mustaqil o’zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati

PDF 9 стр. 264,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 9
5-mavzu. mustaqil o’zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati. o’zbekistonning o’ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo’li. reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o’zlikni onglashga intilishning kuchayishi.siyosiy tizimdagi o’zgarishlar. 2. mustaqilliqning ilon qilinishi. o’zbekiston respublikasining tuzilishi. 3. mustaqilliqning daslabki davrida davlat suverenitetin mustakkamlash yo’lidagi harakatlar. 4. o’zbekistonning o’ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo’li. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbekistontarixi. a.s.sagdullayev umumiy tahriri ositida. 1-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 4. b.j.eshov, a.a.odilov. o’zbekistontarixi. 2-jild. darslik. – toshkent: nif msh. 2024. 5. к.д.саипова. новейшая история узбекистана (учебное пособие). –ташкент: nif msh, 2024. yangi yo’l 1989 yil 23 iyun kuni bo’lib o’tgan o’zbekiston kompartiyasi mqning xiv plenumida islom abdug’anievich karimov o’zbekiston kompartiyasi mqning birinchi kotibi etib saylandi. i.a. karimov boshliq yangi rahbariyat tomonidan o’zbek xalqining …
2 / 9
va belgilagan xodimlarni ko’tarish ammaliyotiga chek qo’yildi, bu masalalarni hal qilishni respublika rahbariyati o’z qo’liga oldi. bu vaziyatni teran anglagan rahbarning jasorati bo’lib, siyosiy mutelikdan qutilish tomon tashlangan muhim qadam bo’ldi. o’zbekistonda adolatni tiklash chora-tadbirlari ko’rildi, to’qib chiqarilgan «o’zbek ishi», «paxta ishi»ning tamomila sharmandasi chiqdi. bu bilan bog’liq ishlar qayta ko’rildi, aybsiz qamalgan minglab kishilar oqlandi, o’z oilasiga qaytarildi, adolat tiklandi. o’zbek tili – davlat tili respublika ja moatchiligi tomonidan allaqachon o’zbek tiliga davlat tili maqomini berish masalasi ko’tarilgan edi. o’zbekistonning sobiq rahbariyati bu masalaga avvallari millatchilik, mahalliychilik deb qarardi, keyinchalik o’zbek va rus tilini teng mavqega ko’tarishga urindi, shu yo’sinda ikki tillik haqidagi qonun loyihasini o’tkazishga harakat qilgan edi. respublika yangi rahbari jamoatchilik fikrini inobatga oldi, masalani bosiqlik bilan hal qilish yo’lini tanladi. o’zbekiston ssr oliy sovetining 1989 yil 21 oktyabrda bo’lgan o’n birinchi sesiyasida «o’zbekiston ssrning davlat tili haqida» qonun qabul qilindi. qonunda o’zbekistonning davlat tili o’zbek tilidir, …
3 / 9
ajratildi. erga muhtoj 381 ming oilaga tomorqa erlari berildi, 372 ming oila o’z tomorqalarini kengaytirib oldi. shu maqsadlar uchun jami 150 ming gektar er ajratildi. respublikada «ish bilan táminlash» dasturi ishlab chiqildi. ana shu dasturga binoan 1990 yilda 300 ming kishi, asosan yoshlar ish bilan táminlandi. aholining kam daromadli qismini ijtimoiy jihatdan himoyalash uchun 1990 yilda byudjetdan va korxonalr hisobidan 142 mln. so’m qo’shimcha mablag’ ajratildi. 1990 yil 18 fevralda o’zbekiston oliy sovetiga saylov bo’ldi. bu saylovlarning yangiligi shundan iborat bo’ldiki, 500 saylov okrugining 326 tasida muqobil nomzodlar ko’rsatildi. oldingi saylovlarda barcha nomzodlar birinchi turdayoq deyarli 100 foiz ovoz bilan saylangan bo’lsalar, bu safar birinchi turda 368 nomzod zarur ovozlarni to’play oldi. qolgan 132 okrugda qayta saylovlar bo’lib o’tdi. 1990 yil 24-31 mart kunlari toshkentda o’n ikkinchi chaqiriq o’zbekiston ssr oliy sovetining birinchi sesiyasi bo’lib o’tdi. 24 mart kuni sessiya respublikalar orasida birinchi bo’lib «o’zbekiston ssr prezidenti lavozimini tásis etish …
4 / 9
