mavhumlik va tavakkalchilik

PDF 20 pages 1.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavhumlik va tavakkalchilik 8-mavzu reja: 1.mavhumlik tushunchasi; 2.riskni o’lchash hamda cheklanish tushunchasi; 3.odamlarning riskka bo’lgan munosabatlari; 4.risklarni kamaytirish yoki oldini olish yo’llari noaniqlik shunchaki hodisaning aniqligi yoki ishonchsizligini anglatadi. iqtisodiyotda noaniqlik oqibatlar yoki natijalarni bashorat qila olmaslikni anglatadi, chunki har qanday bashorat qilish uchun bilim yoki asoslar etishmaydi.bu atama ko'pincha moliyaviy buxgalteriya hisobida keng qo'llaniladi, ayniqsa, kompaniyaning nazorati ostida bo'lmagan, uning operatsiyalariga katta ta'sir ko'rsatadigan ko'plab hodisalar mavjud. noaniqlik nomukammal yoki noma'lum ma'lumotlarni o'z ichiga olgan epistemic (tuyg’u) vaziyatlarni anglatadi. bu kelajakdagi voqealarni bashorat qilish, allaqachon qilingan jismoniy o'lchovlar yoki noma'lum narsalarga tegishli. noaniqlik qisman kuzatiladigan yoki tasodifiy jarayon muhitda, shuningdek, jaholat, beparvolik yoki ikkalasi tufayli yuzaga keladi. bu sug'urta, falsafa, fizika, statistika, iqtisodiyot, moliya, tibbiyot, psixologiya, sotsiologiya, muhandislik, metro logiya, meteorologiya, ekologiya va axborot fanlari kabi har qanday sohalarda paydo bo'ladi. https://en.wikipedia.org/wiki/epistemology https://en.wikipedia.org/wiki/information https://en.wikipedia.org/wiki/partially_observable https://en.wikipedia.org/wiki/partially_observable https://en.wikipedia.org/wiki/ignorance https://en.wikipedia.org/wiki/laziness https://en.wikipedia.org/wiki/insurance https://en.wikipedia.org/wiki/philosophy https://en.wikipedia.org/wiki/physics https://en.wikipedia.org/wiki/statistics https://en.wikipedia.org/wiki/economics https://en.wikipedia.org/wiki/medicine https://en.wikipedia.org/wiki/psychology https://en.wikipedia.org/wiki/sociology https://en.wikipedia.org/wiki/engineering https://en.wikipedia.org/wiki/metrology https://en.wikipedia.org/wiki/meteorology https://en.wikipedia.org/wiki/ecology …

2 / 20

ence https://en.wikipedia.org/wiki/information_science 1.risklarning yuzaga kelish sabablari: -tabiiy hodisalardan kelib chiquvchi(suv toshqinlari,sel,yer qimirlashi); -ijtimoiy-jamoat muhitidan kelib chiquvchi(aldov,jinoyat,kuz da tutilmagan ziyon yetkazish). 2.riskka ta’sir etish imkoniyati bo’yicha: -ekzogin(tashqi) risklar(ularga ta’sir qolish qaror qabul qiluvchining zimmasiga tushmaydi,zararlar oqibatlarini kamaytirish bilan cheklanadi); -endogen(ichki) risklar- qaror qabul qiluvchi shaxs ta’sir doirasida bo’ladi,risklarni yuzaga keltirish imkoni kamayadi,deyarli bo’lmaydi. -moliyaviy -siyosiy -ekalogik -transport risk har qanday usul bilan baholangan ehtimollik,noaniqlik esa baholab bo’lmaydigan holat. risk turlari biznes riski- foyda miqdoriga salbiy ta’sir ko’rsatadi(siyosat, mamlakatning iqtisodiy ahvoli) moliyaviy risklar-pulning xarid quvvati bilan bog’liq risklar va sarmoyalarni qo’yish bilan bog’liq risklar(inflatsion, defelyatsion, valyuta, likvidlilik) kridet riski- qarz oluvchi tomonidan asosiy qarzni yoki tegishli qarzni to’lamaslik havfi sug’irtaviy risk-bu sug’urta hodisasi ro’y bergish ehtimolligi hamda ko’rilishi mumkin bo’lgan zararning miqdoriy ko’rinishi. transport,birja riski,bankrotlik riski…….. risk obyektlarining kompleks sinflari: -ishchi kuchi; -mol-mulk; -sarmoya; -axborot. risklarni o’lchay olamizmi biror voqia-hodisa to’g’risida axborot to’liq bo’lmasa,qabul qilingan qaror salbiy oqibatlarga olib keladi. ushbu yoqitishlar …

3 / 20

l natejalarning o’zgaruvchanlik mezonini aniqlashga yordam beradi. ehtimollik matematik-oldindan aniqlash mumkin bo’lgan ehtimol.tanganing gerb yoki raqamli tomoning tushish ehtimoli 1/2ga teng yoki narda toshining oltita raqamdan birining tushish ehtimoli 1/6 ga tengligi misol bo’lishi mumkin. statistik ehtimol-faraz qilish yo’li bilan bog’liq ehtimol(emperik). faraz qilaylik korxonaga xom ashyoni yetib kelish ehtimoli. bu voqiylikni takrorlanishi haqida ma’lumotlar yo’q. bunda bitta hoddisani har hil insonlar har hil qeymatdagi ehtimoli bilan baholaydi. tavakkalchilikni aniqlash uchun biror voqea yoki hodisaning olib kelishi mumkin bo’lgan barcha oqibatlari va bu oqibatlarining ehtimolini bilish kerak bo’ladi kutilgan miqdor- bu mumkin bo’lgan barcha natejalarning o’rtacha o’lchangan qiymatlari. bu yerda har bir natejaning ehtimoli ushbu mos qeymatlarning takrorlaninsh chastotasi yoki o’lchovi. risk value=probability of the event x cost of the event - 𝜋 i-ushbu natejani paydo bo’lish ehtimoli - xi-mumkin bo’lgan nateja chetlanish chetlanish bu- haqiqiy nateja bilan kutilgan nateja o’rtasidagi farq. ushbu farq qancha katta bo’lsa o’rtadagi yo’qotishlar ham …

4 / 20

0 so’mdan sotishi mumkin, agar muvaffaqiyatga erishmasa,har bir aksiya uchun 1000 so’m oladi. firmaning bozorga muvaffaqiyatga erishish ehtimoli 0,6 ga teng bo’lsa, kutilgan divedent qiymati quyidagicha aniqlanadi: e(x)=0,6*10000+0,4*1000= 6400 tavakkalchilikka bo’lgan munsabat befarqlar tavvakkal qilishga qarshi insonlar tavakkalchilikka moyil insonlar tavakkalchilik 50 40 o 10 20 30 70 tavakkalchilikka qarshi inson deganda,kutilgan daromad berilganda ,u tavvakkalchilik bilan bog’liq natejaga nisbatan, kafolatlangan natejani ustun ko’radi. naflilik darajasi daromad tavakkalchilik tavakkalchilikka befarq qaraydigan inson shunday inson hisoblanadiki, kutiladigan daromad berilganda, u kafolatlangan natija bilan tavakkalchilik bilan bog’liq natijalarni tanlashga befarq qaraydi. tavakkalchilikka neytral qaraydigan inson uchun o’rtacha foyda muhim hisoblanadi. bu kabi insonlarda o’rtacha qiymatga nisbatan cheklanishlar bir-biri bilan qisqarib, umumiy chetlanishlar nolga teng bo’ladi. oxirgi toifadagi insonlar sifatida tavakkalchilikka moyil bo’lgan inson hisoblanadi, bu kabi insonlar kutiladigan daromad berilganda u kafolatlangan natijaga ko’ra tavakkalchilik bilan bog’liq natijani ustun ko’radi. bu holatda yuqori daromad olishga ishonishadi. 80 60 40 20 o 10 …

5 / 20

xborot olish xarajat bilan bog‘liq, ba’zi axborotlar nihoyatda qimmat turadi. bozorda sotiladigan tovar to`g`risida, tovarni ishlab chiqaruvchi firmaning nomi to`g`risidagi axborotlar, tovar markasi, firma belgisi, firmaning obro`i, tovar sifati va kafolati to`g`risidagi axborotlar bozor signallari bo`lib xizmat qiladi va bu signallar tovar sotib olishdagi tavakkalchilikni kamaytiradi risklarni kamaytirish yoki oldini olish yo’llari diversifikatsiya-korxonalarning faoliyati va va ishlab chiqaradigan maxsulot turlarining kengayishi,yangilanib turishi; sug`urtalash- mol-mulk,har xil baxtsiz hodisalar ro’y berishi natejasida ko’rilgan zararni qoplash; forvar shartnomasi-bu ikki tomon aktivini belgilangan narxda sotib olish yoki sotish to’g’risidagi shartnomasi. opsion-(nem. option — tanlash, istak) — sotuvchi yoki xaridorga qimmatli qogʻozlar yoki tovarlarni muayyan muddat davomida belgilangan narxlarda sotib olish yoki sotish huquqini beradigan shartnoma. xedjerlash-moliyaviy aktivlar xavfini kamaytirrish uchun qo’llaniladigan usul. bozorda assimmetrik axborot ham bor. asimmetrik axborot - bu shunday holatki, bozordagi bozor sub’ektlari o’rtasida bo’ladigan savdo-sotiqda ularning bir qismi kerakli, muhim axborotga ega, qolgan qismi esa ega emas. bu esa ma’lum …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mavhumlik va tavakkalchilik"

mavhumlik va tavakkalchilik 8-mavzu reja: 1.mavhumlik tushunchasi; 2.riskni o’lchash hamda cheklanish tushunchasi; 3.odamlarning riskka bo’lgan munosabatlari; 4.risklarni kamaytirish yoki oldini olish yo’llari noaniqlik shunchaki hodisaning aniqligi yoki ishonchsizligini anglatadi. iqtisodiyotda noaniqlik oqibatlar yoki natijalarni bashorat qila olmaslikni anglatadi, chunki har qanday bashorat qilish uchun bilim yoki asoslar etishmaydi.bu atama ko'pincha moliyaviy buxgalteriya hisobida keng qo'llaniladi, ayniqsa, kompaniyaning nazorati ostida bo'lmagan, uning operatsiyalariga katta ta'sir ko'rsatadigan ko'plab hodisalar mavjud. noaniqlik nomukammal yoki noma'lum ma'lumotlarni o'z ichiga olgan epistemic (tuyg’u) vaziyatlarni anglatadi. bu kelajakdagi voqealarni bashorat qilish, allaqachon q...

This file contains 20 pages in PDF format (1.5 MB). To download "mavhumlik va tavakkalchilik", click the Telegram button on the left.

Tags: mavhumlik va tavakkalchilik PDF 20 pages Free download Telegram