kerberos autentifikatsiya protokoli

DOCX 27 pages 28.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.7 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiridin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it inginiringi fakulteti kompyutеr injiniringi at-servis yo‘nalishi sirtqi 3-kurs 303-guruh talabasi o’ktamov bekzodjon kompyuter tarmoqlari rejalashtirish va qurish fanidan mustaqil ta’limdan bajargan topshiriqlar to‘plami andijon-2025 1-topshiriq 5-variant 1. kerberos autentifikatsiya protokoli qanday ishlaydi va uning xavfsizlikdagi o‘rni qanday? kerberos protokoli haqida: kerberos - bu kompyuter tarmog'ida autentifikatsiya qilish uchun ishlatiladigan tarmoq protokolidir. u uchta asosiy ishtirokchini o'z ichiga oladi: • mijoz (client): xizmatga kirishni so'rayotgan foydalanuvchi yoki kompyuter. • xizmat (server): mijoz kirishni xohlayotgan resurs yoki xizmat. • kalitlarni tarqatish markazi (key distribution center, kdc): barcha mijozlar va xizmatlar uchun kalitlarni yaratadigan va boshqaradigan ishonchli uchinchi tomon. kdc ikkita asosiy qismdan iborat: • autentifikatsiya serveri (authentication server, as): mijozning identifikatorini tekshiradi va unga xizmatga kirish uchun ruxsat beradi. • chiptalar berish serveri (ticket granting server, tgs): mijozga kerakli xizmatga kirish uchun chipta beradi. kerberosning ishlash …

2 / 27

va mijozga kirish huquqini beradi. xavfsizlikdagi o'rni: • markazlashgan autentifikatsiya: kerberos markazlashgan autentifikatsiya tizimini ta'minlaydi, bu esa tarmoqdagi resurslarga kirishni boshqarishni osonlashtiradi. • kuchli shifrlash: kerberos kuchli shifrlash algoritmlaridan foydalanadi, bu esa ma'lumotlarni himoya qiladi va ruxsatsiz kirishning oldini oladi. • uchinchi tomon ishonchi: kerberos ishonchli uchinchi tomon (kdc) yordamida autentifikatsiyani amalga oshiradi, bu esa mijozlar va xizmatlar o'rtasida bevosita kalit almashish zaruratini yo'q qiladi. • takroriy hujumlarga qarshi himoya: kerberos chiptalarning amal qilish muddatini cheklash orqali takroriy hujumlarga qarshi himoya qiladi. 2. kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni shifrlashda foydalaniladigan protokollarni sanab bering. kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni shifrlashda turli protokollar qo'llaniladi, ulardan eng mashhurlari: • tls/ssl (transport layer security/secure sockets layer): veb-brauzerlar va veb-serverlar o'rtasidagi xavfsiz aloqani ta'minlash uchun ishlatiladi. https (hypertext transfer protocol secure) tls/ssl orqali amalga oshiriladi. • ipsec (internet protocol security): ip darajasida xavfsizlikni ta'minlaydi va vpn (virtual private network) kabi xavfsiz tarmoq aloqalarini yaratish uchun ishlatiladi. • ssh (secure …

3 / 27

q kalitli infratuzilma (public key infrastructure, pki) uchun standart bo'lib, raqamli sertifikatlarning formatini belgilaydi. raqamli sertifikat - bu shaxs, tashkilot yoki qurilmaning identifikatorini tasdiqlovchi elektron hujjatdir. u quyidagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi: • sertifikat egasining nomi • sertifikat egasining ochiq kaliti • sertifikatning amal qilish muddati • sertifikatni bergan sertifikatlashtirish markazining (certificate authority, ca) nomi • sertifikatlashtirish markazining raqamli imzosi xavfsizlik tizimlarida tutgan o'rni: • autentifikatsiya: x.509 sertifikatlari shaxs, tashkilot yoki qurilmaning autentifikatsiyasini ta'minlaydi. bu veb-saytlar, elektron pochta serverlari va boshqa xizmatlarga foydalanuvchilarning shaxsini tasdiqlash imkonini beradi. • shifrlash: x.509 sertifikatlari ma'lumotlarni shifrlash uchun ishlatiladigan ochiq kalitlarni taqdim etadi. bu ma'lumotlarning maxfiyligini ta'minlaydi va ularning ruxsatsiz kirishdan himoya qiladi. • raqamli imzolash: x.509 sertifikatlari hujjatlar va dasturiy ta'minotni raqamli imzolash uchun ishlatiladi. bu hujjatning autentikligini va yaxlitligini ta'minlaydi, shuningdek, uni o'zgartirish yoki soxtalashtirishning oldini oladi. • ishonch zanjiri: x.509 sertifikatlari ishonch zanjirini yaratish uchun ishlatiladi. ildiz sertifikatlashtirish markazi (root ca) …

4 / 27

bog'lash va eng yaxshi yo'lni aniqlash uchun ishlatiladi. u siyosatga asoslangan marshrutlashni qo'llab-quvvatlaydi. • ospf (open shortest path first): bu bitta avtonom tizim ichida marshrutlash ma'lumotlarini almashish uchun ishlatiladigan ichki shlyuz protokoli (interior gateway protocol). ospf eng qisqa yo'lni topish uchun dijkstra algoritmidan foydalanadi. u tezkor konvergentsiya, ko'p yo'llarni qo'llab-quvvatlash va xavfsizlikni ta'minlash kabi afzalliklarga ega. ospf "link-state" marshrutlash protokoliga misol bo'la oladi. • rip (routing information protocol): bu ham ichki shlyuz protokoli bo'lib, eng oddiy marshrutlash protokollaridan biri hisoblanadi. rip masofaga asoslangan marshrutlash protokolidir (distance-vector routing protocol) va marshrutni aniqlash uchun "hop count" (o'tishlar soni) dan foydalanadi. rip kichik va o'rta tarmoqlar uchun mos keladi, lekin katta tarmoqlarda sekin konvergentsiya va marshrutlash sikllari kabi muammolarga olib kelishi mumkin. farqi: • bgp - katta tarmoqlar, turli tashkilotlarga tegishli tarmoqlar orasida ishlatiladi. • ospf va rip - bitta tashkilotning ichki tarmog'ida ishlatiladi. ospf katta tarmoqlarga, rip kichik tarmoqlarga mos keladi. 2-topshiriq …

5 / 27

qsad manzilga yetkazish uchun yuborilishi kerak bo'lgan keyingi routerning ip-manzili. agar maqsad manzilga bevosita ulanish mavjud bo'lsa, bu ustun "direct" yoki "connected" deb ko'rsatilishi mumkin. • interfeys (interface): paketni keyingi qadamga yuborish uchun ishlatiladigan router interfeysi. • masofa (metric): maqsad manzilga yetib borish uchun zarur bo'lgan "xarajat" ko'rsatkichi. bu hop count (o'tishlar soni), bandwidth (o'tkazuvchanlik qobiliyati), kechikish (delay) yoki boshqa omillar bo'lishi mumkin. router eng past masofaga ega bo'lgan yo'lni tanlaydi. • marshrutlash kodi (route type): marshrutning qanday o'rganilganligini ko'rsatadi (masalan, "c" - connected, "s" - static, "r" - rip, "o" - ospf). marshrutlash jadvalining ishlash tartibi: 1. router ma'lumot paketini qabul qiladi. 2. router paketning maqsad ip-manzilini tekshiradi. 3. router marshrutlash jadvalida maqsad ip-manzilga mos keladigan yozuvni qidiradi. 4. agar mos yozuv topilsa, router paketni keyingi qadamga (next hop) yo'naltiradi. 5. agar mos yozuv topilmasa, router paketni sukut bo'yicha yo'naltiruvchiga (default gateway) yuboradi yoki paketni tashlab yuborishi mumkin. 2. …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kerberos autentifikatsiya protokoli"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiridin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti it inginiringi fakulteti kompyutеr injiniringi at-servis yo‘nalishi sirtqi 3-kurs 303-guruh talabasi o’ktamov bekzodjon kompyuter tarmoqlari rejalashtirish va qurish fanidan mustaqil ta’limdan bajargan topshiriqlar to‘plami andijon-2025 1-topshiriq 5-variant 1. kerberos autentifikatsiya protokoli qanday ishlaydi va uning xavfsizlikdagi o‘rni qanday? kerberos protokoli haqida: kerberos - bu kompyuter tarmog'ida autentifikatsiya qilish uchun ishlatiladigan tarmoq protokolidir. u uchta asosiy ishtirokchini o'z ichiga oladi: • mijoz (client): xizmatga kirishni so'rayotgan foydalanuvchi yoki kompyuter. • xizmat (server): mijoz kirishni xohlayotgan resurs yoki xizma...

This file contains 27 pages in DOCX format (28.7 KB). To download "kerberos autentifikatsiya protokoli", click the Telegram button on the left.

Tags: kerberos autentifikatsiya proto… DOCX 27 pages Free download Telegram