mustaqillikga qadar o'zbekitonda nikoh munosabatlarining huquqiy tartibga solinishi

DOC 50.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663328637.doc муста=илликга =адар ызбекитонда никощ муносабатларининг щу=у=ий тартибга солиниши mustaqillikga qadar o`zbekitonda nikoh munosabatlarining huquqiy tartibga solinishi reja: 1. turkiston avtonom respublikasining nikoh to`g`risidagi qonunlari 2. buxoro xalq respublikasida nikohning huquqiy munosabatlarini tartibga solish 3. xorazm xalq respublikasida nikohning huquqiy munosabatlarini tartibga solish 4. o`zbekistonda nikoh to`g`risidagi qonunlarning rivojlanishi turkiston avtonom respublikasining nikoh to`g`risidagi qonunlari jamiyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida nikoh va oila shakllari jamiyatning moddiy sharoitiga qarab belgilanib kelgan. ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish munosabatlari taraqqiy etgani sari oila shakllari yanada rivojlanadi, o`z mazmunini o`zgartirib boradi. turkiston assrda nikoh va oilaga oida muhim huquqiy masalalar 1918 yil 16 dekabrda qabul qilingan “fuqarolik holati dalolatnomlari, nikoh, oila va vasiylik huquqi haqida rsfsr qonunlar kodeksi” da xal etilgan edi. 1917 yilda qabul qilingan dekretlarga nisbatan bu kodeks bir qator yangi huquqiy qoidalarni belgilab, nikoh va oila qonunchiligini ma`lum tizimga soldi. kodeks 246 moddadan iborat bo`lib, fuqarolik holati dalolatnomalari, nikoh huquqi, oila …

ziq bo`yicha qarindoshlik bo`lmasligi, nikoh tuzish uchun o`zaro rozilik. nikoh haqiqatda o`zaro rozilik asosida tuzilayotganligi haqida nikohga o`tuvchilardan tilxat olingan. nikohni haqiqiy emas deb tanish, er-xotinning huquqi va majburiyatlarining kelib chiqishi asoslari, ota-onalar va bolalar o`rtasidagi shaxsiy hamda nafaqa borasidagi huquqi va majburiyatlari, qarindoshlik holatida bo`lgan shaxslarning huquqi va majburiyatlari hamda boshqa masalalar tartibga solingan. kodeks oilada er va xotinning tengligiga asoslanib, ona va bola huquqini muhofaza etishga qaratilgandir. er-xotin o`rtasidagi mulkiy munosabatlarni belgilashda er-xotinning mulki alohida bo`lingan mulk degan qoida asos qilib olingan. turkiston o`lkasida 1918 yilgi kodeksni tatbiq etishda, fuqarolik holati dalolatnomalarini ro`yxatdan o`tkazish bo`limlarini tashkil etishda, fuqarolarning huquq va majburiyatlarini tushuntirishda turkiston ichki ishlar xalq komissarligining roli katta bo`ldi. 1919 yil 15 noyabrda ichki ishlar xalq komissarligi “turkiston respublikasida fuqarolik holati dalolatnomalarini qayd qilish bo`limlarini tashkil etish va ularning faoliyati” to`g`risida maxsus qo`llanma qabul qildi. unda bu organlarni tashkil etish qoidalari va ularning faoliyati batafsil belgilandi. 1922 …

shariat normalariga asoslangan edi. 1924 yilga qadar bxsrda ayollarni huquqiy va amaliy ozod qilishga qaratilgan hech qanday qonun qabul qilinmadi. 1924 yil 30 yanvarda butunbuxoro mik majlisida o`zbek xalqining to`y va marakalarini kam mablag` sarflab o`tkazish to`g`risida ma`ruza tinglandi. butunbuxoro markaziy ijroiya komiteti ushbu masala bo`yicha qarorni muhokama qilib, to`y va maraka odatlarini bajarish tufayli bo`ladigan ortiqcha xarajatlarni kamaytirish bo`yicha qonun chiqarish to`g`risida fikrga keldi. 1924 yil 17 aprelda butunbuxoro markaziy ijroiya komiteti maishiy jinoyatlar to`g`risida dekret qabul qildi. bxsr xalqlari odati hisoblangan nikoh tuzish uchun ayollarni olib qochish bilan bog`liq quyidagi hodisalar markaziy ijroiya komiteti tomonidan ijtimoiy xavfli jinoiy harakat deb tasnif etildi: ayollarning erkiga qarshi zo`rlik qilib o`g`irlash; jinsiy jihatdan balog`atga yetmagan qizlarni nikohga olish maqsadida o`g`irlash; ayollarning xohishiga zid ravishda nikoh rasm-rusumlarini o`tkazish yoki nikohni qayd qildirish. bxsrning maishiy jinoyatlar to`g`risidagi qonuni nikoh huquqi borasida chiqarilgan birdan-bir akt hisoblanadi. buxoro xàlq sovet respublikasi hududida tuzilgan diniy nikohlar …

