xioniylar davlati

PDF 7 стр. 206,3 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 206,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

1 5- mavzu. eftaliylar davlatining vujudga kelishi. turk xoqonligi. eftal va xoqonlik davrida iqtisodiy va madaniy hayoti. reja: 1. eftaliylar davlatining vujudga kelishi 2. eftaliylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 3. eftaliylar davrida manadiy hayot. 4. xoqonlik davrida o‘rta osiyo xalqlarining iqtisodiy hayoti 5. xoqonlik davrida madaniy hayoti tayanch tushunchalar: dehqon, feodal munosabatlar, feodal yer egaligi, kadivarlar, kashovarzlar, chokar, afrig’ylar, xioniylar, kidariylar, eftallar, mazdakchilik, turk, turk xoqonligi, abruy qo’zg’aloni, arab xalifaligi, ummaviylar, abbosiylar, qur’on, arablar istilosi, movarounnahr, soliq siyosati, muqanna, islom dini. dehqon, feodal munosabatlar, feodal yer egaligi, turk, turk xoqonligi, xoqonlikni ikkiga ajralishi, xoqonlik davrida ijtimoiy hayot, xoqonlikning madaniy hayoti xioniylar davlati. iv asr o’rtalarida o’rta osiyoga yettisuv va sharqiy turkistondan ko’chmanchi chorvador xion nomli qabilalarning hujumi boshlanadi. xioniylar milodiy 353-yilda o’z hukmdori grumbat boshchiligida sug’dga bostirib kiradilar. so’ngra ular eronda tashkil topgan va tobora kuchayib borayotgan sosoniylar davlati bilan to’qnashadilar. dastlabki janglardayoq sosoniylar shohi shopur ii (309-379) xioniylardan yengiladi. so’ngra …

2 / 7

havzasi hamda g’arbiy va janubiy sug’d yerlarini ishg’ol etib, xioniylar davlatining janubiy qismida o’z hukmronligini o’rnatganlar. balx shahri esa bu yangi davlatning poytaxtiga aylantirilgan1. aftidan, kidariylar xioniylar bilan ittifoqchi sifatida harakat qilgan va tajovuzlarini janubga tomon kengaytirishga intilgan. v asrning 30-50-yillarida kidariylar bilan sosoniylar o’rtasida ziddiyat tobora kuchayib, ular bir-biriga dushman bo’lib qolgari. bu ikki davlat o’rtasida 456-yilda bo’lib o’tgan navbatdagi to’qnashuvda sosoniylardan qaqshatqich zarbaga uchragan kidariylar o’zini qayta o’nglab ololmaydi. buning ustiga tez orada kidariylar shimoldan janubga tomon siljigan yana bir ko’chmanchi chorvador aholi - eftaliylar 1 history of civilizations of central asia. volume iii. / the crossroads of civilizations: a.d.250 to 750./unesco. 1996. p. 123-136. 2 bilan to’qnashadilar. natijada, kidariylar o’rta osiyoni tark etib, janubga - shimoliy hindistonga chekinadilar. u yerlarda 75 yil hukmronlik qiladilar. eftaliylar davlati. milodiy iv - v asrdan o’rta osiyo hududida yerga egalik munosabatlari, ya’ni feodal ishlab chiqarish munosabatlari qaror topa boshladi. «feodal» lotincha-«katta …

3 / 7

igan dehqonchilik hukmron bo’lgan butun o’rta osiyo hududida renta - soliq turi muhim ahamiyat kasb etgan. renta solig’ini ma’lum hududdagi jamoaga uyushgan erkin dehqonlar to’laganlar. bu erkin ziroatkor, ya’ni oddiy mehnatkash aholi - «kashovarzlar» deb atalganlar. kashovarzlar jamoa boshlig’i «dehqon»ga soliq to’laganlar. bu davrda sarkor, chokar, qo’shchi kabi ijtimoiy tabaqa vakillari ham bo’lgan. «sarkor» - mulkdor va quldor tabaqa vakillari, qishloq oqsoqollari hamda urug’ va qabila boshliqlari ishboshi sifatida obodonchilik ishlarida faol qatnashgan, «chokar» - dehqon qo’riqchisi, «qo’shchi» - yerni omoch bilan ag’daruvchi kashovarz. eftaliylar qo’li ostida tarbiyalangan perozning o’g’li kubod davrida eron eftaliylarga hiroj to’lashda davom etgan. uning hukmronlik yillaridagi (488-531) tengsizlik va ekspluatatsiya zulmiga qarshi xalq ommasi o’rtasida norozilik qo’zg’olonlari bo’lgan. bu davrda barcha yerlar jamoa qo’lidan tortib olinib «dehqon mulki»ga aylantirilgan. barcha boylik va hokimiyat boylar qo’lida bo’lgan. ayollar huquqi poymol qilingan. bu hol mazdak ibn hamadon boshchiligida qo’zg’olon kelib chiqishiga sabab bo’lgan. mazdakchilar-«z» harfi bilan boshlanadigan …

4 / 7

rib vizantiyaga qarshi urushda qatnashganlar. 506 yilda tuzilgan sulh bitimiga ko’ra vizantiya tillasidan va boshqa ulushlarini olishga muvaffaq bo’lganlar. eron bilan eftaliylar o’rtasidagi do’stona munosabatlar kubodning o’g’li xusrav i anushirvon davrida ham davom ettirilgan. chunki, xusrav i eftaliylarga yil sayin kumush hisobida belgilangan 3 xirojni to’lab turgan. ammo xusrav i turk xoqonlarining eftaliylarga qilgan hujumidan foydalanib, 554 yilda eftaliylardan toxaristonni tortib oladi. 563-567 yillarda esa turk xoqoni istami yabg’u (vizantiyacha-dizavul yoxud silzibul)eron bilan ittifoqda eftaliylarga qaqshatqich zarba beradi va bu podsholikni tobe ahvolga solib qo’yadi. lekin vi asr oxirlariga kelib turk xoqonligi roziligi bilan eftaliylar eronga qarshi urush olib bordi va toxaristonni qaytarib olishga muvaffaq bo’ldilar. so’ngra eronda boshlangan fuqarolar urushidan foydalanib, sosoniylarga qaram bo’lishdan ozod bo’lgan eftaliylar allaqachon g’arbiy turkiy xoqonlik ta’siriga tushib qolganliklaridan o’zlarining avvalgi mustaqilliklarini saqlab qololmadilar. eftaliylar davlatida ijtimoiy - iqtisodiy va madaniy hayot. eftaliylar davrida davlatning boshida podsho turgan. ammo taxt otadan bolaga meros bo’lib …

5 / 7

madaniyat yodgorliklari saqlanib qolgan. bular eftaliy shohlari yozgi qarorgohi-varaxsha yodgorligi (v asr), xorazm viloyati hududidagi firqal’a (qiyot-beruniy yaqinida), buxoro viloyatida poykend, termiz yaqinidagi bolaliktepadan topilgan saroy va boshqalardir. shunday qilib, v asr o’rtalarida tashkil topgan eftaliylar davlati vi asrning o’rtalariga kelib, markaziy hokimiyatning zaiflashuvi va kichik-kichik mayda hukmdorlarning raqobatlari natijasida asta-sekin yemirila boshladi. ta’kidlash joizki, milodiy v asr oxiri - vi asr o’rtalarida eftaliylar davlati hindistonda ham mavjud bo’lgan. bu davlat eftaliylarning hindistonga bostirib kirishi natijasida vujudga kelgan. u shimoliy hindiston, pokiston va janubiy-sharqiy afg’oniston hududidan iborat bo’lgan. mazkur davlat to’ramon va uning vorisi mixirakula davrida kuch- qudratga to’lib, ravnaq topgan. vi asr o’rtalariga kelib tanazzulga yuz tutgan. turk xoqonligi. vi asrning o’rtalariga kelib oltoy, yettisuv va o’rta osiyodagi turli qabilalar va xalqlar birlashib katta turk xoqonligi davlatini tashkil qildilar. lekin bundan vi asrga qadar turkiyzabon xalqlar va ularning davlat uyushmalari bo’lmagan deb bo’lmaydi. xususan, turkshunos olimlar i. bichurin, n. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xioniylar davlati"

1 5- mavzu. eftaliylar davlatining vujudga kelishi. turk xoqonligi. eftal va xoqonlik davrida iqtisodiy va madaniy hayoti. reja: 1. eftaliylar davlatining vujudga kelishi 2. eftaliylar davrida ijtimoiy-iqtisodiy hayot 3. eftaliylar davrida manadiy hayot. 4. xoqonlik davrida o‘rta osiyo xalqlarining iqtisodiy hayoti 5. xoqonlik davrida madaniy hayoti tayanch tushunchalar: dehqon, feodal munosabatlar, feodal yer egaligi, kadivarlar, kashovarzlar, chokar, afrig’ylar, xioniylar, kidariylar, eftallar, mazdakchilik, turk, turk xoqonligi, abruy qo’zg’aloni, arab xalifaligi, ummaviylar, abbosiylar, qur’on, arablar istilosi, movarounnahr, soliq siyosati, muqanna, islom dini. dehqon, feodal munosabatlar, feodal yer egaligi, turk, turk xoqonligi, xoqonlikni ikkiga ajralishi, xoqonlik davrida ijtimoiy...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PDF (206,3 КБ). Чтобы скачать "xioniylar davlati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xioniylar davlati PDF 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram