qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimi

PDF 4 pages 182.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 182.9 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

o‘zbekiston respublikasi qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi toshkent davlat agrar universiteti dehqonchilik va melioratsiya asoslari kafedrasi uslubiy ko‘rsatma qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimini aniqlash. toshkent -2022 y. qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimini aniqlash. parvarish qilinayotgan ekinlarni suvga bo‘lgan talabi, rejalashtirilgan hosildorligi, iqlim, tuproq va gidrogeologik sharoitlarni hisobga olgan holda ularni sug‘orish sonini, muddatlarini va me’yorlarini aniqlashga qishloq xujalik ekinlarini sug‘orish rejimi deyiladi. o’simliklar talabiga va o‘tkazilayotgan agrotexnikaga ko‘ra sug‘orish rejimini to‘g‘ri belgilash suvdan tejamli va samarali foydalanishga, tuproq unumdorligini oshirishga, hamda muntazam yuqori hosil olishga imkon beradi. ekinlarni sug‘orish rejimini to‘g‘ri belgilash uchun ularni suvga bo‘lgan umumiy ehtiyojini bilish zarur. suvga bo‘lgan umumiy ehtiyojni ehtiyoj koeffisienti va rejalashtirilgan hosilga ko‘ra aniqlanadi va u 1 ц hosilni etishtirish uchun sarflanadigan suv sathini bildiradi (m3/ц). ekinlarni suvga bo‘lgan umumiy ehtiyoji quyidagi formula bilan aniqlanadi: eҳкt, bu yerda: e – suvga bo‘lgan umumiy ehtiyoj, m3/ga; ҳ – rejalashtirilgan hosildorlik, ц/ga; кt – suvga …

2 / 4

muladan foydalaniladi: mҳкtзкi, bu yerda:: з – mintaqaviy iqlim koeffisienti (shimoliy iqlim mintaqasi uchun 0,80, markaziy iqlim mintaqasi uchun–1,00 va janubiy iqlim mintaqasi uchun 1,15); i – yuqori unumdor tuproqlar uchun suv iste’mol qilishning tuzatish koeffisienti (0,90-0,92); к – gidrogeologik koeffisient (sizot suvlari 3-3,5 m dan pastda joylashgan yerlar uchun 1; 2-3 m chuqurlikda bo‘lsa-0,85; 1-2 m da 0,60; 1 m gacha chuqurlikda bo‘lsa-0.40 ga teng) topshiriq-2. shimoliy, markaziy va janubiy iqlim mintaqalari yuqori unumdor tuproqlarida parvarish qilinayotgan g‘o‘zaning rejalashtirilgan hosidorligi 28,0; 36,0 va 44,0 ц/ga, suvga bo‘lgan ehtiyoj koeffisienti 220, 186 va 162 m3/ц, sizot suvlar chuqurligi 3,5 m bo‘lsa, g‘o‘zani umumiy suvga bo‘lgan ehtiyojini hisoblang. qishloq xo‘jalik ekinlarining sug‘orish rejimlarini aniqlashda mavsumiy va bir galik me’yorlari alohida hisoblanadi. ekinlarni mavsumiy sug‘orish me’yori deganda 1 ga maydonga mavsum davomida beriladigan jami suv sathi tushuniladi va u quyidagi formula bilan aniqlanadi: mne-10р-(wb-wo)-ws s, bu yerda:: mn – mavsumiy sug‘orish me’yori, …

