iqtisodiy munosabatlar kurs ishi

DOCX 27 pages 54.5 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 54.5 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mundarija kirish………………………………………………………………………...3 asosiy qism: 1. ijtimoiy-iqtisodiytizim tushunchasi. iqtisodiy tizimlarning mulkchilik munosabatlari bilan bogʻliqligi... .....................….. ……………………….6 2. ijtimoiy-iqtisodiy tizim turlari……………. …………………………......11 3. aralash iqtisodiyotning vujudga keltirilishi va uning ijtimoiy- iqtisodiy taraqqiyot uchun axamiyati. ………………………………….…………..15 4. aralash va an’anaviy iqtisodiyotlar dialektikasi………………………….26 xulosa………..……………………………………………………............24 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati……………………...26 kirish kurs ishining dolzarbligi: iqtisodiy munosabatlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida o’ziga xos xususiyat kasb etadi. iqtisodiy munosabatlar bir joyda o’zgarishsiz qotib turmaydi. ular doimo o’zgarib, rivojlanib boradi. shunga ko’ra, mazkur kurs ishida ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot bosqichlari va ularni bilishga bo’lgan turlicha yondashuvlar, ishlab chiqarishning ijtimoiy va texnologik usullari hamda iqtisodiy tizim tushunchalari batafsil ko’rib chiqiladi. tahlil davomida iqtisodiy tizim modellari va ularning xususiyatlari ko’rsatib beriladi. ishlab chiqarish har doim ma’lum mulkchilikning aniq shakli doirasida sodir bo’ladi. shuning uchun bu erda mulkchilik munosabatlarining mohiyati, mulk shakllarining iqtisodiy mazmuni va bozor iqtisodiyotini shakllantirish jarayonida mulk shakllarining o’zgartirish yo’llari va usullari kabi masalalarga alohida o’rin ajratiladi. kurs …

2 / 27

xususiyatlari ko’rsatib bеriladi. kurs ishi bugungi kunning eng dolzarb masalalaridan biriga bagishlangan bo’lib, u kirish, 4 asosiy qism, xustlosa va foydalanilgan adabiyotlar ro’xatidan iborat reja asosida tayyorlangan. kurs ishini tayyorlash jarayonida prezident asarlari, darsliklar, vaqtli matbuot materiallaridan va internet saytlari ma’lumotlaridan samarali foydalanishga harakat qildik. 1.ijtimoiy-iqtisodiy tizim tushunchasi. iqtisodiy tizimlarning mulkchilik munosabatlari bilan bogʻliqligi “tizim” tushunchasi. “tizim” tushunchasiga ta’rif berishga ko‘p sonli urinishlar uning juda muhim masala ekanligini ko‘rsatmoqda. tizimni turlicha tushunish mumkin (nazariy qarashlar tizimi, asab tizimi, davlat tizimi, ishlab chiqarishning xo‘jalik tizimi va h.k.). o‘z navbatida, ko‘rilayotgan tushunchalarning keng ko‘lamligi tizim o‘zi nima ekanligini turlicha talqin qilish va tushunchalarning yuzaga kelishiga sabab bo‘ldi. biz esa tizimli tahlil sohasining mashhur mutaxassisi v.n.spitsnadel taklif etgan ta’rifdan foydalanishni lozim topdik.[footnoteref:1] birinchi yondoshuvda tizimning me’yoriy ma’nosiga asoslanish lozimligini ta’kidlagan holda (tizim (sistema) – yunon tilidan tarjima qilinganda “yaxlit, qismlardan tashkil topgan, birikkan degan ma’noni anglatadi”) olim tizim – bu “qonuniy tarzda o‘zaro …

3 / 27

bog‘lanishlar orqali ta’minlanadi. [2: зубарева т.с. сравнительный анализ экономических систем, учебник в электронной форме (http://www.edu.ru)] shundan so‘ng muallif tizim ta’rifi kant davridan boshlab o‘tgan ikki asr davomida deyarli o‘zgarmaganini ta’kidlagan holda, ye.a.yeroxina taklif etgan ta’rifni keltiradi: “tizim faqat o‘zigagina xos bo‘lgan, boshqa tarkibiy qismlardan farqli xususiyatlarga ega bo‘lgan, komponent deb ataluvchi, o‘zaro bog‘liq va bir-biriga ta’sir etuvchi, yagona bir yaxlitlikni shakllantiruvchi obyekt va hodisalarning birligidir”.[footnoteref:3] [3: ерохина е.а.теория экономического развития: системно-синергетический подход. orel.rsl.ru/nettext/economic...] shuni ta’kidlash joizki, har bir fan tarmog‘i tizim ta’rifiga alohida o‘ziga taalluqli xossa kiritadi. shuningdek, umumiy belgilar ham mavjudki, ular o‘z navbatida tadqiq qilinayotgan ko‘plikni bir tizim sifatida ko‘rib chiqish imkonini beradi: 1) tizimning yaxlitligi, ya’ni tizim xususiyatlarining uni tashkil etuvchi elementlari xususiyatlari yig‘indisidan iborat emasligi; 2) berilgan elementlar to‘plamini o‘rganishning maqsad va mezonlarining mavjudligi (ya’ni u asosida to‘plam orasidan uning farqlanib turishini ajratib olish mumkin bo‘ladi); 3) mazkur tizimga nisbatan yanada yirikroq, zohiriy “muhit”ning mavjudligi; 4) …

