadagi atkiv yoki birlamchi qo‘zigan tuberkulyoz o‘chog‘idan, mayda tomirlar devoriga yaqin joylashgan davolanish natijasida qoldiq o‘zgarishga uchragan patologik jarayondan …
4 / 21
irdan ortadi. bunday sharoitda tmb tomir atroifdagi to‘qimaga qondan erkin va etarlicha o‘tishi mumkin. tarqoq tuberkulyozning rivojlanishi uchun asab va tomir tizmining funksional holatini o‘zgarishi muhim ahamiyatga ega. kortiko-vitseral boshqaruvni parokandaligi, vegito-tomir distoniyasi va mikrotsirkulyasiyaning buzilishiga natijada, mayda tomirlarda qon oqimining sekinlashuvi va atrofdagi to‘qimalardagi tmb ni tomir devori orqali qonga tushishiga olib keladi. tuberkulyoz infeksiyasining birlamchi davrida hujayralarni mikobakteriyalarga sezgirligi oshishini shakllanishi davrida makrofag tmbni tez yutishini ta’minlaydi, keyin tomir atrofi to‘qimasiga tmb ni aralshishi va o‘tirish qobilyatini yo‘qoladi. mikobakteriyaning keyingi harakati to‘htaydi, ammo uni parchalanishi qiyin va makrofagni bakteriotsid imkoniyati pasayganligi uchun jarayon tugallanmay ham qoladi. natijada o‘pkaning bronx-tomir tutami atrofidagi interstitsial to‘qimasida ko‘plab tuberkulyoz o‘choqlari shakllanadi. tmb ni gematogen tarqalishida o‘choqlar ikkala o‘pkada nisbatan simmetrik joylashadi. gematogen tarqalishni rivojlanishi uchun asosiy jarayonlariga, bakteriemiya, tmb va uni toksiniga to‘qimalarni gipersezuvchanligi, hamda vegito-tomir distoniya va mikrotsirkulyasiyani buzilishi kiradi. tmb ning o‘pkada limfogen tarqalishi limfani retrograd oqimi bilan yuzaga chiqadi. …
5 / 21
ik sabab bo‘ladi. o‘choqlar o‘lchami tomirlar kalbiriga, jalb qilingan patologik jarayonga bir muncha daraja bog‘liq. patomorfologik tekshiruvlar ma’lumotiga ko‘ra o‘pka tarqoq tuberkulyozining uchta varianti ajratiladi. ular o‘pka tarqoq tuberkulyozining klinik kechishining o‘ziga xosligiga bog‘liq holda – o‘tkir, o‘tkir osti va surunkaliga bo‘linadi. 9.1 – расм. ўпканинг томир атрофи тўқимасидаги туберкулёз гранулёмалари. гистологик препарат. х 80. 9.2 – расм. ўпканинг бронх атрофи тўқимасидаги туберкулёз гранулёмалари. гистологик препарат. х 70. тарқоқ туберкулез патогенези бирламчи туберкулез бирламчи туберкулездан кейинги қолдиқ ўзгаришлар яллиғланиш реакциясининг кучайиши яллиғланиш реакциясининг реактивацияси - иммунитет сусайиши - организмнинг носпецифик сенсибилизацияси - тиббий ёндошувдаги камчиликлар - мбт билан қўшимча экзоген зарарланиш эрта тарқалиш кеч тарқалиш бактериемия ва бактериолимфия кўплаб туберкулез ўчоқлари тарқоқ туберкулез тарқалган ўпка шикастланиши: - ўткир - ўткир ости - сурункали бошқа аъзолар шикастланиши: - мнт, суяк ва бўғимлар, сийдик- таносил тизими ва бошқ. касаллик ривожланиши касаллик сусайиши тезда, ўлим билан кечиш, секин-аста фиброз-кавернали туберкулезга айланиши диффуз фиброз, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "tarqoq tuberkulyozi"

tarqalgan o‘pka sili, patogenezi, klinikasi, diagnostikasi va diffferensial diagnostikasi, prognozi. o‘pkaning tarqoq tuberkulyozi tarqoq tuberkulyoz mikobakteriyalarning gematogen, limfogen yoki limfogemotogen sochilishi va bir talay tuberkulyoz o‘choqlarini paydo bo‘lishi natijasida paydo bo‘ladi. tarqoq tuberkulyozning klinik-morfologik o‘ziga xosligi a’zolarni va to‘qimalarni tuberkulyoz o‘choqlari bilan ko‘plab shikastlanishi bilan namoyon bo‘ladi. tarqoq tuberkulyozning shikastlanishning tarqalganligiga qarab asosan uchta varianti ajratiladi: - generallashgan; - o‘pka shikastlanishi ustunligi bilan; - boshqa a’zolar shikastlanishi ustunligi bilan. tarqoq tuberkulyozning generallashgan varianti nisbatan kam uchraydi. bir muncha ko‘p, o‘rtacha 90% bemorlarda, tarqoq tuberkulyozning o‘p...

This file contains 21 pages in PDF format (1,2 MB). To download "tarqoq tuberkulyozi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarqoq tuberkulyozi PDF 21 pages Free download Telegram