mashinasozlik sanoati tarixi va rivojlanishi

PDF 9 pages 432.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 432.8 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

7-mavzu: o‘zbekistonda mashinasozlik sanoatini rivojlanish tarixi. reja 1. o‘zbekistonda mashinasozlik sanoati tarixi va uning asosiy vazifalari. mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari. 2. o‘zbekistonda avtomobilsozlik sanoatini rivojlanish tarixi. tayanch so’z va iboralar: mashinasozlik sanoati. traktorsozlik. avtomobilsozlik. elektrotexnika. mexanizatsiyalash. avtomobil industriyasi. asakadagi avtomobil zavodi. 1. o‘zbekistonda mashinasozlik sanoati tarixi va uning asosiy vazifalari. mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari. o‘zbekiston o‘z suverenitetini qo‘lga kiritgandan so‘ng, o‘z rivojlanish yo‘lini belgilar ekan, oson yo‘l qidirmadi. o‘tish davrining murakkabliklariga qaramasdan ulkan inshootlar, zamonaviy ishlab chiqarish obektlari yaratishga kirishdi. mashinasozlik sanoati — xalq xo‘jaligi uchun mehnat qurollari, shuningdek iste’mol buyumlari va mudofaa ahamiyatiga ega bo‘lgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchi og‘ir sanoat sohalari majmuidir. mashinasozlik sanoati butun xalq xo‘jaligini texnika bilan ta’minlashda moddiy asos hisoblanadi. ijtimoiy mehnat unumdorligi, texnika progressi, xalqning moddiy farovonligi va mamlakatning mudofaa quvvati mashinasozlik sanoatining taraqqiyot darajasiga bog‘liq. mashinasozlik sanoatining asosiy vazifasi xalq xo‘jaligining hamma sohalarini yuqori unum bilan ishlaydigan mashina va asbob-uskunalar bilan ta’minlashdir. bu soha …

2 / 9

arashda o‘zbekiston mashinasozligi ma’lum bir bosqichni bosib o‘tgan, o‘z tarixiga ega bo‘lgan sohalardan biri. sobiq sho‘rolar davrida o‘lkamizda qishloq xo‘jaligi mashinalari ishlab chiqaradigan “tashselmash”, “o‘zbekselmash”, “toshkent traktor” zavodi, “ekskavator” zavodi, “chirchiqselmash” boshqa zavodlarda turli rusumdagi traktorlar ishlab chiqarilar edi. biroq, to’liq ishlab chiqarish quvvatiga va imkoniyatiga ega emas edi. o‘zbekistonda mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari xx-asr boshlarida vujudga kelgan. bu davrda metallga ishlov berish sanoati, asosan, 14 ta kichik tuzatish ustaxonalaridan iborat edi. ularda, asosan, paxta tozalash va yog‘ zavodlarini ta’mirlash ishlari bajarilardi. yalpi sanoat mahsuloti umumiy hajmida og‘ir sanoat va metallga ishlov berish tarmog‘ining hissasi 1,3% ni tashkil etgan. 1920-yillardan sanoat va transportning rivojlantirish zaruriyatidan mavjud ta’mirlash korxonalari kengaytirildi, yangilarini qurila boshlandi. 1927 yil noyabrida toshkentda «boshpaxtasanoat»ning mexanika zavodi ishga tushirildi. 1931 yilda bu zavod negizida taxta tozalash zavodlari uchun asbob uskunalar ishlab chiqarish va qishloq xo‘jaligi texnikasi ta’miri bilan shug‘ullanadigan «qishloqmash» (hozirgi. “toshkent qishloq xo‘jaligi mashinasozligi zavodi” aktsiyadorlik jamiyati) …

3 / 9

hi yirik zavodlarning asbob- uskunalari ko‘chirib keltirildi. respublika bo‘yicha 1941-yil oxirlariga kelib 300 ta sanoat korxonasi faqat harbiy mahsulot ishlab chiqara boshladi. o‘zbekiston kompartiyasi markaziy qo‘mitasining plenumida respublika sanoatini harbiy izga solish, ko‘chirib keltirilgan asbob-uskunalarni joylashtirish sohasidagi ishlarga yakun yasalib, korxonalarda qurol-yarog‘lar ishlab chiqarishni keng yo‘lga qo‘yish vazifasi ilgari surildi. urush yillarida respublikada neft ishlab chiqarish 4 marta ko‘paydi va 1945-yilda 478 ming tonnadan ortdi. energetika va yoqilg‘i sanoatining o‘sishi mashinasozlik sanoatining rivojlanishiga qulay baza yaratdi. g‘arbdan ko‘chirib keltirilgan zavodlar bazasida 16 ta stanoksozliq, to‘qimachilik va mashinasozlik korxonalari tashkil etildi. urushdan oldingi respublikamizdagi ko‘pgina zavodlar ham turli asbob-uskunalar, mashinalar, jangovar texnika ishlab chiqarishga moslab qayta qurilgan edi faqat 1943-yilda 12 ta yog‘ zavodi, 3 ta paxta tozalash zavodi, 4 ta qand va 4 ta konserva zavodlari qurilib ishga tushirildi. urush yillarida o‘zbekistonda 280 ta yangi sanoat korxonalari qurilib ishga tushirildi. sanoatning yangi tarmoqlari – aviatsiya, stanoksozliq og‘ir mashinasozliq qora va …

4 / 9

sosiy qismi o‘zbekistonda ishlab chiqarilgan. 30-yillar boshida paxtachilikda ishlatiladigan ekish va tuproqqa ishlov berish mashinalari, paxta tozalash zavodlari uchun texnologik va boshqa jihozlar o‘rta osiyoda yagona «boshpaxtasanoat»ning mexanika zavodida tayyorlangan. 90-yillarga kelib traktorsozlik va qishloq ho’jaligi mashinasozligi tarmog‘ida 20 dan ortiq zavod, birlashma va tashkilotlar faoliyat ko‘rsatdi. bu tarmoqda paxtachilik traktorlari, dvigatellar, traktor tirkamalari, paxtachilik texnikasi kompleksi, bog‘dorchilik va tokchilik mashinalari, qishloq ho’jaligi mashinalari reduktorlari, chorvachiliq ozuqa tayyorlaydigan mashinalar, ehtiyot qismlar ishlab chiqariladi. xx-asrning 90-yillar boshida quvvati 30 ot kuchi bo‘lgan ttz – 30 traktori va unga moslangan qishloq ho’jaligi mashinalari va qurollari majmui yaratildi. qishloq xo‘jaligi mashinasozligi tarmog‘idagi yirik korxonalardan biri “o‘zqishloqmash” aktsiyadorlik jamiyati chigit seyalkalari, ko‘sak chuvish mashinalari, rotorli o‘rim mashinalari, ttz-30 va boshqa traktorlarga tirkab va osib ishlatiladigan mashinalar, kartoshka ekkichlar, “kimyoqishloqmash” aktsiyadorlik jamiyati qishloq xo‘jaligida ishlatiladigan tirkamali purkagichlar ishlab chiqariladi. paxtachilikni kompleks mexanizatsiyalash uchun mashina va mexanizmlar, g‘o‘za kultivatorlari, chizelkultivatorlar, o’g’it solgichlar, ariq qazgich tekislagichlar, ko‘sak …

5 / 9

dorchiliq tokchilik va polizchilikda foydalaniladigan mashina va moslamalar “bog‘dorchilik mashinasozligi zavodi” aktsiyadorlik jamiyatida ishlab chiqariladi. zavod 1969 yilda ixtisoslashtirilgan konstruktorlik byurosi tarzida tashkil etilgan, keyinchalik toshkent tajriba eksprimental zavodi bilan “o‘rta osiyo qishloqmash” birlashmasiga aylantirilgan. respublikada umumiy mashinasozliq to‘qimachilik sanoati, paxta tozalash sanoati mashinasozligi, asbobsozlik sanoati mashinasozligi va korxonalari 1994 yilda tashkil etilgan o‘zbekiston mashinasozligi sanoati uyushmasi («o‘zmashsanoat»), qishloq xo‘jaligi mashinalari va traktorsozlik korxonalari o‘zqishloqxo‘jalik mashxolding» kompaniyasi, avtomobilsozlik sanoati va unga texnika xizmati ko‘rsatish korxonalari o‘zbekiston avtomobilsozlik korxonalari uyushmasi («o‘zavtosanoat»), elektrotexnika, radiotexnika sanoati korxonalari o‘zbekiston radioelektronika, elektrotexnika sanoati korxonalari uyushmasi («o‘zeltexsanoat») tarkibiga kiradi. 2002 yilda o‘zbekiston mashinasozlik sanoatida 716 dona kuchli tok transformatorlari, 35130 dona avtomobil (shu jumladan, 414 avtobus), 3148 dona traktor, 65 dona paxta terish mashinasi ishlab chiqarildi. respublikada mashinasozlik sanoati 15 tarmoqqa mansub 100 dan ortiq yirik korxonalardan iborat. ularning orasida traktorsozlik va qishloq ho’jaligi mashinasozligi, to‘qimachilik mashinasozligi, paxta tozalash mashinasozligi, elektrotexnika sanoatining salmog‘i katta. ayni paytda …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mashinasozlik sanoati tarixi va rivojlanishi"

7-mavzu: o‘zbekistonda mashinasozlik sanoatini rivojlanish tarixi. reja 1. o‘zbekistonda mashinasozlik sanoati tarixi va uning asosiy vazifalari. mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari. 2. o‘zbekistonda avtomobilsozlik sanoatini rivojlanish tarixi. tayanch so’z va iboralar: mashinasozlik sanoati. traktorsozlik. avtomobilsozlik. elektrotexnika. mexanizatsiyalash. avtomobil industriyasi. asakadagi avtomobil zavodi. 1. o‘zbekistonda mashinasozlik sanoati tarixi va uning asosiy vazifalari. mashinasozlik sanoatining dastlabki korxonalari. o‘zbekiston o‘z suverenitetini qo‘lga kiritgandan so‘ng, o‘z rivojlanish yo‘lini belgilar ekan, oson yo‘l qidirmadi. o‘tish davrining murakkabliklariga qaramasdan ulkan inshootlar, zamonaviy ishlab chiqarish obektlari yaratishga kirishdi. mashinasozli...

This file contains 9 pages in PDF format (432.8 KB). To download "mashinasozlik sanoati tarixi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mashinasozlik sanoati tarixi va… PDF 9 pages Free download Telegram