boshqaruv funktsiyalari

PDF 9 pages 203.3 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 203.3 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

iii bob. boshqaruv funksiyalari 3.1. boshqaruv fynksiyalari mazmuni va mohiyati dastlab “funksiya” va “vazifa” iboralarining lyg‘aviy ma’nosi to‘g‘pisida ikki og‘iz so‘z. “fynksiya” - bu lotincha so‘z bo‘lib, biror kimsa yoki narsaning ish, faoliyat doirasi, vazifasi degan ma’nolarni bildiradi. “vazifa” - bu amalga oshipilishi, hal qilinishi lozim bo‘lgan masala, erishilishi lozim bo‘lgan, ko‘zda tytilgan maqsad. yoki biror-bir topshiriq, xizmat, yumysh, xizmat lavozimi, mansab, amal demakdir. “funksiya” tyshynchasi “vazifa” tyshynchasiga nisbatan torroq ma’noga ega. zero, funksiya faqat o‘z faoliyat doirasidagi vazifalarni o‘z ichiga oladi. masalan, marketologning ishini bajarish korxona muhandisining funksiyasiga kirmaydi, chunki u bevosita marketolog faoliyati doirasidagi yumushdir. “vazifa” esa o‘z faoliyat doirasidan tashqarida ham bo‘lishi mumkin. boshqarish fynksiyasi deganda, u yoki bu ob’ektni boshqarishga oid aniq vazifalarni hal etishga qapatilgan bir typdagi ishlar majmui tyshyniladi. demak, boshqaruv muayyan funksiyalar orqali amalga oshiriladi. funksiyalarni aniqlash, ularning mohiyatini ochish va o‘rganish boshqaruv jarayonini to‘g‘pi tashkil qilishning myhim shartidir. boshqaruv fuiksiyalarining mazmuni u …

2 / 9

ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish kabi bir qatop tashkiliy funksiyalar kelib chiqadi. ko‘rinib turibdiki, boshqaruv mazmuni jarayon sifatida uning funksiyalarida namoyon bo‘layapti. zero: fynksiyalar faoliyat turlarini, sub’ektning boshqarish ob’ektiga aniq ta’sir qilish yo‘nalishini aks ettipadi. boshqaruv funksiyalaridan tashqarida boshqaruv jarayonining o‘zi ham bo‘lishi mumkin emas. funksiyalar tarkibini, ularning ko‘lamini va mazmunini aniqlash boshqaruvchi xodimlar sonini belgilash, boshqaruv apparatining tashkiliy tarkibini loyihalash uchun myhim asos bo‘lib hisoblanadi. 3.2. boshqaruv funksiyalari va turkumlanishi “fynksiya” - bu lotincha so‘z bo‘lib, biror kimsa yoki narsaning ish, faoliyat doirasi, vazifasi degan ma’nolarni bildiradi. “vazifa” - bu amalga oshipilishi, hal qilinishi lozim bo‘lgan masala, erishilishi lozim bo‘lgan, ko‘zda tytilgan maqsad. yoki biror-bir topshiriq, xizmat, yumysh, xizmat lavozimi, mansab, amal demakdir. “funksiya” tyshynchasi “vazifa” tyshynchasiga nisbatan torroq ma’noga ega. zero, funksiya faqat o‘z faoliyat doirasidagi vazifalarni o‘z ichiga oladi. masalan, marketologning ishini bajarish korxona muhandisining funksiyasiga kirmaydi, chunki u bevosita marketolog faoliyati doirasidagi yumushdir. “vazifa” esa o‘z faoliyat …

3 / 9

logiyasini ishlab chiqish; • mehnat normalari, materiallar sarfini belgilash; • asbob-uskunalarni tayyorlash kabi ishlarni bajarish bilan bog‘liq funksiyalar paydo bo‘ladi. ishla6 chiqarish jarayonini boshlash va uni yzluksiz davom ettirish uchun: ishlab chiqarish vositalari, texnika; xom ashyo; energiya; transport kabi moddiy ta’minot vositalari zarur. shundan keyin:  kadrlarni tanlash, ularni joy-joyiga qo‘yish;  mehnatni tashkil qilish;  ishlab chiqarishga xizmat ko‘rsatish kabi bir qatop tashkiliy funksiyalar kelib chiqadi. boshqaruv funksiyalarining mohiyati, tasnifi va mazmunini o‘rganish boshqaruvning butun jarayonini tartibga solib turish uchun zarurdir, chunki yuqorida ta’kidlaganimizdek, boshqaruv mazmuni jarayon sifatida uning funksiyalarida namoyon bo‘ladi. 3.2.1. boshqaruvning aniq va umumiy funksiyalari farb menejmentining bugungi zamonaviy nazariyasi boshqarish funksiyalarini tasniflashda, eng avvalo, uning quyidagi asosiy (umumiy) funksiyalariga ustuvorlik beradi: • rejalashtirish; • tashkil qilish; • tartibga solish va muvofiqlashtirish; • nazorat; • rag‘batlantirish (motivlashtirish). bu funksiyalar boshqaruvning barcha bo‘g‘inlarida va hamma bosqichlarida quyidagi izchillikda amalga oshiriladi (7-chizma). rejalashtirish tashkil qilish muvofiqlashtirish nazorat rag’batlantirish …

4 / 9

sniflashning ikkinchi yondoshuvida boshqarish ishini aniq ijrochilar bo‘yicha taqsimlashga ustuvorlik beriladi. bunda bir butun aniq funksiyalar tizimi ajratiladi. masalan, zamonaviy farb firmalarida ishlab chiqarishga oid 20-25 tadan kam bo‘lmagan funksiyalar ajratiladi. bular quyidagilardir: • asosiy ishlab chuqarushnu boshqarush; • qo‘shimcha ishlab chuqarushni boshqarish; • ishlab chiqarushga xuzmat qiluvchu ishlab chuqarishnu boshqarish; • marketingni boshqarish; • moliyaviy boshqarish; • sifatni boshqarish; • mehnatni boshqarish; • xodimlarni boshqarish; • innovatsiyani boshqarish va hokazo. bunday holda ishlab chiqarishni boshqarish faoliyatining ayrim turlari va sohalari alohida ajralib turadi. 3.2.2. boshqaruvning asosiy funksiyalari boshqarishning yuqorida sanab o‘tilgan asosiy funksiyalari ishlab chiqarishni boshqarish jarayonida muhim o‘rin tytishi zarur bo‘lganligi tufayli ularni mufassal ko‘pib chiqamiz (10-jadval). 10-jadval boshqarishning asosiy funksiyalari № asosiy funksiyalar funksiyalarniig mazmuni va o‘rni 1. rejalash- tirish boshqarishning asosiy va dastlabki funksiyasidir. har qanday boshqarish reja tuzishdan boshlanadi. bu rejada: boshqaruv maqsadlari va vazifalari, ularni amalga oshirish muddatlari belgilanadi; vazifalarni amalga oshirish usullari ishlab …

5 / 9

a birinchi qadamdir. 3. muvofiq- lashtirish va tartibga solish rejalashtirish boshqarishning strategiyasi hisoblansa, muvofiqlashtirish boshqarishning taktik masalalarini hal qiladi. bu funksiyaning asosiy vazifasi oqilona aloqalar o‘rnatish yo‘li bilan boshqariladigan tizimning turli qismlari o‘rtasida kelishib ish olib 6orishni ta’minlashdir. muvofiqlashtirish mablag‘larni tejash maqsadida boshqaruvdagi parallelizm va bir- birini takrorlashni bartaraf qilish imkonini beradi. bundan tashqari, u turli tarmoqlar o‘rtasida resurslarni taqsimlash yo‘li bilan nisbat va mutanosiblikni, ishlab chiqarish bilan iste’mol o‘rtasidagi munosabatni o‘rnatadi. tartibga solish muvofiqlashtirishning davomi bo‘lib, u sodir bo‘lib turadigan og‘ishlarni bartaraf qilish yo‘li bilan ishlab chiqarish jarayonlarini amalga oshirishni maqsad qilib qo‘yadi. uning yordami bilan vujudga kelishi ehtimol tutilgan og‘ishlarning oldi olinadi. 4. nazorat bu funksiyaning maqsadi “tutib olish”, “aybini ochish”, “ilintirish” emas, balki boshqaruv ob’ektida sodir bulayotgan jarayonlarni hisobga olish, tekshirish, tahlil qilish va ma’lum tartibda shu ob’ekt faoliyatini o‘z vaqtida sozlab turishdir. nazorat o‘rnatilgan me’yoriy hujjatlardan, rejalardan og‘ishlarni, ularning joyi, vaqti, sababi va xususiyatlarini aniqlash imkonini …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshqaruv funktsiyalari"

iii bob. boshqaruv funksiyalari 3.1. boshqaruv fynksiyalari mazmuni va mohiyati dastlab “funksiya” va “vazifa” iboralarining lyg‘aviy ma’nosi to‘g‘pisida ikki og‘iz so‘z. “fynksiya” - bu lotincha so‘z bo‘lib, biror kimsa yoki narsaning ish, faoliyat doirasi, vazifasi degan ma’nolarni bildiradi. “vazifa” - bu amalga oshipilishi, hal qilinishi lozim bo‘lgan masala, erishilishi lozim bo‘lgan, ko‘zda tytilgan maqsad. yoki biror-bir topshiriq, xizmat, yumysh, xizmat lavozimi, mansab, amal demakdir. “funksiya” tyshynchasi “vazifa” tyshynchasiga nisbatan torroq ma’noga ega. zero, funksiya faqat o‘z faoliyat doirasidagi vazifalarni o‘z ichiga oladi. masalan, marketologning ishini bajarish korxona muhandisining funksiyasiga kirmaydi, chunki u bevosita marketolog faoliyati doirasidagi yumushdir. “va...

This file contains 9 pages in PDF format (203.3 KB). To download "boshqaruv funktsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: boshqaruv funktsiyalari PDF 9 pages Free download Telegram