micugt valenzuela

PPTX 25 pages 13.9 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.9 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: relefni tasvirlash usullari 3-amaliy mashg’ulot mavzu: relyefni tasvirlash usullari reja 1. relyef toifalari 2. perspektiv usul, shtrixlar usuli, 3. gorizontallar usuli, shartli belgilar usuli va boshqalar tayanch iboralar: relyef, perspektiv, gipsometrik, foydalanilgan adabiyotlar 1. mirzaliyev t. qoraboev j. kartalarni loyihalash va tuzish. “talqin” toshkent 2007 y. 2. safarov e.yu., musayev i.m., prenov sh., abduraxmonov s. tabiiy kartalarni loyihalash va tuzish. toshkent 2014 y,-180 b. 3. bilich yu.s.,vasmut a.s. proektirovanie i sostavlenie kart. - m.: nedra,1992. -214 4. safarov e.yu., musaev i. m., abduraxmonov s.n. “geoaxborot tizim va texnologiyalar” fanidan amaliy mashg‘ulotlarni o‘tkazish bo‘yicha metodik ko‘rsatma. toshkent - 2011 yil. 5. mirzaliyev t., safarov e.yu., egamberdiyev a., qoraboyev j. s., kartashunoslik cho’lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent — 2012 internet saytlari http: // www.//cartografiya.com., http: // www.//miigaik.ru., http: // www.//guz.ru., http: // www.//maping.com www.ziyo.net. relyef (frans, relief, lot. relevo — koʻtaraman)(geografiyada)yer yuzasi, okean va dengiz tubidgi tashqi koʻrinishi, oʻlchamlari, kelib …

2 / 25

ichraytirilib tasvirlansa, relyef uchun uchinchi bir ko‘rsatkich balandligi ham tasvirlanishi kerak. relyef quyidagi usullarda: -perspektiv usul (shakli ko‘rsatilib tasvirlanadi), -shtrixlar usuli, -gorizontallar usuli, -gorizontallar oralig‘ini bo‘yash usuli (gipsometrik usul), -shartli belgilar usuli, -otmivka usulida, shuningdek raqamlar bilan va model yordamida ham tasvirlanadi. perspektiv usulda relyef rasm shaklida tasvirlanib, unda relyef shakllarini (tepalik, tog‘ oldi balandliklar, tog‘liklar)ni o‘qish biroz oson bo‘ladi. lekin unda balandlik va pastliklarning qiymatini aniqlab bo‘lmaydi. eski kartalarda relyef sxematik perspektiv (uzoqdan manzarali tasviriash) usulda alohidagi tepalik, baland joylar, tog‘lar ko‘rinishida tasvirlangan. relyef elementlarini bo‘rttirib ko‘rsatish uchun tepaliklar soyasi bilan qoplangan. bu relyef suratli tasviriash usuli ham deb atalgan bunday usul xviii- xix asrlarda tuzilgan kartalarda uchraydi. hozirgi vaqtda bu usul deyarli ishlatilmaydi. lekin bu usulda tasvirlangan relyef aniqligi kam bo‘lganligi uchun undan ikki asr keyin bu usul takomillashtirilib, relyef aniq geometrik shakllar asosida chizib tasvirlangan. hozirgi vaqtda ba’zi kartalarda (siyosiy-ma’muriy, iqtisodiy va tarixiy) bu usul ishlatilib, uni …

3 / 25

qancha tik bo‘lsa, janubi-sharqiy yonbag‘irlar ko‘proq jigarrang yoki kulrangda aks ettiriladi. bunday tasvirni «qiya nur bilan yoritish usuli» deb yuritiladi. lekin quyosh nuri tik tushib, relyefning hamma joyini yoritsa, soya tushirilmaydi. bunda relyef rangda otmivkasiz tasvirlanadi va balandliklar farqi rang orqali berilib, relyefning past joylari, ya’ni pasttekislikli qismi yashil rangda (200 metrgacha), undan balandroq joylar, ya’ni tekisliklar och jigarrangda, 0 metrdan past joylar to‘q yashil rangda tasvirlanadi. shtrixlar va otmivka usulida tasvirlangan relyefni o‘qish oson ko‘rinsada, nisbiy balandliklarni to‘g‘ri aniqlab bo‘lmaydi. otmivka usulida relyefni tasvirlash shuning uchun xix asr oxirlariga kelib gorizontallar usulidan foydalanila boshlandi (bu usul to‘g‘risida topografiya fanida to‘liq ma’lumot beriladi). gorizontallar kartada absolut balandligi bir xil bo‘lgan nuqtalarni tutashtiruvchi chiziqlardir. gorizontallar balandlik farqlarini ko‘rsatib bersada, uni o‘qish juda qiyin. shuning uchun gorizontallar oralig‘ini har xil ranglarga bo‘yab ko‘rsatish usuli ishlatiladi. natijada relyefni o‘qish va balandliklar farqini ajratish imkoni tug‘iladi. topografik kartalarda gorizontallar oralig‘idagi farq har 1, 2,5 …

4 / 25

lda tasvirlangan relyef 10-16 pog‘onada berilishi mumkin. bu usuldan suv osti relyefmi tasvirlashda ham foydalaniladi, suv osti relyefi ko‘k rangda beriladi, bu batimetrik usul deb yuritiladi. yuqoridagi usullar yordamida relyefning barcha xususiyatlarini to‘liq tasvirlab bo‘lmaydi. masalan, tog‘li hududlarda yer betiga chiqib turgan tog‘ jinslari, g‘orlar, jarliklar va boshqalarni gorizontallar bilan tasvirlab bo‘lmaydi. bunday relyef shakllari maxsus shartli belgilar bilan ko‘rsatiladi. joylardagi balandlik farqlarini aniqlash uchun relyef xarakterli nuqtalarining absolut balandliklar (masalan, tog‘ cho‘qqilari va cho‘kmalar) raqamlar bilan yozib qo‘yiladi. gipsometrik usulda tasvirlangan relyefni o‘qish uchun karta legendasida berilgan chuqurlik va balandliklar shkalasidan foydalanish zarur. bu shkala asosida kartadagi 2 nuqta orasining ko‘ndalang kesmini (profilini) chizib relyefni yanada aniqroq va mukammalroq o‘rganish mumkin. bunday ko‘ndalang profil o‘zbekiston geografik atlasining (1999) tabiiy geografik kartasida (8-9 betlar) berilgan bo‘lib 2 masshtabda (gorizontal masshtab 1:4 mln, vertikal masshtab 1:100000) va ikki xil yo‘nalishda ko‘rsatilgan. relyefni plastik (tekis) usulda, ya’ni fotorelyef usulida ham tasvirlash mumkin. …

5 / 25

tlari uchun shartli belgilar qo'llaniladi. bu, odatda, yer yuzasining bir tekisda o‘zgarishi buzilishidan dalolat beradi, masalan, jarliklar, cho‘qqilar, chuqur daralar, suv o‘yib ketgan joylar va boshqa relyefning tabiiy shakllari. bunday vaqtda gorizontallar bilan to‘g‘ri keladigan jigar rangli shartii belgilar ishlatiladi. agar relyefning sun'iy shakllarini tasvirlash zarur bo‘lganda, masalan, karerlar, tuproq uyumlari, oqava ariqlar, konlardan ishlab chiqilgan yaroqsiz jinslar uyumi va boshqalar uchun belgilarning qora ranglisi ishlatiladi. geomorfologik kartalarda relyef shakllarini tasvirlashda areallar belgilaridan foydalaniladi. shu yo’l bilan karstli g‘orlar, tuzli tepaliklar, poligonal relyef, barxanli va to‘p -to ‘p qumliklar tizmasi va boshqa relyef shakllari tasvirlanadi. yer usti va okean osti relyefining tarkibini tasvirlash asosiy mazmuni hisoblangan orografik kartalarda chiziqli belgilar cho‘qqilarni, o‘yiq va chuqur joylarni, havzalarni, daralarni tasvirlashda keng qo‘llaniladi. orografik nazorat savollari 1. relyef haqida tushuncha bering 2.relyefning toifalari 3.relyefni tasvirlash usullari haqida ma’lumot bering 4. perspektiva usuli haqida ma’lumot bering 5.gorizontallar usuli haqida ma’lumot bering 6. gipsometrik usul …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "micugt valenzuela"

mavzu: relefni tasvirlash usullari 3-amaliy mashg’ulot mavzu: relyefni tasvirlash usullari reja 1. relyef toifalari 2. perspektiv usul, shtrixlar usuli, 3. gorizontallar usuli, shartli belgilar usuli va boshqalar tayanch iboralar: relyef, perspektiv, gipsometrik, foydalanilgan adabiyotlar 1. mirzaliyev t. qoraboev j. kartalarni loyihalash va tuzish. “talqin” toshkent 2007 y. 2. safarov e.yu., musayev i.m., prenov sh., abduraxmonov s. tabiiy kartalarni loyihalash va tuzish. toshkent 2014 y,-180 b. 3. bilich yu.s.,vasmut a.s. proektirovanie i sostavlenie kart. - m.: nedra,1992. -214 4. safarov e.yu., musaev i. m., abduraxmonov s.n. “geoaxborot tizim va texnologiyalar” fanidan amaliy mashg‘ulotlarni o‘tkazish bo‘yicha metodik ko‘rsatma. toshkent - 2011 yil. 5. mirzaliyev t., safarov e.yu., eg...

This file contains 25 pages in PPTX format (13.9 MB). To download "micugt valenzuela", click the Telegram button on the left.

Tags: micugt valenzuela PPTX 25 pages Free download Telegram