fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt

PDF 36 pages 1.7 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PDF

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

презентация powerpoint tayyorladi: g’aniyev odiljon komiljonov humoyun material medical leaders’ club talabalar ilmiy jamiyati konspektlari asosida tayyorlangan 2023 fiziologiya medical leaders’ club @mlcofasmi | @mlc_physiology fiziologiya mavzu : ayirish sistemasi reja: 1. ayirish sistemasi funksional anatomiyasi 2. siydik hosil bo’lish jarayoni: a) filtratsiya b) reabsorbsiya c) siydik konsentrlanishi va suyulishi 3. kislota – asos muvozanati 4. siydik chiqarish fiziologiyasi ayirish sistemasi funksional anatomiyasi ekskretsiya (ayirish) – tanadan keraksiz moddalar almashinuvi mahsulotlarini chiqarib yuborish ekskretor organlar: buyraklar – suv va suvda eruvchi keraksiz moddalarni ajratadi o’pkalar – co2, suv bug’lari va bug’lanuvchi moddalar (m: atseton, ayrim efirlar)ni ajratadi teri – ter tarkibida suv, tuzlarni ajratdi oshqozon - ichak trakti – najas moddasini ajratadi ● qon va ichki muhit suyuqliklari hajmiy doimiyligini saqlashda ishtirok etadi ● kislota-asos muvozanatini ta’minlaydi ● arterial bosimni saqlashda ishtirok etadi ● azot va boshqa moddalar almashinuvi oxirgi mahsulotini ajrtadi ● eritropoez va qon ivishida ishtirok etadi buyraklarning …

2 / 36

orasida 2. buyrak ustunchalari (bertini ustunchalari) – piramidalar orasida 1. tashqi – po’stloq (cortex) 2. ichki mag’iz (medulla) ichki tuzilishi: po’stloq ● piramidalardan tashkil topgan ● piramidalar soni 4-14ta ● piramida asosi po’stloq tomonga, uchi esa buyrak so’rg’ichlariga yo’nalgan ● 2 qismdan iborat: • tashqi: - tashqi qatlam - ichki qatlam • ichki – papillar zona deb ham ataladi mag’iz mag’iz va po’stloq qavati quyidagilarni o’z ichiga oladi : • nefronlar • qon-tomirlar • limfalar • nerv tolalari nefron ● buyrakning struktor va funksional birligi ● siydik hosil qilishda ishtirok etadi ● har bir buyrakda 1,2mln. atrofida mavjud ● 2 qismdan iborat − buyrak tanachasi − buyrak naylari ● buyrak tanachasi buyrak koptokchasi va uni o’rab olgan kapsuladan iborat • o’zaro anastomozlashgan kapillarlarning chigalini o’z ichiga oladi • qon afferent arteriolalar orqali kirib, efferent arteriolalar orqali chiqadi koptokchadan chiqayotgan tomir venula deyilmaydi buyrak koptokchasi (glomerula) • koptokchani o’raydi • 2 …

3 / 36

fida) ● buyrak tanachasining muhim komponenti ● bazal membrana va kapillarlar endoteliy hujayralari orasida joylashgan mezengial hujayralardan iborat ● mezengial hujayralar koptokcha kapillarlari uchun tayanch ● hujayra tashqarisiga sekret ajratadi va fagotsitar aktivlikka ega mezangiy quyidagi qismlarga bo’linadi: proksimal naycha • proksimal egri-bugri naycha • proksimal to’g’ri naycha genle qovuzlog’i • tushuvchi ingichka segment • ko’tariluvchi ingichka segment • ko’tariluvchi yo’g’on qism buyrak naychalari distal egri-bugri kanalchalar • boshlanadi: makula densdan • tutashadi: po’stloq yig’uvchi nayiga yig’uvchi nay • po’stloq yig’uvchi naychasi • mag’iz tashqi qatlami yig’uvchi naychasi • mag’iz ichki qatlami yig’uvchi naychasi ● buyrak naychalarining epiteliy hujayralari ko’pincha kubsimon shaklda ● kubsimon hujayralar apikal qismida mikrovorsinkalar bor ● proksimal naychalarda mikrovorsinkalar ko’p sonli va qalin bo’lib joylashgan ● bu qismni tozalov chegarasi (brush-border) deyiladi ● proksimal va distal yig’uvchi naychalar hujayralarining bazolateral membranasida yirik botiqliklar mavjud. ● bu botiqliklar bazal bo’shliqni hosil qiladi ● ikkita qo’shni hujayralar yon …

4 / 36

(yukstaglomerulyar nefron) • po’stloq va mag’iz chegarasi yaqinida joylashgan • umumiy nefronning 15%i • glomerula o’lchami katta • efferent arteriolasi diametri afferent arteriolasi diametriga teng (efferent = afferent) • arteriola vasa recta (to’g’ri yo’nalgan tomir)ga davom etadi yukstamedullar nefron • buyrak koptokchalariga yaqin joylashgan • renin-angotenzin-aldosteron sistemasining asosiy komponenti • hujayralarining 3 xil turi bor: − yukstaglomerulyar hujayralar − zich dog’ (macula dens) hujayralari − mezengial hujayralar yukstaglomerulyar apparat (yuga) • maxsus mioepitelial hujayralar • afferent arteriolalar orasida joylashgan • simpatik ta’sirga javoban renin ajratadi • baroretseptor vazifasini bajaradi m: afferent arteriolalar va intersitsiy orasidagi bosim farqi o’zgarishiga javoban qo’zg’aladi • buyrak perfuzion bosimini nazorat qiladi: gipovolemiya yoki buyrak perfuzion bosimi tushishi natijasida stimullanadi. (bu ishi xuddi qon-tomir devoridagi volumoretseptorlar ishiga o'xshab ketadi) yukstoglomerulyar hujayralar zich dog’ (macula dens) ● genle qovuzlog’ining ko’tariluvchi qalin nayi kalta qismi maxsus hujayralari ● mezengial hujayralar bilan bevosita, yug hujayralar bilan bilvosita bog’langan ● …

5 / 36

r • har bir afferent arteriola koptokcha ichiga kiradi va kapillarlarni hosil qiladi • kapillarlar bir-birlari bilan o’zaro anastomoz hosil qiladi • kapillarlar efferent arteriolalarga davom etadi efferent arteriolalar • koptokchalardan chiqishi nefron turiga bog’liq yukstaglomerulyar nefronlar − bu nefronlardan chiqayotgan efferent arteriola peritubular kapillarlariga bo’linadi − bu kapillarlar distal va proksimal yig’uvchi naychalar atrofida qon-tomir to’rini hosil qiladi − kapillarlar bo’lakchalararo venalarga quyiladi • bu nefronlardan ajraluvchi efferent arteriolalar vasa rectani hosil qiladi • vasa recta genle qovuzlog’i bo’ylab buyrak mag’iz qavatiga tushadi • keyin yana ko’ptokchagacha ko’tariladi va bo’lakchalararo venalarga drenajlanadi yukstamedullar nefronlar • buyrakda qon oqimining qiymati – 1200ml/min • normal minutlik hajmning 20% qismini tashkil etadi • bunday yuqori qon oqimi buyrakning metabolitik va ekskretor faoliyatiga bog’liq • buyraklarning kislorod sarfi 6ml/100gr to’qima/min • koptokcha kapillarlarida gidrostatik bosim yuqori (45mm hg. ust.) bo’lib bu filtratsiya uchun muhim • naychalar atrofidagi kapillarda gidrostatik bosim pastroq (8 mm …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt"

презентация powerpoint tayyorladi: g’aniyev odiljon komiljonov humoyun material medical leaders’ club talabalar ilmiy jamiyati konspektlari asosida tayyorlangan 2023 fiziologiya medical leaders’ club @mlcofasmi | @mlc_physiology fiziologiya mavzu : ayirish sistemasi reja: 1. ayirish sistemasi funksional anatomiyasi 2. siydik hosil bo’lish jarayoni: a) filtratsiya b) reabsorbsiya c) siydik konsentrlanishi va suyulishi 3. kislota – asos muvozanati 4. siydik chiqarish fiziologiyasi ayirish sistemasi funksional anatomiyasi ekskretsiya (ayirish) – tanadan keraksiz moddalar almashinuvi mahsulotlarini chiqarib yuborish ekskretor organlar: buyraklar – suv va suvda eruvchi keraksiz moddalarni ajratadi o’pkalar – co2, suv bug’lari va bug’lanuvchi moddalar (m: atseton, ayrim efirlar)ni ajratadi teri ...

This file contains 36 pages in PDF format (1.7 MB). To download "fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt", click the Telegram button on the left.

Tags: fiziologiya mavzusida tayyorlan… PDF 36 pages Free download Telegram

fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt"

Similar files