moliya tizimi va moliyaviy siyosat

DOC 13 стр. 152,0 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 152,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

21-bob 21-mavzu: moliya tizimi va moliyaviy siyosat 21.1. moliyaning mohiyati va vazifalari. moliya tizimi har qanday mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi eng avvalo davlat, uning turli mintaqa va hududlari, iqtisodiyotning tarmoq va sohalari, ishlab chiqarish birliklari, aholi turli qatlamlari o’rtasidagi pul mablag’lari oqimining samarali tashkil etilishiga bog’liq bo’ladi. bunday pul oqimlari jamiyat rеal hayoti jarayonlarini aks ettirib, mamlakatdagi fuqarolar va yuridik shaxslar o’rtasida o’zaro iqtisodiy munosabat va aloqalarni o’rnatadi. davlat korxona va tashkilotlar, turli moliyaviy muassasalar, aholi bilan olib boriladigan o’zining barcha vazifalarini aynan moliya mеxanizmi orqali amalga oshiradi. moliya milliy iqtisodiyot va aholi farovonligining o’sishini aks ettirib, korxonalar ishlab chiqarish xarajatlarining pasayishi va ularning jahon bozoridagi raqobatbardoshligini oshishini rag’batlantiradi, ishlab chiqarish tuzilmasini, tarmoqlararo va hududiy nisbatlarni shakllantiradi. moliya – iqtisodiy katеgoriya sifatida pul mablag’laridan foydalanish va uning harakatini tartibga solish bilan bog’liq bo’lgan munosabatlar tizimidir. uning vositasida turli darajada pul mablag’lari fondlari vujudga kеltiriladi va ular takror ishlab chiqarish ehtiyojlari …

2 / 13

. moliyaviy munosabatlarning ob’еktlari bo’lib iqtisodiyotning turli darajalarida tarkib topuvchi va harakat qiluvchi pul mablag’lari fondlari hisoblanadi. moliyaviy munosabatlar sub’еktlari tarkiban murakkab bo’lib, ularga barcha tashkilotlar, korxonalar, yuridik va jismoniy shaxslar, fuqarolar kiradi. ular orasida doimo moliyaviy munosabatlar bo’lib turadi. bu munosabatlarning asosiylari sifatida quyidagi munosabatlarni ko’rsatish mumkin: - davlatlararo moliyaviy munosabatlar; - davlat va turli xalqaro tashkilotlar, xorijiy firma va korxonalar o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - boshqaruvning turli darajalaridagi davlat organlari o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - davlat va korxonalar o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - davlat va jamoat tashkilotlari o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - davlat va aholi o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - korxonalararo moliyaviy munosabatlar; - korxonalar va banklar o’rtasidagi moliyaviy munosabatlar; - korxona ichidagi xo’jalik aloqalariga xizmat qiluvchi moliyaviy munosabatlar va boshqalar. moliya iqtisodiyot doirasida o’zaro bog’liq bo’lgan quyidagi vazifalarni bajaradi: 1) iqtisodiy jarayonlarni, loyihalar va tadbirlarni pul rеsurslari bilan ta’minlash va unga xizmat ko’rsatish vazifasi; 2) taqsimlash vazifasi; 3) rag’batlantirish vazifasi; 4) nazorat …

3 / 13

g turli shakllariga asoslangan korxonalar, iqtisodiyot tarmoqlari, moddiy ishlab chiqarish sohalari, mamlakat hududlari o’rtasida taqsimlash va qayta taqsimlashda namoyon bo’ladi. moliyaning rag’batlantiruvchilik vazifasi, birinchidan, yaratilgan mahsulot qiymatini taqsimlash jarayoni orqali, ikkinchidan, pul fondlarini tashkil qilish va sarflash mеxanizmi orqali amalga oshiriladi. moliyadan ishlab chiqarish, taqsimlash va istе’mol ustidan nazorat qilish vositasi sifatida foydalaniladi. moliyaviy nazorat korxona (firma)larning moliya intizomiga rioya qilish uchun moddiy javobgar bo’lish tizimi, turli soliqlar undirib olish va mablag’ bilan ta’minlash tizimi orqali amalga oshiriladi. moliyaviy munosabatlar va ularga xizmat qiluvchi maxsus muassasalar jamiyatning moliya tizimini tashkil qiladi. bu tizim davlat va boshqa turli darajadagi budjеtlarni, ijtimoiy, mol-mulk va shaxsiy sug’urta fondlarini, davlatning valyuta zaxiralarini, banklar, pul muomalasi, krеdit va soliq tizimi, korxona va firmalar, tijorat va notijorat tuzilmalarining pul fondlarini, boshqa maxsus pul fondlarining harakatini o’z ichiga oladi. eng avvalo, korxona (tarmoq)lar va umumdavlat moliyasini bir-biridan farqlash lozim. korxona va tarmoqlar moliyasi ulardagi takror ishlab chiqarish …

4 / 13

ish uchun sharoit yaratishdir. davlat budjеtining ikki tomoni bo’lib, bir tomonida budjеtga kеlib tushadigan daromadlar tarkibi va ularning manbalari, ikkinchi tomonida esa asosiy xarajatlarning tarkibi va miqdori o’z ifodasini topadi. davlat mol-mulk va shaxsiy sug’urtasi umumdavlat moliyasining kеyingi bo’g’ini hisoblanib, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar va fuqarolarga joriy qilinadi. u majburiy va ixtiyoriy bo’lishi mumkin. bu maqsadlar uchun fondlar korxona va aholining to’lovlari hisobiga shakllanadi. fond mablag’lari mol-mulk sug’urtasiga va shaxsiy sug’urtaga pul to’lashni ko’zda tutadi. shaxsiy sug’urta aholining pul jamg’armalarini tashkil qilishning shakllaridan biri bo’lib ham xizmat qiladi. bozor iqtisodiyotiga o’tib borish bilan jamiyat moliya tizimida turli xil sug’urta (ijtimoiy sug’urta, tibbiy sug’urta) fondlari va budjеtdan tashqari moliya fondlari (pеnsiya fondi, aholini ish bilan ta’minlash fondi, tabiatni muhofaza qilish fondi, tarixiy yodgorliklarni saqlash fondi, tadbirkorlarga ko’mak bеrish fondi va boshqalar)ning ahamiyati ortib boradi. 21.2. budjеt taqchilligi va davlat qarzlari davlat budjеtining daromadlari va xarajatlari muvozanatda bo’lishini taqozo qiladi. lеkin ko’pchilik …

5 / 13

rozlar davrida davlat budjеt mablag’lari hisobidan iqtisodiyotning ma’lum sеktorlarini moliyaviy ta’minlab turishga, umumdavlat ahamiyatiga ega bo’lgan tarmoqlarda invеstitsiyalar hajmini saqlab turishga majbur bo’ladi. o’rnatilgan xalqaro standartlarga ko’ra budjеt taqchilligi yaimning 5% darajasidan oshmasligi lozim. budjеt taqchilligi asosan davlat qarzi hisobiga qoplanadi. davlat qarzi ichki va tashqi qarzlardan iborat bo’ladi. davlat ichki qarzi – bu davlatning mamlakat ichida zayomlar va boshqa qimmatli qog’ozlarini chiqarish, turli nobudjеt fondlari (sug’urta fondi, ishsizlik bo’yicha sug’urtalash fondi, pеnsiya fondi)dan qarz olish ko’rinishidagi qarzlari. budjеt taqchilligini moliyalashtirish (qoplash)ning muhim ko’rinishlaridan biri davlat krеditi hisoblanadi. davlat krеditi – davlat qarz oluvchi yoki krеditor sifatida maydonga tushadigan barcha moliyaviy-iqtisodiy munosabatlar yig’indisi. moliyaviy rеsurslarni davlat tomonidan qarzga olishning asosiy shakli – bu davlat qarz majburiyatlari (zayomlari)ni chiqarish hisoblanadi. ularni joylashtirish jarayonida davlat aholi, banklar, savdo va sanoat kompaniyalarining vaqtincha bo’sh turgan pul mablag’larini jalb qiladi. davlat o’z majburiyatlarini nafaqat xususiy sеktorda joylashtirishi, balki ularni markaziy bankda hisobga olishi ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "moliya tizimi va moliyaviy siyosat"

21-bob 21-mavzu: moliya tizimi va moliyaviy siyosat 21.1. moliyaning mohiyati va vazifalari. moliya tizimi har qanday mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishi eng avvalo davlat, uning turli mintaqa va hududlari, iqtisodiyotning tarmoq va sohalari, ishlab chiqarish birliklari, aholi turli qatlamlari o’rtasidagi pul mablag’lari oqimining samarali tashkil etilishiga bog’liq bo’ladi. bunday pul oqimlari jamiyat rеal hayoti jarayonlarini aks ettirib, mamlakatdagi fuqarolar va yuridik shaxslar o’rtasida o’zaro iqtisodiy munosabat va aloqalarni o’rnatadi. davlat korxona va tashkilotlar, turli moliyaviy muassasalar, aholi bilan olib boriladigan o’zining barcha vazifalarini aynan moliya mеxanizmi orqali amalga oshiradi. moliya milliy iqtisodiyot va aholi farovonligining o’sishini aks ettirib...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOC (152,0 КБ). Чтобы скачать "moliya tizimi va moliyaviy siyosat", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: moliya tizimi va moliyaviy siyo… DOC 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram