yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlar

PDF 7 pages 418.2 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 418.2 KB

File type PDF

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

7-mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xusiyatlari 1. yoshlik davri va uning о‘ziga xos psixologik xususiyatlar. 2. yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 3. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yoshlik davri va uning о‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23—28 yoshlarda bо‘lib, bu davrning о‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalt oishrishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidash uchta muhim belshsi bilan boshqa yosh davrlaridan farkdanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chikrrish shart- sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga moslashish (kо‘nikish) — mehnat faoliyatining dastlabki yillari (taxminan 1 yildan 3 yilgacha) yoki jamoada о‘z о‘rnini topish va qadr-qimmatga erishish; 2) mutaxassis sifatida о‘zini takomillashtirish uchun ijodiy izlanishni amalga oshirish (mehnat faoliyatining ikkinchi pallasi — 3 yildan 8 yilgacha — ish staji nazarda tutiladi) yoki kasbkorlik mahoratini egallash; 3) mahorat sirlaridan foyda- lanish, tashabbus kо‘rsatish, ishlab …

2 / 7

duch keladilar. bu qiyinchiliklar о‘z mohiyatiga kо‘ra uch xildir; ular: a) ijtimoiy qiyinchiliklar: notanish muhit shart-sharoitlari, shaxslararo munosabatlar, mehnat jamoasining saviyasi, undagi kishilarning xarakger xislatlari, ishlab chiqarish jamoasining qadriyatlari, ma’naviyati, an’analari va hokazo; b) bilim va bilishga oid qiyinchiliklar: maxsus о‘quv yurtida olgan bilimlardagi uzilishlar, saviyaningcheklanganligi, ijodiy izlanish faoliyatining zaifligi, tashabbuskorlikning etishmasligi va boshqalar; v) mutaxassislik bilan bog‘liq о‘ziga xos qiyinchilik- lar; ishlab chikdrishning mohiyash, xususiyash, texnologiya, quriyamalar, asboblar, amaliy kо‘nikmaning bо‘shliga yoki ular bilan etarli darajada tanishmaganlik, kasbningiqgasodiy negazini tо‘la anglab etmaslik, xavfsizlik texnikasi, mahsulot ishlab chiqarishning chizma- yoyilmasi va grafik ifodasini taqqoslash murakkabligi, muammolar oldida esankirab qolish. bu qiyinchiliklarni enshsh davrida insonning ruhiy holatlari, jarayonlari va xususiyatlarida miqsor hamda sifat о‘zgarishlari rо‘y beradi. psixofiziolog p.plazarevning fikricha, eshitish, kо‘rish, periferik va kinestetik sezgirlikning о‘zgarishi 20 yoshdan boshlanadi. bu ma’lumotni chet el psixologlari fulds, raven, pako kabilar yanada rivojlantirib, aqliy va mantiqiy qobiliyatning mezoni 20 yosh deb hisobladilar. b.g.ananyev о‘zining …

3 / 7

5 yoshdan keyin ham davom qiliishni ta’kidlaydi. b.g.ananev laboratoriyasida olingan natijalar inson funksional darajasining oshishi 23—27 yoshdaga yigit va qizlarda 44 foiz, funksional holatining barqarorlashuvi 19,8 foiz, funksional darajaning pasayishi 36,2 foizga tengdir. bu ma’lumotlar kamolot bosqichining turli mikrodavrlarida о‘sish jihatlarining о‘zaro munosabata har xil kechishini kо‘rsatib turibdi. y.n.kulyutkin katga kishilarningdiqqat, xotira, tafakkur, bilish jarayonlarini birgalikda о‘rgangan. y.n.kulyutkin о‘z tadqiqotida 0—130 shkalagacha oraliqni tekshirib, 22—25 yoshlarda diqkdt va xotira 100,5, tafakkur 102,5 ballga tengligini, 26—29 yoshlarda esadiqqat 102,8, xotira 97,0, tafakkur 95,0 ball ekanligini isbotlab berdi. amerikalik olim v.shevchuk voyaga etgan odamlarda ijodiy faoliyatning boshlanish nuqgasini tadqiq kilib, 11—20 yoshlar oralishda u 12,5 foiz, 21—30 yoshlarda esa 66 foiz ekanini aniqladi. ziyolilarning ilmiy mahsuli dinamikasini о‘rgangan z.f.esareva uning boshlanishi matematiklarda 18—23, fiziklarda 24—27, biologlarda 25—31, psixologlarda 27— 30, tarixchilarda 27—32, filologlarda 28—33 yoshlarni tashkil qilishini kо‘rsatib о‘tadi. yoshlarning ijtimoiy hayotda qatnashuvini о‘rgangan v.shevchuk ijtimoiy faoliyatga kirishishning eng yuqori chо‘qqisi 25 …

4 / 7

a idrokning yaxlitligi hamda о‘zgarmasligining о‘sishi boshqa fao- liyat va kо‘rish ta’sirchanliga, qisqa muddatli kо‘rish xotirasi yoki mustahkamlanishi namoyon bо‘ladi: 22—25 yoshlarda ikki xil omillar doirasi vujudga keladi va ular mnemologik (xotira, tafakkur) va atgensional (diqqat xususiyati va xossasining) majmuasidan iborat bо‘ladi. yoshlikdavrida yigit-qizlar kamolotigauchta muhim psixoloshk mexanizm, ya’ni mehnat jamoasi, oila mikromuhiti va norasmiy ulfatlar ta’sir kо‘rsatadi. masalan, mehnat jamoasidagi psixologik muhit, ma’naviyat olami, barqaror maslak, ijtimoiy ong, ijtimoiy qadriyatlar, muayyan an’analar va odatlar yansh a’zoning xarakgerida ijobiy yoki salbiy о‘zgarishni vujudga keltirishi mumkin. mazkur ta’sir natijasida asga-sekin umuminsoniy fazilatlar tarkib topishi yoki muayyan shaxsiy nuqgai nazar yо‘qolishi mumkin. mehnat jamoasit yanga qо‘shilgan a’zo unda о‘z о‘rni va qadr-qimmatini kdror toptirish uchun bir qator yon berishga, о‘z maslagidan sal bо‘lsa-da chetlashishga majbur bо‘ladi. bu yо‘l jamoadagi psixologik muhitga moslashishi maqsadida ichki ruhiy ziddiyatlarga, murakkab kechinmalarga, unsiz tug‘yonga qarshi quyilgan qadam hisoblanadi. shuning uchun yakka shaxs xarakgerini shakllantiruvchi yoki uning …

5 / 7

alal bermaslik niyatida yosh yigit va qizlar (kelinlar) vijdon amriga qarshi xatti-harakat qilishga ham majbur bо‘ladilar, о‘z maslaklari, fikrlari, shaxsiy qarashlariga xilof yо‘l tutadilar. dilkashlik uchun har bir oila a’zosi bilan umumiy "til" topishga intiladilar. shunga kо‘ra, oila muhiti ham yigit va qizlarning ruhiyati hamda ma’naviyatini о‘zgartiradigan omil vazifasini о‘taydi. inson uchun psixologik mexanizm rolini bajaruvchi yana bir omil ulfatlar davrasidir. ulfatlar odatda shaxsiy mayli, qiziqishi, intilishi, orzu-istaga, maqsadi, qarashlari, yoshi va xulqi bir-biriga mos tengdoshlardan iboratdir. kо‘ngilchanlik, dо‘stlar rayiga qarshi bormaslik tufayli yoshlar xarakterida о‘zgarishlar yuzaga keladi. yuksakhislar, barqaror e’tiqod, ilmiy dunyoqarash, ichki kechinmalar, mustaqillik va tashabbuskorlik tuyg‘ulari poymol bо‘ladi, ya’ni "dо‘stinguchun zahar yut" qabilida ish tutiladi. natijada mas’uliyatsizlik, yuzakilik, loqaydlik, ikkiyuzlamachilik, bevafolik singari illatlar tarkib topa boshlaydi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, ulfatlar davrasida yangi fazilatlarni, ishbilarmonlikni, amaliy kо‘nikmalarni egallash imkoniyati ham bо‘ladi. shu boisdan ulfatchilikka faqat maishat nuqgai nazaridan yondashmay, uning mazkur imkoniyatlaridan foydalanishga ham harakat qilish ayni …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlar"

7-mavzu: yetuklik va keksalik davrining psixologik xusiyatlari 1. yoshlik davri va uning о‘ziga xos psixologik xususiyatlar. 2. yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. 3. yetuklik davrining ikkinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. yoshlik davri va uning о‘ziga xos psixologik xususiyatlari yoshlik davri 23—28 yoshlarda bо‘lib, bu davrning о‘ziga xos xususiyatlaridan biri ijtimoiy hayotning barcha jabhalarida kamolga erishgan shaxs sifatida faol ishtirok etish va ishlab chiqarishda mehnat faoliyatini amalt oishrishdan iboratdir. yoshlarning mehnat faoliyati quyidash uchta muhim belshsi bilan boshqa yosh davrlaridan farkdanadi: 1) mutaxassislikning mohiyatiga, ishlab chikrrish shart- sharoitiga va mehnat jamoasi a’zolarining xususiyatiga m...

This file contains 7 pages in PDF format (418.2 KB). To download "yoshlik davri va uning o‘ziga xos psixologik xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: yoshlik davri va uning o‘ziga x… PDF 7 pages Free download Telegram