ovqat va kiyim-kechak bilan ta`minlash majburiyati yuklatiladi. agar qiz yoshlik vaqtida birontaga unashtirilib qo`yilgan bo`lsa, u nikoh yoshiga to`lganda unga turmushga chiqishga rozi bo`lmasa, u holda kelinning ota-onasi qiz uchun olingan qalinni qaytarishlari lozim edi. buyruqni buzganlar esa 5 yilga qadar muddatga ozodlikdan mahrum etilishi mumkin edi. markaziy osiyoda milliy davlat chegaralanishi o`tkazilgandan so`ng hamda o`zbekiston ssr tuzilgach, bu yerda nikoh-oila munosabatlarini “rsfsr grajdanlik holatlari akti, nikoh, oila, vasiylik huquqi to`g`risidagi qonunlar kodeksi” bilan tartibga solish davom etdi. o`zbekistonda nikohiy munosabatlarning huquqiy asoslari o`zbekiston ssrning tashkil topishi va buxoro va xorazm xalq respublikalarining uning tarkibiga kirishi oila qonunchiligi bo`yicha muhim muammolarni kodifikatsiyalash va unifikitsiyalash (bir xillashtirish vazifalarini qo`ydi). o`zbekiston ssr ichki ishlar xalq komissarligi o`zining 1927 yil 15 yanvardagi sirkulyarida bunday holatni g`oyat normal holat, deb hisoblab, nikohni ro`yxatga olish uchun faqat nikohlanuvchilarning o`zaro roziligi va nikoh yoshiga to`lganligi asos bo`lishini ko`rsatdi. shifokor tomonidan berilgan ma`lumotnoma emas, balki qishloq soveti …

kodekslarida prinsipial tafovutlar yo`q. bu kodekslarning asosida er-xotinning nikoh-oila munosabatlarida tengligi, bolalar va onalar manfaatlarining davlat tomonidan muhofaza qilinish prinsiplari yotadi. o`zbekiston nikoh-oila kodeksining o`ziga xos xususiyati shundan iboratki, unda mahalliy o`troq xalq uchun ularning familiyasi bo`lmasa, nikohga o`tish vaqtida nikohga o`tuvchilardan bittasining ota ismi bo`yicha nikohni rasmiylashtirish va ularning nikohigacha bo`lgan ota ismida qolish huquqi berilgan. nikohdan ajralish vaqtida esa er-xotinning har biriga o`z xohishi bo`yicha familiya tanlash huquqi berilgan. er xotin o`rtasida o`zaro kelishish bo`lmasa, u holda bu masala bo`yicha ularning har biriga nikohgacha bo`lgan familiyasi qaytariladi. 1941-1945 yillar urushi davrida bir qancha normativ aktlar qabul qilindi. ushbu aktlar ichida sobiq sssr oliy soveti prezidiumining 1944 yil 8 iyuldagi “xomilador ayollarga davlat nafaqasini kuchaytirish to`g`risida”, “qahramon ona” faxriy unvonini belgilash va “onalik shuhrati” ordeni hamda “onalik medali” medalini ta`sis etish o`g`risida” chiqargan farmonlari alohida diqqatga sazovordir. yuqorida ko`rsatilgan qonun-xujjatlardan ma`lumki, oila va nikoh masalalari davlatni doim qiziqtirib kelgan, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mustaqillikga qadar o'zbekitonda nikoh munosabatlarining huquqiy tartibga solinishi"

1663328637.doc муста=илликга =адар ызбекитонда никощ муносабатларининг щу=у=ий тартибга солиниши mustaqillikga qadar o`zbekitonda nikoh munosabatlarining huquqiy tartibga solinishi reja: 1. turkiston avtonom respublikasining nikoh to`g`risidagi qonunlari 2. buxoro xalq respublikasida nikohning huquqiy munosabatlarini tartibga solish 3. xorazm xalq respublikasida nikohning huquqiy munosabatlarini tartibga solish 4. o`zbekistonda nikoh to`g`risidagi qonunlarning rivojlanishi turkiston avtonom respublikasining nikoh to`g`risidagi qonunlari jamiyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida nikoh va oila shakllari jamiyatning moddiy sharoitiga qarab belgilanib kelgan. ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chiqarish munosabatlari taraqqiy etgani sari oila shakllari yanada rivojlanadi, o`z mazmunini o`...

DOC format, 50.5 KB. To download "mustaqillikga qadar o'zbekitonda nikoh munosabatlarining huquqiy tartibga solinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mustaqillikga qadar o'zbekitond… DOC Free download Telegram