o`qish va yozish ko`nikmasi

PDF 8 pages 383.1 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 383.1 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

so‘z boshi o`qish va yozish — nutq faoliyatining turi. savodxonlikka o`rgatish davrida o`qish va yozish harakatini maqsadga muvofiq ravishda bajara olish o`qish va yozish ko`nikmasi deyiladi. o`qish va yozish ko`nikmasi takomillashtirila borib, malakaga aylantiriladi. o`qish malakasi ham, yozish malakasi ham nutq faoliyatining boshqa turlari bilan, ya’ni og`zaki hikoya qilish, o`zgalar nutqini eshitish orqali anglash, ichki nutq bilan uzviy bog` liq holda shakllanadi. o`zbek tili yozuvi tovush yozuvi, ya’ni fonematik yozuvdir. har bir tovush uchun, har bir fonema uchun maxsus grafik shakl (harf) olingan. o`qishda grafik shakllar tovushga aylantirilsa, yozuvda aksincha, tovushlar harflarga aylantiriladi. savodxonlikka o`rgatish metodikasida o`zbek tili tovushlar va harflar tizimining o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olish talab etiladi. savodxonlikka o`rgatish jarayonini tashkil etish metodikasi savodxonlikka o`rgatish jarayoni 2 bosqichda davom etadi. birinchi bosqichda ➢ og`zaki va yozma nutq, ➢ gap, ➢ so`z, ➢ bo`g`in, ➢ tovushlar, ➢ nutqning gaplardan, gaplarning so`zlardan tuzilishi, ➢ so`zlarning bo`g`inlarga bo`linishi, ➢ bo`g`inlarning tovushlardan …

2 / 8

an matndan o`rganilayotgan tovush ishtirok etgan so`zli gap ajratib olinadi. dalada sabzavotlar pishib yetildi. gapdan dalada so`zi, bu so`zdan esa d tovushi qatnashgan bo`g`in -da va bo`g`indan d tovushi ajratilib olinadi hamda uning bosma shakli (harf) yozilishi ko`rsatiladi. analiz mashqlari 1. nutq (gap)dan so`zni ajratish; so`zni aniq talaffuz qilish; bo`g`inlarga bo`lish va bo`g`inlarni aniq talaffuz qilish, so`zdan, bo`g`indan tovushni kuchli talaffuz qilib o`qish, muayyan tovushni ajratgan holda so`zni bo`g`inlab o`qish (aaaa-na, nooon, iiin, sssa-na, ki-yyyik, iiish). 2. mashg`ulotda o`rganiladigan yangi tovushni ajratish. bunday tovushni birinchi marta ajratishning bir necha usuli bor: 1) so`zdan tovushni cho`zib talaffuz qilish bilan ajratish: aaa-na, looo-la, booo-la; 2) undosh tovushni yopiq bo`g`indan ajratish: usss-mon, o-limmm, a- minnn. 3) sirg`aluvchi undoshni ochiq bo`g`indan ajratish: sssa-na, tu- yyyа, zzzi- rak; 4) bo`g`in hosil qilgan bir unlini ajratish: o-na, u-num, o‘-tin, a-na, e-tik, i- pak; 5) o`rganiladigan tovushni so`z boshida kelgan so`zlardan ajratish (so`zni tarbiyachi aytadi, birinchi tovushni …

3 / 8

n yaratadi, sintez esa ko`proq o`qish malakasini shakllantiradi. sintez quyidagi metodik yondashuv bo`yicha olib boriladi: 1. kesma harflardan foydalanib, bo`g`in hosil qilish. 2. hosil qilingan bo`g`inlardan so`z tuzish. 3. berilgan so`zlardan gap tuzish. 4. kichik gaplardan matn yaratish. d harfi misolida sintez metodining o`tkazilishiga namuna. o‘qiyuvchi o`rganilayotgan d tovushi talaffuzini orfoepik me’yorda o`rgatadi va uning bosma harf shakli bilan tanishtiradi. d harfiga tanish bo`lgan unli harflarni qo`shib turli bo`g`inlar hosil qilinadi. da, do, du, di, ad, od, id, ud. hosil qilingan bironta bo`g`in tanlab olinadi va unga boshqa bo`g`inni qo`shish orqali so`z tuziladi. da – la tuzilgan so`z ishtirok etgan gap tuziladi. dalada ish qizg`in. tuzilgan gap mazmuniga mos yana kichik gaplar tuzilib matn hosil qilinadi. kuz keldi. dalada ish qizg`in. dehqonlar hosilni yig`ib olmoqdalar. sintez mashqlari 1. tovush tomonidan analiz qilingan so`zni yoki bo`g`inni talaffuz qilish va uni kesma harfdan tuzish (yozish); shu so`z yoki bo`g`inni o`qish. 2. o`rganilgan …

4 / 8

ni harf ustida ishlash bilan birga qo`shib olib borishni talab qiladi. bu ish usullari qiziqarli bo`lib, mashg`ulot jarayonini bolalar uchun zavqli, qiziqarli eng muhimi o`quv materialini bolalar tomonidan tez va puxta o`zlashtirilishiga asos bo`ladi. umuman, savodxonlikka o`rgatish jarayonida analiz-sintez usullari tizimi bolaning faol fikrlashini, bilish mustaqilligini ta’minlaydi, bolalarda kuzatuvchanlikni, ziyraklikni o`stiradi. 2-mavzu: men –birinchi sinf o‘quvchisi. so‘z va gap haqida tushuncha. dars maqsadi: -so`z va gap haqida ma’lumot oladilar; -nutq va gap uzviyligi haqida tushuncha ega bo`ladilar; -gap tuzib uning chizmasini chizishni o’rganadilar; tayanch so‘zlar: nutq, gap, so‘z, gap chizmasi. didaktik materiallar: meva va sabzavotlar mulyaji, rasmli kartochkalar. darsning borishi: i. kirish qismi (5 daqiqa) faollashtirish mashqi: kalendar : o‘quvchilardan bugungi kun sanasi so‘raladi. tanishuv mashqi: o‘quvchilar bir-birlariga ismlarini aytib, tanishib oladilar. mashq avval juftlikda, so’ng sinf bilan o’tkaziladi. - bugun siz bilan “tanishuv”mashqini o‘tkazamiz. partadoshingizga qarab turib oling va bir biringizga ismlaringizni aytib tanishing. endi hammanmiz istagan 5 nafar …

5 / 8

matn tuziladi. bilimlar kuni haqida suhbat o‘tkaziladi. unda bolalarga davlatimiz tomonidan ko‘rsatilayotgan e’tibor - prezident sovg‘alari haqida suhbatlashish tavsiya etiladi. 1.bugun qanday bayram ? 2.siz bu bayramga qanday tayyorgarlik ko‘rdingiz ? 3.bugungi kun nimasi bilan yodingizda qoldi ? tuzilgan matn gaplarga ajratiladi. gaplar esa so‘zlardan tashkil topishi aytiladi. o`quvchilarga so`z va uning chizmasi haqida ma’lumot beriladi. berilgan chizma bitta so`zni ifodalashi tushuntiriladi doskada gap chizmasi qanday bo`lishi tushuntiriladi. gaplar xabar va so‘roq mazmunda bo‘lishiga misol keltirilishi va gap chizmaga mos bo‘lishiga e’tibor qaratish lozim. unda nutq matn gaplardan iborat ekanligi aytiladi. gapning chizmasi tahlil qilinadi. chizmadagi gaplar nechta so‘zdan iborat ekanligi so‘raladi. rasm asosida chizmaga mos gaplar tuziladi. quyidagicha matn tuzish mumkin. bu maktab. bugungi kundan bolalar xursand. ular birinchi sinfga qadam qo‘ydilar. o‘qituvchi uchun eslatma nutq-bu odamlarning til vositasida aloqa bog`lashlaridir.har bir kishining oz nutqi bor. ammo ana shu nutqni bir necha tilda ifodalash mumkin. gap so`zlardan tuziladi. u …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o`qish va yozish ko`nikmasi"

so‘z boshi o`qish va yozish — nutq faoliyatining turi. savodxonlikka o`rgatish davrida o`qish va yozish harakatini maqsadga muvofiq ravishda bajara olish o`qish va yozish ko`nikmasi deyiladi. o`qish va yozish ko`nikmasi takomillashtirila borib, malakaga aylantiriladi. o`qish malakasi ham, yozish malakasi ham nutq faoliyatining boshqa turlari bilan, ya’ni og`zaki hikoya qilish, o`zgalar nutqini eshitish orqali anglash, ichki nutq bilan uzviy bog` liq holda shakllanadi. o`zbek tili yozuvi tovush yozuvi, ya’ni fonematik yozuvdir. har bir tovush uchun, har bir fonema uchun maxsus grafik shakl (harf) olingan. o`qishda grafik shakllar tovushga aylantirilsa, yozuvda aksincha, tovushlar harflarga aylantiriladi. savodxonlikka o`rgatish metodikasida o`zbek tili tovushlar va harflar tizimining o‘ziga...

This file contains 8 pages in PDF format (383.1 KB). To download "o`qish va yozish ko`nikmasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o`qish va yozish ko`nikmasi PDF 8 pages Free download Telegram

o`qish va yozish ko`nikmasi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "o`qish va yozish ko`nikmasi"

Similar files