fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt

PDF 36 pages 1.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 36
презентация powerpoint tayyorladi: g’aniyev odiljon komiljonov humoyun material medical leaders’ club talabalar ilmiy jamiyati konspektlari asosida tayyorlangan 2023 fiziologiya medical leaders’ club @mlcofasmi | @mlc_physiology fiziologiya mavzu : ayirish sistemasi reja: 1. ayirish sistemasi funksional anatomiyasi 2. siydik hosil bo’lish jarayoni: a) filtratsiya b) reabsorbsiya c) siydik konsentrlanishi va suyulishi 3. kislota – asos muvozanati 4. siydik chiqarish fiziologiyasi ayirish sistemasi funksional anatomiyasi ekskretsiya (ayirish) – tanadan keraksiz moddalar almashinuvi mahsulotlarini chiqarib yuborish ekskretor organlar: buyraklar – suv va suvda eruvchi keraksiz moddalarni ajratadi o’pkalar – co2, suv bug’lari va bug’lanuvchi moddalar (m: atseton, ayrim efirlar)ni ajratadi teri – ter tarkibida suv, tuzlarni ajratdi oshqozon - ichak trakti – najas moddasini ajratadi ● qon va ichki muhit suyuqliklari hajmiy doimiyligini saqlashda ishtirok etadi ● kislota-asos muvozanatini ta’minlaydi ● arterial bosimni saqlashda ishtirok etadi ● azot va boshqa moddalar almashinuvi oxirgi mahsulotini ajrtadi ● eritropoez va qon ivishida ishtirok etadi buyraklarning …
2 / 36
orasida 2. buyrak ustunchalari (bertini ustunchalari) – piramidalar orasida 1. tashqi – po’stloq (cortex) 2. ichki mag’iz (medulla) ichki tuzilishi: po’stloq ● piramidalardan tashkil topgan ● piramidalar soni 4-14ta ● piramida asosi po’stloq tomonga, uchi esa buyrak so’rg’ichlariga yo’nalgan ● 2 qismdan iborat: • tashqi: - tashqi qatlam - ichki qatlam • ichki – papillar zona deb ham ataladi mag’iz mag’iz va po’stloq qavati quyidagilarni o’z ichiga oladi : • nefronlar • qon-tomirlar • limfalar • nerv tolalari nefron ● buyrakning struktor va funksional birligi ● siydik hosil qilishda ishtirok etadi ● har bir buyrakda 1,2mln. atrofida mavjud ● 2 qismdan iborat − buyrak tanachasi − buyrak naylari ● buyrak tanachasi buyrak koptokchasi va uni o’rab olgan kapsuladan iborat • o’zaro anastomozlashgan kapillarlarning chigalini o’z ichiga oladi • qon afferent arteriolalar orqali kirib, efferent arteriolalar orqali chiqadi koptokchadan chiqayotgan tomir venula deyilmaydi buyrak koptokchasi (glomerula) • koptokchani o’raydi • 2 …
3 / 36
fida) ● buyrak tanachasining muhim komponenti ● bazal membrana va kapillarlar endoteliy hujayralari orasida joylashgan mezengial hujayralardan iborat ● mezengial hujayralar koptokcha kapillarlari uchun tayanch ● hujayra tashqarisiga sekret ajratadi va fagotsitar aktivlikka ega mezangiy quyidagi qismlarga bo’linadi: proksimal naycha • proksimal egri-bugri naycha • proksimal to’g’ri naycha genle qovuzlog’i • tushuvchi ingichka segment • ko’tariluvchi ingichka segment • ko’tariluvchi yo’g’on qism buyrak naychalari distal egri-bugri kanalchalar • boshlanadi: makula densdan • tutashadi: po’stloq yig’uvchi nayiga yig’uvchi nay • po’stloq yig’uvchi naychasi • mag’iz tashqi qatlami yig’uvchi naychasi • mag’iz ichki qatlami yig’uvchi naychasi ● buyrak naychalarining epiteliy hujayralari ko’pincha kubsimon shaklda ● kubsimon hujayralar apikal qismida mikrovorsinkalar bor ● proksimal naychalarda mikrovorsinkalar ko’p sonli va qalin bo’lib joylashgan ● bu qismni tozalov chegarasi (brush-border) deyiladi ● proksimal va distal yig’uvchi naychalar hujayralarining bazolateral membranasida yirik botiqliklar mavjud. ● bu botiqliklar bazal bo’shliqni hosil qiladi ● ikkita qo’shni hujayralar yon …
4 / 36
(yukstaglomerulyar nefron) • po’stloq va mag’iz chegarasi yaqinida joylashgan • umumiy nefronning 15%i • glomerula o’lchami katta • efferent arteriolasi diametri afferent arteriolasi diametriga teng (efferent = afferent) • arteriola vasa recta (to’g’ri yo’nalgan tomir)ga davom etadi yukstamedullar nefron • buyrak koptokchalariga yaqin joylashgan • renin-angotenzin-aldosteron sistemasining asosiy komponenti • hujayralarining 3 xil turi bor: − yukstaglomerulyar hujayralar − zich dog’ (macula dens) hujayralari − mezengial hujayralar yukstaglomerulyar apparat (yuga) • maxsus mioepitelial hujayralar • afferent arteriolalar orasida joylashgan • simpatik ta’sirga javoban renin ajratadi • baroretseptor vazifasini bajaradi m: afferent arteriolalar va intersitsiy orasidagi bosim farqi o’zgarishiga javoban qo’zg’aladi • buyrak perfuzion bosimini nazorat qiladi: gipovolemiya yoki buyrak perfuzion bosimi tushishi natijasida stimullanadi. (bu ishi xuddi qon-tomir devoridagi volumoretseptorlar ishiga o'xshab ketadi) yukstoglomerulyar hujayralar zich dog’ (macula dens) ● genle qovuzlog’ining ko’tariluvchi qalin nayi kalta qismi maxsus hujayralari ● mezengial hujayralar bilan bevosita, yug hujayralar bilan bilvosita bog’langan ● …
5 / 36
r • har bir afferent arteriola koptokcha ichiga kiradi va kapillarlarni hosil qiladi • kapillarlar bir-birlari bilan o’zaro anastomoz hosil qiladi • kapillarlar efferent arteriolalarga davom etadi efferent arteriolalar • koptokchalardan chiqishi nefron turiga bog’liq yukstaglomerulyar nefronlar − bu nefronlardan chiqayotgan efferent arteriola peritubular kapillarlariga bo’linadi − bu kapillarlar distal va proksimal yig’uvchi naychalar atrofida qon-tomir to’rini hosil qiladi − kapillarlar bo’lakchalararo venalarga quyiladi • bu nefronlardan ajraluvchi efferent arteriolalar vasa rectani hosil qiladi • vasa recta genle qovuzlog’i bo’ylab buyrak mag’iz qavatiga tushadi • keyin yana ko’ptokchagacha ko’tariladi va bo’lakchalararo venalarga drenajlanadi yukstamedullar nefronlar • buyrakda qon oqimining qiymati – 1200ml/min • normal minutlik hajmning 20% qismini tashkil etadi • bunday yuqori qon oqimi buyrakning metabolitik va ekskretor faoliyatiga bog’liq • buyraklarning kislorod sarfi 6ml/100gr to’qima/min • koptokcha kapillarlarida gidrostatik bosim yuqori (45mm hg. ust.) bo’lib bu filtratsiya uchun muhim • naychalar atrofidagi kapillarda gidrostatik bosim pastroq (8 mm …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt"

презентация powerpoint tayyorladi: g’aniyev odiljon komiljonov humoyun material medical leaders’ club talabalar ilmiy jamiyati konspektlari asosida tayyorlangan 2023 fiziologiya medical leaders’ club @mlcofasmi | @mlc_physiology fiziologiya mavzu : ayirish sistemasi reja: 1. ayirish sistemasi funksional anatomiyasi 2. siydik hosil bo’lish jarayoni: a) filtratsiya b) reabsorbsiya c) siydik konsentrlanishi va suyulishi 3. kislota – asos muvozanati 4. siydik chiqarish fiziologiyasi ayirish sistemasi funksional anatomiyasi ekskretsiya (ayirish) – tanadan keraksiz moddalar almashinuvi mahsulotlarini chiqarib yuborish ekskretor organlar: buyraklar – suv va suvda eruvchi keraksiz moddalarni ajratadi o’pkalar – co2, suv bug’lari va bug’lanuvchi moddalar (m: atseton, ayrim efirlar)ni ajratadi teri ...

This file contains 36 pages in PDF format (1.7 MB). To download "fiziologiya mavzusida tayyorlangan konspekt", click the Telegram button on the left.

Tags: fiziologiya mavzusida tayyorlan… PDF 36 pages Free download Telegram