marketing tizimi va sohasi

PDF 17 pages 310.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 310.0 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

77 5-bob. marketing tizimi va sohasi 5.1. marketing tizimi haqida tushuncha va tarmoq marketinglari marketing tizimi - bu qo‘yilgan maqsadlarga erishish va maqsadli bozor talabini qondirish uchun marketing qismlarining aniq birikuvidir. tarkib o‘zida to‘rtta asosiy qism – mahsulot yoki xizmat, narx, taqsimot va siljitishlarni birlashtiradi. tovar va xizmatlarni olganda bozorga nima tavsiya etilishi sifat darajasi, sotish hajmi, kompaniyaning innovatsion darajasi, o‘lchovning holati, alohida shartlar tadqiqotlarning hajmi va muddatlari mavjud mahsulotni sotishni to‘xtatish paytini aniqlab olish kerak. marketing tizimi ijtimoiy-iqtisodiy elementlar, sub’ektlar yig‘indisidan iboratdir. marketing tizimi o‘z tarkibiga turli elementlarni qamrab oladi: ➢ ta’minotchilar; ➢ raqobatchilar; ➢ vositachilar; ➢ iste’molchilar (bozor); ➢ firma (kompaniya). marketing tizimini shakllantirish va amal qilishi aniq o‘rab turgan muhit ta’sirida olib boriladi. bu muhitga ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, madaniy, demografik va ekologik omillar kiradi. ta’minotchilar – alohida olingan tashkilot, uyushma, shaxslar yig‘indisidan tarkib topib, firmani moddiy, moliyaviy va mahsulot resurslari bilan ta’minlaydi. raqobatchilar – hohishi bo‘yicha, safdosh tovar …

2 / 17

li, marketing vazifasi doimo iste’molchini xulq-atvorini o‘rganish, uni ehtiyojini firma mahsulotiga bo‘lgan munosabatini o‘rganish, tahlil qilishdan iborat. firma, marketing va bozor munosabatlari bir-biriga o‘zaro ta’sir o‘tkazib, dialektik bog‘liqlikda harakatlanib boradi. firma yangi texnologik jarayonlarni egallashga, yangi mahsulotlar ishlab chiqarishga faqat bozordagi munosabatlar sabab bo‘ladi. marketing tarkibini ishlab chiqishda bosh masala uning bir butunligi, maqsadga erishishda muvaffaqiyatni ta’minlovchi barcha omillarning o‘zaro aloqasidir. marketing iqtisodiy kategoriya sifatida g‘oyat serqirradir. uning tarkibi yoki faoliyat sohalarida quyidagicha: - ishlab chiqarish vositalari marketingi; - iste’mol tovarlari marketingi, - xizmat ko‘rsatish marketingi singari turlarini ko‘rsatish mumkin. buning har birining faoliyatida umumiy tamoyillar va vazifalar saqlanib qoladi, ammo bu yo‘nalishlarning har biri o‘ziga xos tomonlari bilan ajralib turadi. ishlab chiqarish vositalari marketingi birinchi navbatda ishlab chiqarish talablarini hisobga olishga asoslanadi. shu sababli maqsadga muvofiqlik maqbullik qat’iy uyg‘unlik eng birinchi o‘rinda turadi. iste’mol tovarlari marketingi xilma xil talab va didga ega bo‘lgan iste’molchilarning keng doiralari bilan bog‘liq. bu …

3 / 17

, yodgorlik mollari sotish va xakozolar paydo bo‘lishi yalpi turistik mahsulot tushunchasi bilan bevosita bog‘liqdir. shu sababli xizmat ko‘rsatish sohasida marketing juda katta yo‘nalishga ega. 5.2. marketingni asosiy turlari marketingning tarkibiy tuzilishi haqida fikr yuritilganda, uning tarkibida mikromarketing, mikromarketing turlari mavjudligini alohida ta’kidlash zarur. bu tushunchalarni fanga birinchi marta f.kotler 1972 yilda kiritgan va ularni xo‘jalik faoliyati bilan shug‘ullanadigan tashkilotlar bilan bir qatorda foyda olish marketing korxonaning bozorda (iste’molchiga) yo‘naltirilgan strategik boshqaruvi sifatida xalqaro marketing ichki milliy marketing iste’mol tovarlari marketingi ishlab chiqarish vositalari marketingi xizmatlar marketingi ishlab chiqarish xizmatlari iste’mol xizmatlari 80 bilan bog‘liq bo‘lmagan madaniyat, ijtimoiy, siyosiy va shunga o‘xshash tashkilotlarga nisbatan ham qo‘lladi. mikromarketing - korxonaning ishlab chiqarishni shakllantirish, tovarlar va xizmatlarning tayyorlovchidan iste’molchi yoki foydalanuvchiga borish oqimini boshqarish bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyatdir. uning asosiy vazifasi talabni qondirish va ayni paytda korxona oldiga qo‘ygan maqsadlarga erishishdir. boshqacha aytganda, bu ijtimoiy iqtisodiy jarayon bo‘lib, mahsulot yoki xizmatlarga bo‘lajak …

4 / 17

, transport, reklama axborot va boshqa marketing vazifalarini bajaradigan korxona va xizmatlarni qamrab oladi. makromarketingning vazifasi-butun mamlakat bo‘yicha moddiy boyliklar va xizmatlar oqimini boshqarishni tartibga solishdan iborat. turli darajadagi boshqarish vositalari va usullari o‘zaro farq qilinadi. korxona darajasida asosan marketing-miks vositalaridan foydalaniladi. undan yuqoriroq darajalarda investitsiya siyosati narxlarni boshqarish, ilmiy tadqiqot va tajriba- konstruktorlik ishlari va shunga o‘xshash faoliyat ko‘rsatadi. marketingni qo‘llash sohalari va ob’ektlariga muvofiq quyidagi holatlarga ko‘ra guruhlash mumkin: ➢ ichki marketing; ➢ tovarlar bo‘yicha marketing; 81 ➢ eksport marketingi; ➢ import marketingi; ➢ ilmiy texnik marketing; ➢ to‘g‘ridan-to‘g‘ri mablag‘ (investitsiya) kiritish marketingi; ➢ xalqaro marketing; ➢ notijorat faoliyati sohasidagi marketing; ➢ ijtimoiy g‘oyalar marketingi; ichki marketing qoidaga ko‘ra, bir tomon doirasida tovar va xizmatlarni sotish masalalari bilan bog‘liq. amalda barcha korxonalar avval ichki bozorga keladi, yuqori natijalarga erishgandan keyin esa, ya’ni raqobatbardosh mahsulotlarini yaratgandan keyin tashqi bozorga chiqadi. tovarlar va xizmatlar marketingi (tovarlar bo‘yicha marketing) samarali sotishni …

5 / 17

nish, tegishli tomonlar patent huquqlari masalalari va boshqalar bilan bog‘liq. to‘g‘ridan-to‘g‘ri marketing kiritish marketingi o‘z ichiga xorijiy faoliyatni tadqiq qilish, yangi korxona ishining imkoniyatlari (biznes-reja turlari), uning sotish faoliyatini chuqur va har taraflama tahlil qilishni, hamda kompaniya manfaatlari va korxona qurilgan mamlakat qonunini hisobga olgan holda tashqi bozorda sotish tadqiqotlarini o‘z ichiga oladi. xalqaro marketing, tashqi iqtisodiyot, tashqi savdo marketingi deb ham ataydilar, mahsulotni xorijda qurilgan milliy korxonalarda sotishni ko‘zda tutadi. u 82 ishlab chiqarish, sotish vazifalarining juda kattaligi bilan farqlanadi, asosan ko‘p sonli mamlakatlar hududlarini qamrab oluvchi transmilliy kompaniyalarga javob beradi. notijorat faoliyati sohasidagi marketing asosan, alohida tashkilot yoki alohida shaxsga nisbatan jamoaning ijobiy fikrini yaratish masalalari bilan bog‘liq. ijtimoiy marketingni qo‘llashning eng muhim sohasi rivojlanadigan mamlakatlarda oilani rejalashtirish, kariyalar va kasallarga e’tiborni jalb qilish, ayrim ijtimoiy zaruriyatlarga xayriya qilishga tayyorlikni rivojlantirishdan iborat. bundan tashqari bugungi kunda marketingning ayrim turlari haqida to‘xtalib o‘tmoqchimiz. partizancha marketing bu – hamma joyda …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "marketing tizimi va sohasi"

77 5-bob. marketing tizimi va sohasi 5.1. marketing tizimi haqida tushuncha va tarmoq marketinglari marketing tizimi - bu qo‘yilgan maqsadlarga erishish va maqsadli bozor talabini qondirish uchun marketing qismlarining aniq birikuvidir. tarkib o‘zida to‘rtta asosiy qism – mahsulot yoki xizmat, narx, taqsimot va siljitishlarni birlashtiradi. tovar va xizmatlarni olganda bozorga nima tavsiya etilishi sifat darajasi, sotish hajmi, kompaniyaning innovatsion darajasi, o‘lchovning holati, alohida shartlar tadqiqotlarning hajmi va muddatlari mavjud mahsulotni sotishni to‘xtatish paytini aniqlab olish kerak. marketing tizimi ijtimoiy-iqtisodiy elementlar, sub’ektlar yig‘indisidan iboratdir. marketing tizimi o‘z tarkibiga turli elementlarni qamrab oladi: ➢ ta’minotchilar; ➢ raqobatchilar; ➢ vositac...

This file contains 17 pages in PDF format (310.0 KB). To download "marketing tizimi va sohasi", click the Telegram button on the left.

Tags: marketing tizimi va sohasi PDF 17 pages Free download Telegram