borland c++ dasturlash tili

DOC 75 pages 986.5 KB Free download

75 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 986.5 KB

File type DOC

Pages 75

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 75

o`zbеkiston rеspublikasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti fizika matematika fakulteti amaliy matematika va informatika kafedrasi mengliev sh.a. “borland c++ dasturlash tili” fanidan ma’ruzalar matnlari termiz – 2013y. ushbu maruza matni uchun ko’rsatma ilmiy-uslubiy kengashning _____yil «___»___________ bo’lib o’tgan ___-sonli majlisida ko’rib chiқildi va chop etishga tavsiya etildi. “borland c++ dasturlash tili” fanidan maruza matni / terdu ___b. termiz 20_ y. takrizchilar: f.m.-f.n. normurodov ch. amaliy matematika va informatika kafedrasi kafedra mudiri i.f.n o. sadatov amaliy matematika va informatika kafedrasi dostenti tuzuvchi: amaliy matematika va informatika kafedrasi o’қituvchisi mengliev sh.a. so`z boshi xozirgi vaqtga kеlib komp`yutеr olamida ko’plab dasturlash tillari mavjud. paskal, с++ va boshqa dasturlash tillaridir. с++ dasturlash tili univеrsal tildir. u unix sistеmasi bilan bog`langan bo`lib, bu sistеmada ishlatiladigan bir qancha dasturlar с++ tilida yozilgan. paskal tili 1969 yil n. virt tomonidan yaratilgan bo’lib, kеyinchalik amеrikaning borland firmasi tomonidan qayta ishlandi va uni …

2 / 75

urlarni qayta ishlashda vaqtdan yutish va boshqalarni o’z ichiga oladi. dastur yaratish muhiti dastur yaratish umumlashgan muhiti redaktor form – shakllar muharriri, inspektor ob’ektov – ob’ektlar inspektori, palitra komponentov – komponentlar palitrasi, administrator proekta – proekt administratori va to’la umumlashgan redaktor koda – kodlar muharriri hamda kodlar va resurslar ustidan to’liq nazoratni ta’minlaydigan , dastur ilovalarini tezkor yaratadigan otladchik - instrumentov - sozlash-instrumentlari kabilarni birlashtiradi. komponentlar komponentalarni shaklga o’rnatish uchun komponentlar palitrasidagi kerakli piktogramma tanlanadi, so’ngra shaklning komponenta joylanishi kerak bo’lgan joyi tanlanadi. shundan so’ng komponentalar xossalarini ob’ektlar inspektori yordamida tahrirlash mumkin. properties bandida komponentalar xossalarining ro’yxati (chapda) va bu xossalarning qiymatlar ro’yxati (o’nggda) joylashgan. komponentalar ko’rinadigan (vizual) va ko’rinmaydigan (vizual bo’lmagan) larga bo’linadi. vizual komponentalar bajarilish paytida proektlash paytidagidek paydo bo’ladi. bunga knopkalar va tahrirlanuvchi maydonlar misol bo’la oladi. vizual bo’lmagan komponentalar proektlan vaqtida shakldagi piktogramma ko’rinishida paydo bo’ladi. ular bajarilish paytida hech qachon ko’rinmaydi, ammo ma’lum funksionallikga ega …

3 / 75

lingan xossalarga ega bo’ladi. xossalar ro’yxati ob’ektlar inspektori xossalar varag’ida joylahadi. xossalarni proektlash paytida aniqlash mumkin yoki ilovalarning bajarilish paytida ko’rinishini o’zgartirish uchun kod yozish mumkin. komponenta xossalarini proektlash paytida aniqlash uchun shakldagi komponenta tanlanadi, ob’ektlar inspektori xossalari varag’i ochiladi, aniqlanadigan xossa tanlanadi va zurur bo’lsa xossalar muharriri yordamida o’zgartiriladi (bu kiritish uchun oddiy maydon yoki son, osilib tushuvchi ro’yxat, ochiluvchi ro’yxat, muloqat paneli va boshqalar bo’lishi mumkin). biror komponentaning xossalarini dasturning bajarilish paytida o’zgartirish uchun «imya komponenta» –> «nazvanie svoystva» tavsifiga o’zaruvchidek murojat qilish kerak, ya’ni qiymatlarni o’zimiz hohlagandek o’qishimiz yoki almashtirishimiz mumkin. xodisalar ob’ektlar inspektorining xodisalar varag’i (events) komponentalar tomonidan taniladigan xodisalar ro’yxatini ko’rsatadi. har bir komnonenta o’zining shaxsiy xodisalarni qayta ishlovchi naborga ega bo’ladi. c++ builder da xodisalarni qayta ishlovchi funksiyalarni yozish va xodisalarni bu funksiya bilan bog’lashga to’g’ri keladi. biror bir xodisaga qayta ishlovchi yozib, siz dasturga bu xodisa ro’y berganda yozilgan funksiyaning bajarilishini topshirasiz. xodisani …

4 / 75

$an parametrlarga ega bo’lishi mumkin. quyida xodisalarni qayta ishlovchi protseduraning shunday bo’sh karkasi ko’rsatilgan: void __fastcall tform1::button2click(tobject *sender) { } turlar va c++ da o’zgaruvchilarni tavsiflash har bir nom va har bir o’zgaruvchi ular ustida bajariluvchi amallar aniqlovchi turlarga ega bo’ladi. masalan, int i; tavsiflash i o’zgaruvchi int turiga tegishli, ya’ni i butun o’zgaruvchi deb aniqlaydi. tavsiflash - dasturga nom kirituvchi buyruqdir. tavsiflash o’zgaruvchining turini aniqlaydi. tur nom va ifodalardan to’g’ri foydalanishni aniqlaydi. butun tur uchun quyidagi amallar aniqlangan: +, -, * va /. asosiy turlar bevosita apparat ta’minotiga javob beradigan asosiy turlar quyidagilar: char; short; int; long; float; double. birinchi to’rtta tur butun kattaliklarni, oxirgi ikkitasi suzuvchi nuqtali, ya’ni kasr sonlarni tasvirlash uchun ishlatiladi. char turidagi o’zgaruvchi mazkur kompyuterda belgilarni (odatda bayt) saqlash o’lchoviga ega, int turidagi o’zgaruvchi esa mazkur kompyuterdagi butun arifmetikaga mos o’lchovga ega (odatda so’z). turlar bilan tasvirlangan butun sonlar diapazoni uning o’lchoviga bog’liq bo’ladi (uni …$

5 / 75

umotlar turi qo’llaniladi. «stroka» - «satr» turidagi o’zgaruvchilar barcha boshqa o’zgaruvchilar kabi e’lon va initsializatsiya qilinadi. kompilyatorga navbatdagi belgilar ketma-ketligi yangi o’zgaruvchining nomi emas, balki satr ekanligini bildirish uchun satrlar bittalik qo’shtirnoq ichiga olinadi. misol: ansistring st = ‘matn qatori’; satr turidagi o’zgaruvchilar ustida boshqa satr o’zgaruvchilar bilan qo’shish amali bajarilishi mumkin. bu amal ikkita satrni ularning kelish tartibida birlashtirish deb tushuniladi. misol: ansistring s1 = ‘qatori’; ansistring s2 = ‘ matn’; ansistring s = s1 + s2; natijada s o’zgaruvchi s1 va s2 o’zgaruvchilardan tashkil topgan ‘stroka teksta’ degan qiymatni qabul qiladi. qo’shimcha turlar borland c++ da butun qiymatli o’zgaruvchilarning turlarini qo’shimcha ajratish imkoni mavjud. bu holda o’zgaruvchilarning barcha tur nomlari quyidagicha yoziladi - int x, bu erda x o’zgaruvchiining bitlardagi maydon o’lchami. x quyidagi qiymatlardan birini qabul qilishi mumkin: 8, 16, 32 va 64. bu turdagi o’zgaruvchilardan foydalanish standart turda aniqlangan o’zgaruvchilardan foydalanishdan farq qilmaydi. quyidagi jadvalda bunday …

Want to read more?

Download all 75 pages for free via Telegram.

Download full file

About "borland c++ dasturlash tili"

o`zbеkiston rеspublikasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti fizika matematika fakulteti amaliy matematika va informatika kafedrasi mengliev sh.a. “borland c++ dasturlash tili” fanidan ma’ruzalar matnlari termiz – 2013y. ushbu maruza matni uchun ko’rsatma ilmiy-uslubiy kengashning _____yil «___»___________ bo’lib o’tgan ___-sonli majlisida ko’rib chiқildi va chop etishga tavsiya etildi. “borland c++ dasturlash tili” fanidan maruza matni / terdu ___b. termiz 20_ y. takrizchilar: f.m.-f.n. normurodov ch. amaliy matematika va informatika kafedrasi kafedra mudiri i.f.n o. sadatov amaliy matematika va informatika kafedrasi dostenti tuzuvchi: amaliy matematika va informatika kafedrasi o’қituvchisi mengliev sh.a. so`z boshi xozirgi vaqtga kеli...

This file contains 75 pages in DOC format (986.5 KB). To download "borland c++ dasturlash tili", click the Telegram button on the left.

Tags: borland c++ dasturlash tili DOC 75 pages Free download Telegram