demokratiya tamoyillariga asoslanib o’zbekiston ssrning davlat suvereniteti e’lon qilindi. mustaqillik deklaratsiyasi 12 moddadan iborat bo’lib, quyidagilar bayon etilgan: o’zbekiston ssr davlat suvereniteti • o’zbekiston ssr demokratik davlatining o’z hududida barcha tarkibiy qismlarda va barcha tashqi munosabatlarda tanho hokimligidir. • o’zbekiston ssr davlat hududi chegarasi daxlsiz va bu hudud xalqning muhokamasiga qo’yilmay turib o’zgartirilishi mumkin emas. sssr oliy soveti qabul qiladigan qarorlar o’zbekiston ssr konstitutsiyasiga muvofiq o’zbekiston ssr oliy soveti tomonidan tasdiqlangandan keyingina o’zbekiston hududida kuchga ega bo’ladi. • o’zbekiston ssr davlat hokimiyati vakolatiga o’zbekiston ssr ichki va tashqi siyosatiga tegishli barcha masalalar kiradi va hokazo. o’zbekiston mustaqilligi to’g’risidagi deklaratsiya muhim tarixiy hujjat bo’lib, mamlakatimizning o’z davlat mustaqilligini qo’lga kiritish yo’lida yana bir yangi qadam bo’ldi. prezident lavozimining tásis etilishi sobiq sssr ga kiruvchi respublikalar rasman teng va suveren deb yuritilsada, amalda qaram edi. ular o’z erlari, suvlari, o’rmonlari va er osti boyliklariga, ko’pdan-ko’p korxonalariga o’zlari egalik qilolmas edilar. 80-yillarning oxirlari …
5 / 9
arga erkinlik berishni xohlamas edi. markazning qaysarligi hamda respublikalar jamoatchiligining tásiri ostida markazdan ajralish harakati kuchayib bordi. 1990 yil bahorida boltiqbo’yidagi latviya, litva, estoniya respublikalari, keyinroq gruziya va ozarbayjon sssr tarkibidan chiqqanligini e’lon qildilar. markazda va joylarda sssr konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi yoki respublika konstitutsiyasi va qonunlari ustunmi, degan masalada bahs, munozaralar kuchaydi. markazdagilar «kuchli markaz-kuchli respublikalar» desa, joylardagilar «kuchli respublikalar-kuchli markaz» der edilar. markaziy hokimiyat jamoatchilikning talabi ostida ittifoq shartnomasini yangilash zarurligini e’tirof etishga majbur bo’ldi. sssr oliy soveti mazkur masala bilan shug’ullanuvchi maxsus delegatsiya tuzdi va uning tarkibini tasdiqladi. 1990 yil iyulda moskvada markaz vakillari bilan respublikalar delegatsiyalari yangi shartnoma matnini tayyorlashga kirishdi. 1990 yil avgust oyida ittifoqni yangilash dasturi ishlab chiqildi. dasturda respublikalar o’z hududlaridagi butun milliy boyliklarga egalik qilish, foydalanish huquqiga ega ekanligi tákidlangan edi. ammo shartnomaga bunday yondashuv markazdagilarga yoqmadi. sssr oliy soveti mazkur dasturni qabul qilmadi. sssr oliy soveti respublikalarning istak va manfaatlarini batamom …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mustaqil o’zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati"

5-mavzu. mustaqil o’zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati. o’zbekistonning o’ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo’li. reja: 1. mustaqillik arafasida respublikadagi ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy ahvol. o’zlikni onglashga intilishning kuchayishi.siyosiy tizimdagi o’zgarishlar. 2. mustaqilliqning ilon qilinishi. o’zbekiston respublikasining tuzilishi. 3. mustaqilliqning daslabki davrida davlat suverenitetin mustakkamlash yo’lidagi harakatlar. 4. o’zbekistonning o’ziga xos istiqlol va taraqqiyot yo’li. adabiyotlar ro’yxati: 1. r.h. murtazayeva o’zbekistonda millatlararo munosabatlar va tolerantlik. darslik. - toshkent: mumtoz so’z, 2019. 2. o’zbekistonning eng yangi tarixi. r.h.murtazayeva, a.a.yermetov, a.a.odilov va boshq. - toshkent, 2024. 3. o’zbekistontarixi. a.s.sagd...

Этот файл содержит 9 стр. в формате PDF (264,1 КБ). Чтобы скачать "mustaqil o’zbekiston respublikasi tashkil topishining tarixiy ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mustaqil o’zbekiston respublika… PDF 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram