tanqidiy fikrlash uchun o'qish va yozish

PDF 8 стр. 136,6 КБ Бесплатная загрузка

8 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 136,6 КБ

Тип файла PDF

Страницы 8

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 8

fikrlashni o‘stiruvchi faol metodlar. tanqidiy fikrlashni o‘stirishga xizmat qiladigan metodlar «demokratik ta’lim uchun» konsorsiumi tomonidan amalga oshiriladigan «tanqidiy fikrlash uchun o‘qish va yozish» loyihasi doirasida ishlab chiqilgan. konsorsiumnmg a’zolari: xalqaro o‘qish assotsiasiyasi, xobart va uilyam slims kollejlari va shimoliy ayova shtati universiteti. bu loyihani nyu — york ochiq jamiyat instituti va markaziy osiyo to‘g‘risidagi markaziy va sharqiy yevropadagi soros fondi mablag’ bilan ta’minlaydi. bu paragrifda metodlar mazmuni mazkur loyiha materiallariga muvofiq ravishda yoritiladi. tanqidiy fikrlashning faol metodlarini ishlab chiqishda quyidagi asoslardan kelib chiqadilar: tanqidiy fikrlash nima? fikrlash — o‘qish, yozish, so‘zlash va eshitishga o‘xshash jarayon. u faol, muvofiqlashtiruvchi shunday jarayonki, unda u o'zida biror haqiqat to‘g‘risidagi fikrlarni qamrab oladi. fikrlash kontekstdan tashqarida hosil qilinadigan ko‘nikma emas. tanqidiy fikrlash ta’limiy dastur yoki kundalik hayotning umumiy kontekstidan yiroqlashgan sharoitda o‘rganilishi lozim bo‘lgan hodisa ham emas. braun (1989) ta’kidlaydiki, vazifa va real hayot maqsadlaridan ajratilgan o‘quv ko‘nikmalari ta’lim oluvchilarga obyektiv testlari yaxshi topshirish …

2 / 8

lash talabalaming aniq vazifalarga nisbatan yangi bilimlami qo'llash imkoniyatlariga ega bo'lgan taqdirda rivojlanadi (resnik,1987). 4. o'rganish talabalarning oldingi bilimlari, tajribalariga tayangandagina mustahkamlanadi. bular talabalaming bilgan bilimlarini yang axborotlar bilan bog lash imkoniyatini beradi (ros,1990). 5. tanqidiy fikrlash va o'rganish goya va tajribalaming turli-tumanligini pedagoglar tushungan va qadrlagan vaqtdagina amalga oshadi. tanqidiy fikrlash «yakkayu yagona to'gri javobmi qabul qiladigan mentalitet jarayonida yuz bermaydi. tanqidiy fikrlashning rivojlanish muhitini yaratish tanqidiy fikrlashni rivojlantirish oson ish emas. bu muayyan yosh davrida tugallangan va esdan chiqarilgan vazifa ham emas. shu bilan birga tanqidiy fikrlashga olib boradigan tugallangan yo‘l ham yo‘q. lekin tanqidiy fikriovchilaming shakllanishiga yordam beruvchi muayyan o‘quv sharoitlari to‘plami mavjud. uning uchun: - talabalarga fikr yuritish uchun imkoniyat berish; - turli-tuman goya va fikrlami qabul qilish; - talabalarning o'quv jarayonidagi faolligini ta ’minlash; - talabalarni kulgiga qolmasliklariga ishontirish; - har bir talabaning tanqidiy fikr yuritishga qodir ekanligiga o'ziarida ishonch hissini uyg otish; - tanqidiy …

3 / 8

ofasida, qulay muhitda amalga oshira olish va o'z goyalarini to'la va aniq ifodalay olish. izn. tanqidiy fikrlashda erkinlik bo‘lishi uchun talabalar ma’qul va noma’qul narsalami aytish, ular haqida fikrlash, ijod qilish uchun ruxsat olishlari lozim. talabalar yo‘l qo‘yiladigan holatlarni anglab olishgach, tanqidiy tahlil qilishga faol kirishadilar. tanqidiy tahlilga izn olish onglilik tamoyiliga asoslanadi. bunda tahlil va haddan oshish orasidagi farq aniqlab berilishi lozim. tanqidiy fikrlashga izn fikrlash uchun chinakam maqsad bo‘lgan va do‘stona hamda samarali sharoitda beriladi. rang-baranglik. talabalarning fikrlash jarayonida turli fikrlar va g‘oyalar paydo bo‘ladi. rang-barang fikr va g‘oyalar yakkayu-yagona javob mavjudligi haqidagi tasavvur bartaraf qilingan chog‘dagina yuzaga keladi. fikrlarni ifoda qilish chegaralanganda talabalaming fikrlashiga chek qo‘yiladi. faqat birgina javob mavjud bo‘lgan taqdirda xilma-xil vosita va jarayonlaidan foydalanish joizki, uning yordamida talabalar ana shu javobni topa olsin. faollik. tanqidiy fikrlash talabalaming faolligi bilan bevosita bog‘langan. odatda, talabalar sustkash tinglovchilar bo‘lishadi. chunki ularda o‘qituvchi bilimli yoki matnda uning bu …