4 / 27

htiyojlarini qondira olishga qodir bo‘lgan va “kamyob” hisoblangan (ya’ni ularning zaxirasi cheklangan va hammabop bo‘lmagan) faqat ikki sifatga ega bo‘lganlari. shunday qilib, bunday moddiy boyliklar iqtisodiy deb[footnoteref:4], modomiki, unga jamiyat ehtiyoji bor ekan, ular ijtimoiy deb ataladi. [4: думная н.н.системы и системность в экономической теории. www.k-press.ru/fin] berilgan ta’rifdan shunday xulosa kelib chiqadi, ya’ni ijtimoiy-iqtisodiy tizim moddiy boyliklar ishlab chiqarish va iste’mol qilish jarayonida yuzaga keladigan, insonlar o‘rtasidagi munosabatlar tizimidan iborat ekan. tizim tuzilmaviy-funksional yondoshuv doirasida tuzilmalar, funksiyalar va emerjentlik[footnoteref:5] birligi sifatida ta’riflanadi. tizimga bunday ta’rif uch: funksional, morfologik (tuzilmaviy) va informatsion (axborot) nuqtai nazardan kelib chiqib yondoshish imkonini beradi. darhaqiqat, tizimni o‘rganishda bizni, eng avvalo, u “qanday vazifani bajaradi?”degan savolning o‘zini emas, balki “bu vazifani u qanday bajaradi?” degan savolni ham o‘z ichiga olgan uning funksiyalari qiziqtiradi. mana shuning uchun tizimni bilishga harakat, odatda, uning funksional ta’rifidan boshlanadi. u bizga mazkur tizim atrofimizni o‘rab olgan dunyoning boshqa tizimlariga nisbatan qanday …

5 / 27

niga qaratiladi. iqtisodiy terminlar lug‘atida iqtisodiy tizimga “tarixan tarkib topgan yoki qonuniy o‘rnatilgan, asosiy iqtisodiy munosabatlar shakl va mazmunini belgilab beradigan, mamlakatda amalda bo‘lgan tamoyil, qonun-qoida, me’yorlarning majmui bo‘lib, iqtisodiy mahsulotni ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash jarayonida yuzaga keladi” deb ta’rif beriladi.[footnoteref:6] demak, iqtisodiy tizim qarorlar qabul qiluvchi va ularning bajarilishini ta’minlab beruvchi tashkiliy tuzilma sifatida qabul qilinar ekan. mashhur amerikalik olim a.lindbekning fikriga ko‘ra, “iqtisodiy tizim - bu muayyan mintaqa doirasida modiiy boyliklar ishlab chiqarish, taqsimlash va iste’mol qilish bo‘yicha faoliyatni amalga oshirish va qarorlar qabul qilish bilan shug‘ullanuvchi tashkiliy tuzilmadir”.[footnoteref:7] [6: борисов а.б. большой экономический словарь. - м.: книжный мир, 2013. - 895 с.] [7: gregoryp.p., stuart r.s. comparative economic systems. -boston, 2005] bizning fikrimizcha, iqtisodiy tizim tushunchasi qarorlar qabul qilish nazariyasida nisbatan aniq va ifodaliroq qilib ochib berilgan: iqtisodiy tizimlar - bu tovar ishlab chiqarish, iste’mol qilish va taqsimlash jarayonida xo‘jalik faoliyatlarini qabul qilish va amalga oshirish imkoniyatini …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy munosabatlar kurs ishi"

mundarija kirish………………………………………………………………………...3 asosiy qism: 1. ijtimoiy-iqtisodiytizim tushunchasi. iqtisodiy tizimlarning mulkchilik munosabatlari bilan bogʻliqligi... .....................….. ……………………….6 2. ijtimoiy-iqtisodiy tizim turlari……………. …………………………......11 3. aralash iqtisodiyotning vujudga keltirilishi va uning ijtimoiy- iqtisodiy taraqqiyot uchun axamiyati. ………………………………….…………..15 4. aralash va an’anaviy iqtisodiyotlar dialektikasi………………………….26 xulosa………..……………………………………………………............24 foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati……………………...26 kirish kurs ishining dolzarbligi: iqtisodiy munosabatlarning paydo bo’lishi va rivojlanishi jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida o’ziga xos xususiyat kasb etadi. iqtisodiy munosabatlar bir joyda o’zgarishsiz qotib turmaydi. ular doimo o’z...

This file contains 27 pages in DOCX format (54.5 KB). To download "iqtisodiy munosabatlar kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy munosabatlar kurs ishi DOCX 27 pages Free download Telegram