kurash va belbog’li kurashning rivojlanishi tarixi

PDF 15 pages 492.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 492.5 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

2-ma’ruza. kurash va belbog’li kurashning rivojlanishi tarixi reja. 1. kurashning paydo bo’lish tarixi. 2. kurashning rivojlanishi tarixi. 3. mustaqillikdan so’ng kurashning rivojlanishi. 4. belbog‘li kurashning rivojlanish tarixi. 5. mustaqillikdan so‘ng belbog‘li kurashni rivojlanishi. 6. barchinoy avlodlari or-nomusli polvonlar. 1.kurashning paydo bo’lish tarixi. kurash sport turi sifatida juda ko‗plab xalqlarda qadim zamonlardan buyon ma‘lum bo‗lib insoniyat tarixi bilan chambarchas bog‗liq. bundan besh ming yil ilgargi davrga mansub qadimgi mesopatamiyadan topilgan haykalchalarda kurash tushayotgan polvonlar siymosi tasvirlangan. kurash musobaqasi qadimgi yunonistonda olimpiya o‗yinlari orasidan joy olgan beshta bellashuvning biri sanaladi. kurashning xilma-xil ko‗rinishlari yunoniston, italiya, yaponiya, turkiya, eron, afg‗oniston, o‗zbekiston, rossiya, gruziya, armaniston, ozarbayjon, qozog‗iston va boshqa mamlakatlarda mavjud. masalan qadimdan yunon-rum kurashi, yaponlarda ―dzyu-do‖, ―karate‖, koreyslarda ―taekvando‖, xitoyda ―u-shu‖ kabi kurash turlari rivojlanib kelgan. hozirgi kunda esa kurashning 400 dan ortiq usuli bor. zamonaviy sport kurashning asosiy qoidlari xviii asr oxiri va xix asr boshlarida yevropaning bir necha mamlakatlarida ishlab chiqildi. …

2 / 15

id boshqa bir arxeologik manbada esa polvonlarning kurash usullarini namoyish etayotgani ifodalangan. shuningdek, miloddan avvalgi 3 asrga oida haykalchada ikki kurashchi bir-birining belbog‗idan ushlab turgani aks ettirilgan. yunon muarrixi klavdiy elianning ma‘lumotiga ko‗ra yurtimizda yashagan qadimgi sak qabilalarining qizlari o‗zlarining bo‗lajak kuyovlari bilan kurash tushib, turmushga chiqqanlar. xitoyning ―tan-shu‖ qo‗lyozmasida dovon (farg‗ona) da to‗ylar va sayllar kurash musobaqasiz o‗tmaganligi bayon etilgan. tarixi ming yilliklar bilan bellasha oladigan qadimiy eposimiz ―alpomish‖ dostonida barchinning shartlarida kurash musobaqasining o‗tkazilishi ham kurashimizning xalqimiz turmush tarzining ajralmas uzviy bo‗lagiga aylanganligini ko‗rishimiz mumkin. qadimda va o‗rta asrlarda yashab ijod etgan qator olimlar shuning uchun ham kurashga alohida e‘tibor qaratganlari bejiz emas. milodning viii asriga kelib kurashimiz yangi bosqichga ko‗tarildi. shu davrdan mintaqaning siyosiy maydonga chiqqan somoniylar, g‗aznaviylar, qoraxoniylar va saljuqiylar kabi sulolarning hukmdorlari bazm va sayllarni o‗tkazishda taktikalarni mohir polvonlarning kurash musobaqalari bilan boshlab berish odat tusiga aylandi. turkiy xalqlarda azaldan kuchli, epchil, chaqqon, bahodir kishilarga …

3 / 15

holining an‘anaviy bayramlari to‗y va hashamlarida yirik jamoatchilik tadbirlarida ko‗ngil ochish va dam olish tomoshasi sifatida namoyish etilgan bo‗lsa, davrlar o‗tishi bilan mustaqil sport turi va chiniqish vositasi usuliga aylandi. sharqning buyuk mutafakkirlari ibn sinoning ―tib qonunlari‖, mahmud qoshg‗ariyning ―devoni lug‗atit turk‖, alisher navoiyning ―hamsa‖, ―holati pahlovon muhammad‖, zayniddin vosifiyning ―badoe‘ ul vaqoe‘‖, husayn voiz koshifiyning ―futuvvatnomayi sultoniy‖, zahiriddin muhammad boburning ―boburnoma‖ asarlarida kurashimiz to‗g‗risida qimmatli ma‘lumotlar berilgan. ibn sino bobomiz yozadi: ―kurash‖ har xil turlardan iborat bo‗lgan. shulardan bittasi ikki erkak bir-birlarining belbog‗larini ushlab o‗ziga tortadi va har biri o‗z raqibidan qutilishga harakat qiladi. lekin biri boshqasini quchoqlaydi. bunda raqibning o‗ng qo‗li yelka ustidan, chap qo‗lini pastdan o‗tkazadi. keyin raqibini o‗ziga tortadi. kurashning yana bir turi bir-biriga oyoq chalish usuli bilan raqibni yiqitishi haqida aytiladi. mashhur tilshunos olim mahmud qoshg‗ariy o‗zining ―devoni lug‗atit- turk‖ asarida 150 ga yaqin o‗yin turlarini tilga olib, shundan 20 ga yaqin o‗yinga batafsil to‗xtalib …

4 / 15

bilan ham mashhur bo‗lgan. hatto hind rojasi ray popay chunni o‗limdan olib qolib, buning evaziga zahiriddin muhammad bobur ham o‗ziga xos o‗ringa ega pahlovonlardan biri bo‗lgan. jumladan, manbalarda aytilishicha bobur mirzo ikki qo‗ltig‗ida ikki kishini dast ko‗tarib, shahar devori ustida bemalol yura olar ekan. xix asr ingliz olimi eduard xoldin boburga baho berib: ―bobur insonlar orasida eng botiridir‖ deydi. shuningdek, peterburg universiteti professori n.i.veselovskiy (xix asr) bobur haqida shunday yozadi: ―aytish mumkinki, bobur botirligining cheki bo‗lmagan; uning butun hayoti jasorat namunalari bilan to‗lib-toshib yotibdi‖. xv asrning mashhur voizi husayn voiz koshifiy o‗zining ―futuvvatnomai sultoniy‖ asarida kurash haqida quyidagilarni yozadi. husayn koshifiy tomosha ko‗rsatuvchi pahlavonlarni sakkiz toifaga ajratadi: kurash tushuvchilar, tosh o‗ynovchilar, loy, tashuvchilar ("novandozlar"), zambil ko‗taruvchilar, dorbozlar, gurzi ko‗taruvchilar va zo‗rlar. bilgilki, kurash odamlar ko‗p qiziqadigan hamda sultonlar, shohlarga maqbul hunar. bu ish bilan shug‗ullanuvchi kishilar har qanday vaziyatda to‗g‗rilik va poklik qonuniyati bilan yashaydilar. agar kurashning ma‘nosi nima, deb …

5 / 15

yat e‘tiborli va tahsinga sazovor narsa, deb aytgal. zero, ulug‗lar debdurlarki, "bilimsiz kuch adli yo‗q shohdir, quvvati yo‗q ilm esa, adolatli, lekin lashkari yo‗q shoh kabidir". va agar bilim bilan kuch o‗zaro muvofiq kelsa, muvaffaqiyatga erishish yo‗li ochiqdir. agar kurash tushish ilmmi yoki amalmi, deb so‗rasalar, javob berib aytgilki, amal bilan zich bog‗liq ilmdir. har kim hayotda nimanidir o‗rganadi, biroq unga amal qilmasligi mumkin. ammo kurash san‘atida ilmga amal qilmaslikning iloji yo‗q, bas, shunday ekan, bunda bilim va amal bir-birini bezaydi, to‗ldiradi, bir- biriga madad beradi. 2.kurashning rivojlanish tarixi xvi-xiv asrlar davomidagi o‗zaro talato‗p va bosh-boshdoqliklar zamonida ham xalq o‗z sayl va yig‗inlarini kurash musobaqalarisiz o‗tkazmagan. shu davrda ham elning orini oladigan pahlovonlar ko‗plab yetishib chiqqan. jumladan, ashtarxoniylar davrida samarqand hokimi bo‗lgan yalangto‗shbiy bahodir janglarga hech qanday zirhli kiyim kiymasdan kirgan va kurashda ham abjir pahlovon bo‗lib, bunyodkorlik bobida ham o‗zidan munosib iz qoldirib, registon maydonidagi sherdor va tillakori madrasalarini …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurash va belbog’li kurashning rivojlanishi tarixi"

2-ma’ruza. kurash va belbog’li kurashning rivojlanishi tarixi reja. 1. kurashning paydo bo’lish tarixi. 2. kurashning rivojlanishi tarixi. 3. mustaqillikdan so’ng kurashning rivojlanishi. 4. belbog‘li kurashning rivojlanish tarixi. 5. mustaqillikdan so‘ng belbog‘li kurashni rivojlanishi. 6. barchinoy avlodlari or-nomusli polvonlar. 1.kurashning paydo bo’lish tarixi. kurash sport turi sifatida juda ko‗plab xalqlarda qadim zamonlardan buyon ma‘lum bo‗lib insoniyat tarixi bilan chambarchas bog‗liq. bundan besh ming yil ilgargi davrga mansub qadimgi mesopatamiyadan topilgan haykalchalarda kurash tushayotgan polvonlar siymosi tasvirlangan. kurash musobaqasi qadimgi yunonistonda olimpiya o‗yinlari orasidan joy olgan beshta bellashuvning biri sanaladi. kurashning xilma-xil ko‗rinishlari yunonisto...

This file contains 15 pages in PDF format (492.5 KB). To download "kurash va belbog’li kurashning rivojlanishi tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: kurash va belbog’li kurashning … PDF 15 pages Free download Telegram