4 / 8

ib turish joizdir. fikrlash jarayonida «ahmoqona g‘oyalar» aql bilan tuzilmagan birikma va tushunchalar ilgari surilgan holatlar ham bo‘lishi mumkin. o‘qituvchi uni o‘quv jarayonini tabiiy holati sifatida talabalarga tushuntirishi lozim. talabalarni tavakkaldan holi bo‘lgan, ya’ni g‘oyalar qadrlangan, talabalarning fikrlash faoliyatida faol ishtirokini yuqori motivatsiyalash imkoni bo‘lgan muhitda o‘ylash lozimligi haqida ularda ishonch hosil qilish zarur. qadrlash. tanqidiy fikrlashning omillaridan biri talabalarning fikrlash jarayonini qadrlashdir.tashkil etilgan fikrlash jarayonida talabalar o‘z g‘oyalari, tasawurlarining o‘qituvchi tomonidan qadrlanayotganini tushungan chog‘dagina chuqur ma'suliyat va e’tiborga yarasha javob qaytaradilar. talabalar o‘z fikrlash jarayonini qadrlashni namoyish qilishga harakat qiladilar. unga va uning oqibatlariga nisbatan jiddiy munosabatda bo‘la boshlaydilar. qimmatlilik. fikrlash jarayonini tashkil etish davomida talaba ulaming fikrlari, o‘z tanqidiy tahlili natijalari qimmatli ekanligini ulaming ongiga singdirish zarur. o‘qituvchi talabalardan muayyan materialni shunchaki qaylaislilashni talab qilgandatayyor qoliplardan, andozalardan holi bo‘lishi lozim. bu esa talabalarda o‘zgalar g‘oyalarini mexanik tarzda qayta ishlab chiqish eng muhim va qimmatli ekanligiga ishonch hosil qilishga …

5 / 8

qobiliyatlarini boshqalarga ochib berish talab etiladi. o‘zaro fikr olishishda talabalardan diqqat bilan tinglash, o‘zining qarashlar tizimini so‘zlovchiga zo‘rlab o‘tkazish va boshqa so‘zlovchilami tuzatib turishdan o‘zini tiyib turishi ham talab etiladi. bunga javoban talabalar boshqalarning yalpi fikrlaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi. keng doiradagi munozara oqibati o‘laroq talabalar o‘zlariga tegishli bo‘lgan g‘oyalarni tahlil qilish va uni aniqlashga yanada qobiliyati orta boradi hamda ularni o‘z bilimlari va hayotiy tajribalarida yaratgan g‘oyalari tizimiga tirkab boradi. fikrlash jarayonini tashkil etishda uni o‘tkazishning bir necha modellari mavjud. ular: • o'ziga ishonch hosil qilish; • ishda faol ishtirok etish; • o'rtoqlar va o'qituvchi bilan fikr olishish; • o'zgalar fikrini tinglay olish. tanqidiy fikrlashni ta’minlovchi savollar. tanqidiy fikrlash jarayonida axborotni tahlil qilish va izohlash, g‘oyalarini tahlil qilish, o‘iganilayotgan hikoyalami o‘z taxminiy rejalari bilan qayta tuzib chiqishga qaratilgan savollardan foydalaniladi. qo‘llanmada tahlil qilinayotgan bu masalalar senders (1969) ifodalari va blum tizimli savollaridan olindi. bu savollar turli sathdagi qiyinchilikda fikrlashning …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tanqidiy fikrlash uchun o'qish va yozish"

fikrlashni o‘stiruvchi faol metodlar. tanqidiy fikrlashni o‘stirishga xizmat qiladigan metodlar «demokratik ta’lim uchun» konsorsiumi tomonidan amalga oshiriladigan «tanqidiy fikrlash uchun o‘qish va yozish» loyihasi doirasida ishlab chiqilgan. konsorsiumnmg a’zolari: xalqaro o‘qish assotsiasiyasi, xobart va uilyam slims kollejlari va shimoliy ayova shtati universiteti. bu loyihani nyu — york ochiq jamiyat instituti va markaziy osiyo to‘g‘risidagi markaziy va sharqiy yevropadagi soros fondi mablag’ bilan ta’minlaydi. bu paragrifda metodlar mazmuni mazkur loyiha materiallariga muvofiq ravishda yoritiladi. tanqidiy fikrlashning faol metodlarini ishlab chiqishda quyidagi asoslardan kelib chiqadilar: tanqidiy fikrlash nima? fikrlash — o‘qish, yozish, so‘zlash va eshitishga o‘xshash jarayon. u ...

Этот файл содержит 8 стр. в формате PDF (136,6 КБ). Чтобы скачать "tanqidiy fikrlash uchun o'qish va yozish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tanqidiy fikrlash uchun o'qish … PDF 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram