demokrit

PPTX 15 pages 313.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 313.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

слайд 1 demokrit demokrit (milloddan avvalgi 460-360 yillar) qadimgi yunon faylasufi demokrit abdera shahrida tug‘ilib o‘sgan. u badavlat oilaning farzandi edi. ammo boylikdan kechib, butun umrini kambag‘allikda o‘tkazdi misr, eron, hindiston, habashistonga sayohat qilgan.demokrit shahar tashqarisida joylashgan yer ostidagi sag‘anada kechayu kunduz tinmay ijod bilan mashg‘ul bo‘lgan. demokrit ellikka yaqin asar yozib qoldirgan. «inson tabiati to‘g‘risida», «g’oyalar haqida», «maqsad haqida» va boshqalar shular jumlasidandir. pifagorning o‘g‘li arimnest demokritning ustozi bo‘lgan. bitta ilmiy isbotu dalilni qo‘lga kiritish men uchun fors saltanatiga hokimlik qilishdan a’loroqdir, — degandi demokrit. demokrit shunday degandi: «koinotning ibtidosi — atomlar va bo‘shliqdan iborat. qolgan barcha narsalar faqat fikran mavjuddir». olamlar son-sanoqsizdir, — deb yozadi demokrit. — ular turlicha kattalikda bo‘lib, sarhadsiz bo‘shliqdan vujudga keladi, yashaydi va halok bo‘ladi. ularning ba’zisida quyosh ham, oy ham yo‘q. ba’zilarida esa quyosh va oy biznikidan kattaroq, ayrimlarida ularning soni bir nechtadir. olamlar orasidagi masofa turlicha bo‘lib, ba’zi joylarda ular g‘uj-g‘uj, boshqa …

2 / 15

olimlarni dunyo asosida nima borligi qiziqtirgan,ba’zi olimlar suv deyishsa,ba’zilar havo deyishgan,ba’zilar esa to’rt unsurni (suv,havo,yer,olov) ni qo’yishgan.lekin demokrit olam kichik ko’rinmas zarrachalardan iborat degan. atomlarsiz muhit-bo’shliqdir deydi.atomsiz muhit mavjud emas,ular harakatlanadi,birlashib ajralish xususiyatiga ega.shunda biz jismlarning paydo bo’lishi va yo’qolishini ko’ramiz. yunon falsafasida demokritning qarashlari ham muhim o'rin tutadi. u haqiqiy borliq — moddiy dunyo, abadiy va poyonsiz, cheksiz-chegarasiz reallikdir, olam mayda moddiy zarrachalardan, ya'ni atomlardan va bo'shliqdan iborat deya ta'lim beradi harakat, degan edi demokrit, atomlardan iborat moddaning abadiy, tabiiy holatidir. demokrit tasodifiyatni inkor etgan. u «na tabiatda na jamiyatda xech bir narsa tasodifan paydo bo'lmaydi», deb yozgan. demokritning falsafiy qarashlarida axloqiy ta'limot muhim o'rin tutadi. uning bu boradagi qarashlari siyosiy qarashlari bilan uzviy bobliqdir. yaxshi boshqarilayotgan davlat — buyuk qo'rbondir. davlat manfaatlari qolgan barcha narsalardan ustun turmobi lozim. átom (yunoncha ἄτομος — bo’linmas) — kimyoviy unsur zarrachasi. atamani yunon faylasufi demokrit miloddan avvalgi v asrda kiritgan.bilib olish mumkin …

3 / 15

aylasuf, axloqning tabiat insonlarga in'om etgan kuch va qobiliyatga mos kelishadadir. donolik uchta hosil keltiradi: yaxshi fikrlash; yaxshi so'zlash; yaxshi harakat qilish. demokrit birinchi bo’lib “mikrokosm” ,”makrokosm” tushunchalarini kiritadi. u ko’rish sxemasini tushuntirmoqchi bo’ladi:biz ko’ra oladigan jismlardan kichik bo’laklar (korpuskulalar) chiqib bo’shliq orqali o’tadi va bizning ko’zlarimizda tasvirlanadi. insonnig fikrlash, aql-idrok markazi uning miyasidadir deydi. demokrit xudoning borligiga ishonmagan,agar xudolar mavjud bo’lsa,ular ham insonlar kabi o’lishi kerak edi deb o’ylagan. dinlarning paydo bo’lishini esa demokrit borliqni tushunmaslikdan deb aytgan. atom nazariyasining asoschisi nils bor demokrit haqida shunday deydi:demokrit falsafasi ya’ni dunyoni atomlarga b’olish shu vaqtdan uni butun dunyoga mashhur qiladi. *** afsonalar demokrit misdan yasalgan yaltiroq qalqonni quyoshga tutib, o‘z ko‘zlarini ko‘r qilgan. faylasufning bu qilmishini turlicha izohlaydilar. masalan, ba’zi manbalarga ko‘ra, demokrit quyoshning tabiatini tadqiq etarkan, xix asrda hayotini elektromagnit to‘lqinlarini o‘rganishga bag‘ishlagan xenri xers taqdirini takrorlagan. boshqa bir rivoyatda aytilishicha, demokrit olamni «nomukammal asboblar» yordamida ko‘rish imkonidan o‘zini …

4 / 15

saroy a’yonlariga demokrit istagan narsani muhayyo qilish haqida farmoyish beradi. hamma aytganlari bajo bo‘lgach, demokrit faqat birgina narsa yetishmayotganini, ya’ni malikaning qabriga hayoti davomida sira g‘am chekmagan uchta odamning ismini yozish kerakligini, shunda malika o‘sha zahoti tirilishini aytadi. tabiiyki, qudratli hukmdor bitta ham g‘amsiz odamni topolmaydi. shunda demokrit odatdagidek kulib, doroga qarata shunday deydi: «ana shunaqa noshukur zot, g‘am-tashvish faqatgina sening boshingga tushgandek ertayu kech yig‘laganing-yig‘lagan. axir, aqalli bitta ham g‘amsiz odamni topolmading-ku!» demokrit surati tushurilgan marka. 1980 yil yunonistonda demokrit surati zarb qilingan tanga. qiziq fakt demokritning yuz-ko‘zidan sira tabassum arimagan. chunki odamlar bajarayotgan barcha jiddiy amallar unga kulgili tuyulardi. rassom x.terbryuggenga kulib turgan demokrit (1629y) . u o’zini juda g’alati tutgan, ba’zan shahardan chiqib qabristonlarni kezib yurgan,o’zi bilan o’zi gaplashgan,ko’p o’qigan,ba’zan o’zidan o’zi kulib yuborgan. “demokrit” rassom d .velaskes 1629y. atrofdagilar undan qo’rqishgan va davolash uchun uni gipokratga ko’rsatishgan. gipokrat u bilan uzoq suhbatlashib demokritning ham aqlan,ham jismonan …

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "demokrit"

слайд 1 demokrit demokrit (milloddan avvalgi 460-360 yillar) qadimgi yunon faylasufi demokrit abdera shahrida tug‘ilib o‘sgan. u badavlat oilaning farzandi edi. ammo boylikdan kechib, butun umrini kambag‘allikda o‘tkazdi misr, eron, hindiston, habashistonga sayohat qilgan.demokrit shahar tashqarisida joylashgan yer ostidagi sag‘anada kechayu kunduz tinmay ijod bilan mashg‘ul bo‘lgan. demokrit ellikka yaqin asar yozib qoldirgan. «inson tabiati to‘g‘risida», «g’oyalar haqida», «maqsad haqida» va boshqalar shular jumlasidandir. pifagorning o‘g‘li arimnest demokritning ustozi bo‘lgan. bitta ilmiy isbotu dalilni qo‘lga kiritish men uchun fors saltanatiga hokimlik qilishdan a’loroqdir, — degandi demokrit. demokrit shunday degandi: «koinotning ibtidosi — atomlar va bo‘shliqdan iborat. qolgan barc...

This file contains 15 pages in PPTX format (313.9 KB). To download "demokrit", click the Telegram button on the left.

Tags: demokrit PPTX 15 pages Free download Telegram