bоlаlаr tibbiyoti rивжоlакиш tarixi

PPTX 29 pages 103.8 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 103.8 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

ўрта осиёда болалар тиббиётининг ривожланиш тарихи ўрта осиёда болалар тиббиётининг ривожланиш тарихи режа қадимги манбаларда болалар тиббиёти ривожланишиши масалалари ўрта осиёда болалар тиббиёти ривожланиш тарихи ўрта асрларда болалар тиббиёти xx аср бошларида ўзбекистондаги болалар тиббиёти педиатрия юнонча “педос” - бола, “иатрия” – даволаш сўзларидан келиб чиққан бўлиб, болаларнинг ривожланиш қонуниятларини, касалликларнинг сабаблари ва механизми, даволаш ва олдини олишни ўрганади. педиатрия жуда ёш фан ва унинг бошланиши, xix аср ўрталарига тўғри келади. парижда биринчи бўлиб, 1802 йилда болалар касалхонаси очилган. кейинчалик шунга ўхшаш тиббиёт муассасалари олмония, вена, берлинда очилган. xix асрнинг иккинчи яримларида шунга ўхшаш педиатрия даволаш марказлари америкада, англия, италия, швеция ва скандинавияда очилган. xix аср ўрталаригача россияда ва бошқа хориж давлатларида, тиббиёт олийгоҳлари талабалари акушерлик предметини ўрганиш билан бирга, чақалоқ бола ва бир ёшгача бўлган бола тарбияси ҳақида ўрганишган. 1831 – 1847 йилларда акушер – гинеколог степан фомич хатовицский тиббий – хирургия академияси талабаларига педиатрия тўлиқ курси бўйича маъруза …

2 / 29

ташкил қилинган. самарқандда “табобат илм маскани” мадрасаси очилган. табобат билан шуғулланган, таниқли олимлар фанни ёритишга ўзларини билимларини олиб кирганлар. инсоният қадимги даврлардан бошлаб бошидан кечирган ижтимоий муаммолар қаторида турли касалликларнинг одамлар ҳаётига хавф туғдириши, уларни олдини олиш ва қарши курашиш муҳим ўринлардан бирини эгаллаган. инсоният дастлаб турли касалликларни даволаш чораларини излаб илоҳий кучлар, турли ўсимликлар, ҳайвонлар ва табиий минераллардан даво излашган. табобат соҳаси билан шуғулланган тарихчиларининг фикрича, биринчи навбатда оналар ўз фарзандлари ва бошқа оила аьзоларининг ҳаёти ва соғлиғи учун маьсул бўлишган, тиббий ёрдамга муҳтож бўлганларга ёрдам кўрсатишган, шу билан бирга туғаётган аёлга ёрдам кўрсатиш, туғилган чақалоқнинг киндигини кесиш, жароҳатланганларнинг жароҳатини боғлаш, оқаётган қонни тўхтатиш ва беморларни парвариш қилишда ўсимликлардан фойдаланиш ва бошқаларга эътибор беришган. авестонинг 8-қисмдан иборат “вендидат” китобининг саломатлик масалаларига бағишланган охирги уч қисми айнан тиббиётга бағишланган бўлиб, унда баён этилишича, “тиббиётнинг кашфиётчиси табиб – трита ҳақидаги ривоятда келтирилишича, унга ахурамазда томонидан 10000 та дори юборилган. бу дориларнинг …

3 / 29

ибн яхё ар розий (865 - 925) – шарқнинг қомусий олими, табобат билан шуғулланган, кимё, фалсафа фанларининг ривожланишига асос солган. оврўпада розий номи билан танилган олим бўлган. унинг бизгача унинг тиббиётга оид бўлган 36 та асари етиб келган бўлиб, шулардан “мансурга бағишланган тўплам” (nonus almansorius) асарининг бир неча боби гўдакларни овқатлантириш ва парваришлашга бағишланган. у биринчи бўлиб бинт ишлатган ва жарроҳликда қўй ичагидан тайёрланган ипни қўллаган. унинг “бола тарбияси ҳақида” ҳамда “болалар касалликлари” асарлари кўпгина хорижий тилларга таржима қилиниб, кейинчалик европа ва бутун дунёда педиатрия фанининг тараққиётига асос бўлди. ўрта асрларда мовароуннаҳрда болалар тиббиёти асрлар давомида шаклланиб, бу соҳа билан дастлаб абу али ибн сино, шарафиддин ибн абдуллоҳ илоқий, абу саҳл масиҳий, абул ҳайр ибн ҳаммар, исмоил журжоний, маҳмуд ибн умар чағминий, абу мансур қамарий, нажибуддин самарқандий каби олимлар шуғулланишган. абу али ибн сино (980-1037) – шарқнинг улуғ қомусий олими, оврўпада авиценна номи билан машҳур олим. абу али ибн сино …

4 / 29

совға”) ва “тухват ал маломий” (“гуноҳсизларга совға”) асарларида бола организмининг хусусиятларига тўлиқ таъриф берилган. шунингдек, хоразмлик табиб жафархўжа хазораспий “табобат илмларининг тўплами” китобида юқумли касалликлар, айнан қизилча касаллиги ва уни даволашга тўхталган. хоразмлик табиб жафар хўжа хазараспий “табобат илмларининг тўпламаси” китобида юқумли касаллик лар, айнан қизилча касаллиги ҳақидаги савол- ларга тўхталган. туркистонда россия империяси ҳукмронлиги ўрнатилгач, бу ерга ўз ихтиёри билан келган ёки хизмат вазифаси билан жўнатилган шифокорлар халқ табобати анъаналарини кузатиб боришган. жумладан, доктор г.колосов ўзининг кузатишлари асосида ўлкадаги анъанавий жарроҳлик ҳақида қатор маълумотларни келтирган. 1885 йилнинг август ойида самарқанд шаҳрида ҳам маҳаллий аёллар ва болалар учун амбулатория ташкил этилган. 1886 йили шифохонага 2142 нафар аёллар, 1071 нафар болалар мурожаат қилган. 1897 йилда тошкентнинг осиё қисмида жойлашган амбулаторияга даволаниш учун 8 минг 200 бемор (шундан 4459 таси аёллар, 3741 таси болалар) мурожаат қилишган. бу вақтга келиб бухоро амирлигида ҳам аёллар ва болалар учун дастлабки шифохоналар очилган. 1897 йилда бухорода …

5 / 29

ати қошида оналик ва болаликни муҳофаза қилиш бўлими очилди. 1920 йилда туркистон давлат дорулфунини таркибида тиббиёт факультети ташкил этилиб, унинг қошида болалар касалликлари кафедраси очилди. шу йили ахунбобоев номидаги ўрта тиббиёт мактаби ташкил топди. 1922 йилда тошкентда илк болалар шифохонаси ташкил қилинади. бутун мамлакатда бепул тиббий хизмат жорий қилинди 1924 йилга келиб, ўзбекистонда 2 та болалар шифохонаси, тиббиёт факультетининг болалар клиникаси, фаолият юрита бошлади.1924 йилда тошкентда таркибида 15 киши бўлган педиатрлар жамияти ташкил этилди. кейинчалик, самарқанд, қўқон, андижон, наманган, урганч, бухоро ва нукус шаҳарларида жамиятнинг филиаллари ташкил этилди. 1927 йили тошкентда она ва болани муҳофаза қилиш институти ташкил этилди. 1930 йилга келиб уларнинг сони 55 тага етди. лекин бу етарли бўлмаганлиги туфайли махсус болалар муассасаларини ташкил этиш ва кўплаб педиатрлар етиштиришга эҳтиёж юқори эди. вазиятдан келиб чиқилган ҳолда, 1930 йили самарқанд шаҳрида давлат тиббиёт олийгоҳи очилди ва 1933 йили болалар касалликлари кафедраси ташкил қилинди. 1931 йили туркистон давлат дорулфунуни таркибидаги …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bоlаlаr tibbiyoti rивжоlакиш tarixi"

ўрта осиёда болалар тиббиётининг ривожланиш тарихи ўрта осиёда болалар тиббиётининг ривожланиш тарихи режа қадимги манбаларда болалар тиббиёти ривожланишиши масалалари ўрта осиёда болалар тиббиёти ривожланиш тарихи ўрта асрларда болалар тиббиёти xx аср бошларида ўзбекистондаги болалар тиббиёти педиатрия юнонча “педос” - бола, “иатрия” – даволаш сўзларидан келиб чиққан бўлиб, болаларнинг ривожланиш қонуниятларини, касалликларнинг сабаблари ва механизми, даволаш ва олдини олишни ўрганади. педиатрия жуда ёш фан ва унинг бошланиши, xix аср ўрталарига тўғри келади. парижда биринчи бўлиб, 1802 йилда болалар касалхонаси очилган. кейинчалик шунга ўхшаш тиббиёт муассасалари олмония, вена, берлинда очилган. xix асрнинг иккинчи яримларида шунга ўхшаш педиатрия даволаш марказлари америкада, англия, ит...

This file contains 29 pages in PPTX format (103.8 KB). To download "bоlаlаr tibbiyoti rивжоlакиш tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: bоlаlаr tibbiyoti rивжоlакиш ta… PPTX 29 pages Free download Telegram