dinamik qatorlar haqida ma'lumotlar

DOCX 6 pages 45.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: dinamik qatorlar, turlari, ko‘rsatkichlari, statistik tahlil etishda qo‘llanilishi. grafik tasvirlar, ularning qo‘llanilishi. sog‘liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o‘zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. sog‘liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o‘zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. shuning uchun ham dinamik qatorlarni to‘g‘ri tuzish, va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. bir turdagi bir - biriga taqqoslanayotgan kattaliklardan iborat bo‘lgan va hodisalarni ma’lum vaqt mobaynida o‘zgarishini xarakterlaydigan qatorlar - dinamik qatorlar deb ataladi. dinamik qatorlarning kattaliklari, qatorning darajasi deb ataladi. dinamik qatorlar mutloq sonlardan, nisbiy va o‘rtacha qiymatlardan tuzilgan bo‘lishi mumkin. dinamik qatorlar ikki turli bo‘lishi mumkin: oddiy va murakkab. oddiy dinamik qatorlar mutloq sonlardan, murakkab dinamik qatorlar esa nisbiy va o‘rtacha qiymatlardan tuzilgan bo‘ladi. hodisani qaysi vaqt oralig‘idagi o‘zgarishlarni ko‘rsatishiga qarab oddiy dinamik qatorlar o‘z navbatida 2 xil bo‘lishi mumkin: …

2 / 6

i o‘zgaruvchanligiga bog‘liq, hodisa qancha sekin o‘zgarsa, davr shunchalik katta olinadi. dinamik qatorlarni tahlil qilish uchun quyidagi ko‘rsatgichlardan foydalanilanadi. 1. mutloq o‘sish (kamayish); 2) o‘sish sur’ati (kamayish); 3) yiriklashish sur’ati (kamayish); 4) bir foiz o‘sishning mutloq miqdori; 5) yaqqollik ko‘rsatkichi. misol: «n» shahridagi zotiljam kasalligi bilan og‘rigan bemorlarni muqim shifoxonalarda o‘rtacha davolanish muddatlari (kunlarda) jadval 36. jadval - 36 yillar o‘rtacha davolanish muddati (kunlarda) mut- loq o‘sish yirik- lashish sur’ati (%) o‘sish sur’ati 1 % mutloq qiymati yaqqollik ko‘rsatichi 2000 2001 2002 2003 2004 2005 23, 0 22, 0 20, 0 19, 0 18, 0 20, 0 - 1 - 2 - 1 - 1 +2 95, 7 90, 9 95, 0 94, 7 11, 1 - 4,3 - 9, 1 - 5, 0 - 5, 3 +11,1 0, 23 0, 22 0, 20 0, 19 0,18 100 95, 7 87, 0 82, 0 78, 3 87, 0 mutloq o‘sish …

3 / 6

attaliklar olinadi. masalan: kasalliklarning oylik sonlarini kvartallar bo‘yicha kattalashtirish (jadval – 37) jadval - 37. shaharda anginalar sonini oylar bo‘yicha o‘zgarishi. kasalliklar soni oylar i ii iii iv v vi vii vii ix x xi xii oylar bo‘yicha 129 193 133 387 300 288 530 370 380 231 137 260 kvartallar bo‘yicha 455 975 1280 628 dinamik qatorlar oralig‘ini kattalashtirilgandan so‘ng ii va iii kvartallarda kasalliklar sonini ko‘payganligini aniqlaymiz. guruhlararo o‘rtacha arifmetik qiymatlarni topish orqali dinamik qatorlarni «tekislash» usuli. buning uchun yonma - yon davrlarning kattaliklarni bir - biriga qo‘shib, interval oralihi kattalashtiriladi va har bitta kattalashtirilgan davr uchun o‘rtacha arifmetik qiymat aniqlanadi (javdal 38). jadval - 38. klinik va patalogo - anatomik tashxislarning tafovutining dinamikasi yil 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 tashxislarning tafovuti, % 11, 0 9, 8 8, 0 9, 2 8, 2 8, 6 8, 5 7, 9 guruhlararo o‘rtacha arifmetik qiymat 10, 4 …

4 / 6

bo‘lmaydi. olingan natijalarni ko‘rgazmali qilish, yaxshiroq o‘zlashtirish va ilmiy tahlilni osonlashtirish uchun turli diagrammalar ko‘rinishidagi grafik tasvirlar qo‘llaniladi statistik tadqiqotlar natijasida olingan malumotlar jadval tarzida keltiriladi. ammo, ko‘p hollarda jadvalda keltirilgan qiymatlar orqali tahlil etilayotgan hodisani ko‘rinarliroq, yaqqolroq qilib yoritish imkoniyati bo‘lmaydi. olingan natijalarni ko‘rgazmali qilish, yaxshiroq o‘zlashtirish va ilmiy tahlilni osonlashtirish uchun turli diagrammalar ko‘rinishidagi grafik tasvirlar qo‘llaniladi grafik tasvirlar uch turli: diagramma, kartogramma, kartodiagramma shaklida bo‘ladi. sanitariya statistikasida eng ko‘p qo‘llaniladigan grafik tasvirlardan biri diagrammalardir. diagrammalar o‘z navbatida chiziqli, ustunli, sektorli, radial va figurali diagrammalarga bo‘linadi. chiziqli diagrammalar. to‘g‘ri, egri, bukri chiziqlar shaklida bo‘lishi mumkin. chiziqli diagrammalarni tuzish uchun koordinatadan foydalaniladi. buning uchun absissa (gorizontal) va ordinata (vertikal) o‘qlari chizilib, ular kesishgan nuqta «0» deb olinadi va shu qiymatlarga qarab teng bir xil bo‘laklarga ajratiladi. so‘ngra absissa o‘qida belgilanayotgan nuqtalardan tasvirlanayotgan hodisaning kattaliklariga teng bo‘lgan balandlikda ordinata o‘qiga parallel chiziqlar tortiladi. har bir o‘tkazilgan ordinatalarning oxirgi nuqtasi bir-biri …

5 / 6

arning malum vaqt oralig‘idagi yoki territoriyalardagi kattaliklarini solishtirish uchun qo‘llaniladi. sektorli diagrammalar aylana yoki lenta shaklida bo‘lishi mumkin. aylana shaklidagi sektorli diagrammalarda o‘rganilayotgan hodisaning ayrim bo‘laklari aylananing sektorlari sifatida tuziladi. bunday diagrammalar ko‘pincha ekstensiv ko‘rsatkichlarda ifodalangan hodisalarni tasvirlash uchun qo‘llaniladi. lenta shaklli diagrammalar. bunday diagrammalarni tuzish uchun to‘g‘ri burchakli to‘rtburchak tanlab olinib, o‘rganilayotgan hodisaning kattaliklariga qarab bo‘laklarga ajratiladi. aylana va lentali diagrammadan ikki yoki undan ko‘p bo‘lgan majmualarning yoki bir xil hodisalarning vaqt orasidagi kattaliklarini taqqoslash uchun ham foydalaniladi. radial diagrammalar. bunday diagrammlar tug‘ilish, kasallanish va o‘lim ko‘rsatkichlarini yilning mavsumiga (kun,xafta,dekada,oy) qarab o‘zgarishini tasvirlash uchun qo‘llaniladi. radial diagrammalarni tuzish hodisa kattaliklari yil davomida (kun, hafta) necha marta bo‘linib o‘rganilgan bo‘lsa, shuncha bo‘lakka bo‘linadi (masalan: hodisalar har bir oy bo‘yicha o‘rganilgan bo‘lsa, aylana 12 bo‘lakka bo‘linadi. radial diagrammada aylananing radiusi hodisaning bir yildagi o‘rtacha kattaligiga teng deb olinadi. har bir radius esa o‘rganilayotgan (kasallanish yoki o‘lim) ko‘rsatkichining tegishli oylaridagi kattaliklariga qarab …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinamik qatorlar haqida ma'lumotlar"

mavzu: dinamik qatorlar, turlari, ko‘rsatkichlari, statistik tahlil etishda qo‘llanilishi. grafik tasvirlar, ularning qo‘llanilishi. sog‘liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o‘zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. sog‘liqni saqlash sitemasining, tibbiyot muassasalarining ish faoliyatini, aholining tabiiy harakatini, qolaversa ayrim hodisalarni vaqt mobaynida o‘zgarishini tahlil qilish uchun dinamik qatorlardan foydalaniladi. shuning uchun ham dinamik qatorlarni to‘g‘ri tuzish, va tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. bir turdagi bir - biriga taqqoslanayotgan kattaliklardan iborat bo‘lgan va hodisalarni ma’lum vaqt mobaynida o‘zgarishini xarakterlaydigan qatorl...

This file contains 6 pages in DOCX format (45.3 KB). To download "dinamik qatorlar haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: dinamik qatorlar haqida ma'lumo… DOCX 6 pages Free download Telegram