3 / 4

a sizot suvlardan foydalanadigan miqdor (ws s) 1060 m3/ga bo‘lsa janubiy iqlim mintaqasi uchun g‘o‘zani mavsumiy sug‘orish me’yorini hisoblang. yechish: mne-10р-(wb-wo)-ws s7820-100,5100-(3140-2200) -10605320 m3/ga. mavsumiy sug‘orish me’yorini sug‘orish tarmog‘idagi suv isrofgarchiligini hisobga olgan holda aniqlash talab etilsa unda, tarmoq boshidagi suv sarfini (m brutto) tarmoqning foydali ish koeffisientiga bo‘lish kerak masalan: m netto - 5320 m3/ga 0,70 m brutto - ? 5320 7600 0,70 brutto brutto m m     m3/ga. topshiriq 4. quyidagi ma’lumotlarga ko‘ra kuzgi bug‘doyni mavsumiy sug‘orish me’yorini hisoblang: suvga bo‘lgan umumiy ehtiyoj – 5100 m3/ga, mavsumdagi yog‘in sathi – 106 mm, yog‘in suvlaridan foydalanish koeffisenti – 0,80, mavsum boshida tuproqdagi nam sathi – 2780 m3/ga, mavsum oxirida esa – 1860 m3/ga. sizot suvlar chuqurligi 1 m (demak, sizot suvlarni ildiz tarqalgan qatlamga kelib tushadigan sathi e ni 60%ini tashkil etadi). tuproqda optimal me’yorda nam to‘plash maqsadida bir gektar ekin maydoniga bir marta berilgan suv …

4 / 4

rish me’yori, m3/ga; a – tuproqning dala nam sig‘imi, hajmga nisbatan % hisobida. в – sug‘orishdan oldin tuproqning haqiqiy namligi, hajmga nisbatan % hisobida. h – tuproqning hisobga olanadigan chuqurligi, sm к – sug‘orish davomida suvni bug‘lanishga sarf bo‘lishi, bu me’yor umumiy suvning 5-10 %ga tengdir. topshiriq 5. quyidagi ma’lumotlar asosida g‘o‘zani sug‘orish me’yorini hisoblab chiqing. a – 29,9% в – 21,2% h – 100 sm к – 10% m100h(a-b)k(29,9-21,2)100к957 m3/ga shunday qilib, qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish me’yorini aniqlash uchun tuproqning dala nam sig‘imini, sug‘orishdan oldingi namlikni ruxsat etiladigan qiymatini va hisobiy chuqurlikni bilish talab etiladi (15-jadval). topshiriq 6. quyidagi ma’lumotlar bo‘yicha g‘o‘zani sug‘o-rish me’yorini hisoblang: gullash fazasida hisobiy qatlam qalinligi – 0,7 m, tuproq xajmiy massasi – 1,24 t/m3, dala nam sig‘imi og‘irlikka nisbatan 25,1% va sug‘orishdan oldingi namlik og‘irlikka nisbatan 14,9%. sug‘orishda bo‘ladigan suv isrofgarchiligi – 10%. 15-jadval tuproqlarning suv-fizik xususiyatlari tuproqlar dala nam sig‘imi, og‘irlikka nisbatan % …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimi"

o‘zbekiston respublikasi qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi toshkent davlat agrar universiteti dehqonchilik va melioratsiya asoslari kafedrasi uslubiy ko‘rsatma qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimini aniqlash. toshkent -2022 y. qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimini aniqlash. parvarish qilinayotgan ekinlarni suvga bo‘lgan talabi, rejalashtirilgan hosildorligi, iqlim, tuproq va gidrogeologik sharoitlarni hisobga olgan holda ularni sug‘orish sonini, muddatlarini va me’yorlarini aniqlashga qishloq xujalik ekinlarini sug‘orish rejimi deyiladi. o’simliklar talabiga va o‘tkazilayotgan agrotexnikaga ko‘ra sug‘orish rejimini to‘g‘ri belgilash suvdan tejamli va samarali foydalanishga, tuproq unumdorligini oshirishga, hamda muntazam yuqori hosil olishga imkon beradi. ekinlarni sug‘or...

This file contains 4 pages in PDF format (182.9 KB). To download "qishloq xo‘jalik ekinlarini sug‘orish rejimi", click the Telegram button on the left.

Tags: qishloq xo‘jalik ekinlarini sug… PDF 4 pages Free download Telegram