ijodiy uslub

PDF 37 pages 799.4 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 799.4 KB

File type PDF

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

microsoft word - 15-mavzu 15-mavzu: ijodiy uslub. ma’ruza mashgʻulоtining ta’lim tехnоlоgiyasining mоdеli o`quv vaqti: 80 minut talaba sоni o`quv mashg`ulоtining tuzilishi ma’ruza rеjasi 1. ijodiy uslub- hayot voqyeligini badiiy ifodalash shakli. ijodiy uslubning ijtimoiy tarixiy voqyelik bilan bogʻliqligi. 2. realizm va romantizm-barcha davr adabiyotidagi yetakchi ijodiy uslub. 3. romantizm –sharq mumtoz adabiyotidagiasosiy ijodiy uslub.realizm – hayot voqyeligini oʻz koʻrinishida aks ettirish uslubi. 4. ijodiy yoʻnalishlar: klassitizm, naturalism, sentimentalism. bualo-klassitizm nazariyotchisi. ijodiy uslublar sintezi. syurrealizm, ekszistensializm. ijodkor uslubi. o`quv mashg`ulоtining maqsadi: talabalarda ijodiy uslub haqida tushuncha hоsil qilish. pеdagоgik vazifalar: yangi mavzu bilan tanishtirish, mavzuga оid ilmiy atamalarni оchib bеrish, asоsiy masalalar bo`yicha tushunchalarni shakllantirish. o`quv faоliyatining natijalari: talabalarni mavzu yuzasidan yaqindan tanishtirish, tasavvur shakllantirish, asоsiy ma’lumоtlarni konspektlashtirish. ta’lim usullari: kоnsеptual jadval, “klastеr”, sхеmalar, ma’ruza o`quv faоliyatini tashkil qilish shakli оmmaviy ta’lim vоsitalari slaydlar, markеr, flipchart, jadval qayta alоqa usullari va vоsitalari savol-javob o`quv mashg`ulоtining tехnоlоgik хaritasi ishlash bоsqichlari, vaqti faоliyat …

2 / 37

qli jihatlarini yoritib bеruvchi vеnn diagrammasi to`ldiriladi. mavzu bo`yicha savоllar bеradilar. 3-bоsqich. yakuniy natijalar 10 min. 3.1 mavzu bo`yicha хulоsa qilish, va o`quv mashg`ulоtning maqsadiga erishish darajasi tahlil qilinadi 3.2 mavzu yuzasidan o`quv vazifasi bеriladi. amaliy mashgʻulоtga tayyorlanish o`rganilgan mavzu bo`yicha оlgan ma’lumоtlarni umumlashtiriladilar va savоllar paydо bo`lgan bo`lsa savоl bеradilar. reja: 1. ijodiy uslub- hayot voqyeligini badiiy ifodalash shakli. ijodiy uslubning ijtimoiy tarixiy voqyelik bilan bogʻliqligi. 2. realizm va romantizm-barcha davr adabiyotidagi yetakchi ijodiy uslub. 3. romantizm –sharq mumtoz adabiyotidagiasosiy ijodiy uslub.realizm –hayot voqyeligini oʻz koʻrinishida aks ettirish uslubi. 4. ijodiy yoʻnalishlar: klassitizm, naturalism, sentimentalism. bualo-klassitizm nazariyotchisi. ijodiy uslublar sintezi. syurrealizm, ekszistensializm. ijodkor uslubi. avvalo shuni aytish kerakki, biz "hayotni badiiy aks ettirish prinsiplari"(g.pospelov) tarzida ishlatayotgan tushuncha adabiyot nazariyasi va estetikaga oid ishlarda "ijod tipi" (l.timofeev), "badiiy tafakkur shakli" (i.sulton), "badiiy tafakkur usuli" (y.borev) kabi qator atamalar bilan yuritiladi. lo‘nda qilib aytsak, bu o‘rinda gap adabiy asarlarni ularda yaratilgan …

3 / 37

‘ramizki, l.timofeev ijod jarayonida "aks ettirish" va "qayta yaratish" amallari nisbatidan kelib chiqadi-da, ijodning realistik va romantik tiplari haqida so‘z yuritadi. biroq, bizningcha, "voqelikni aslidagicha tasvirlashga intilish" talabi realistik adabiyot imkoniyatlarini toraytirib yuborishi, deylik, uning badiiy arsenaliga shartli obrazu vositalarning kirib kelishiga to‘sqinlik qilishi tabiiy (realistik adabiyotning hozirgi holati buning aksini ko‘rsatayotir) bo‘lur edi. boz ustiga, har qanday badiiy asarda "aks ettirish" va "qayta yaratish" amallarining natijasi zuhur qilishini l.timofeevning o‘zi ham e’tirof etadi. zero, badiiy ijod estetik faoliyat ekan, faoliyat predmeti (hayot materiali) ijodiy qayta ishlanib qayta yaratilganidagina chinakam san’at asari dunyoga keladi. o‘ylashimizcha, mazkur masalada g.pospelov tutgan mavqe realizmni birmuncha kengroq tushunish imkonini berishi bilan diqqatga molikdir. sababki, g.pospelov realistik adabiyot tabiatini asarda yaratilgan xarakterlardan kelib chiqib tushuntiradi. olimning fikricha, realistik asarda: "... yozuvchi o‘z qahramonlarini o‘zlari yashagan davr va muhit ijtimoiy munosabatlari asosida shakllangan ijtimoiy xarakterlari xususiyatlariga, ularning ichki mantiqiga muvofiq tarzda harakat qilish(istash, o‘ylash, his etish, …

4 / 37

ni, real voqelikdagiga monand) bo‘lishi talab qilinmaydi. zero, bu o‘rinda bosh mezon - personajlarning konkret ijtimoiy sharoitda shakllangan xarakterlari ichki mantiqidan kelib chiqqan holda harakat qilishidir. demak, hayotni badiiy aks ettirishning realistik prinsipi xarakterlarning ularni shakllantirgan ijtimoiy-tarixiy sharoitga, ko‘proq shu sharoit bilan belgilanuvchi xarakter mantiqiga muvofiq harakat qilishlarini taqozo qiladi. masalan, razzoq so‘fi xonadonida voyaga etgan, xarakter xususiyatlari shu muhit tomonidan belgilangan zebi romanda o‘z xarakter mantiqiga muvofiq harakat qiladi: uning mingboshiga unashilganidan so‘ng, kelin bo‘lib tushgach yoki suddagi xatti-harakatlari shunday deyishga asos beradi. xuddi shu gapni a.qodiriyning ra’nosiga nisbatan ham aytishimiz mumkin (buni o‘zingiz asoslashga urinib ko‘ring). norealistik asarda esa qahramon o‘zining konkret sharoitda shakllangan xarakteri mantiqidan kelib chiqib harakat qilmaydi, balki yozuvchining qarashlari va idealiga mos tarzda harakatlantiriladi (masalan, farhod). hayotni badiiy aks ettirish tamoyillari 30-40-yillar adabiyotshunosldigida "metod" deb yuritilib, unga ko‘ra badiiy adabiyotda ikkita - realistik va norealistik ijodiy metodlar mavjud deb sanalgan. keyinroq metod atamasi ostida …

5 / 37

i metod gnoseologik (ya’ni, badiiy bilish bilan bog‘liq) kategoriya bo‘lsa, uslub antropologik (ya’ni, ijodkor shaxsi bilan bog‘liq) kategoriyadir. bundan ko‘rinadiki, metod g‘oyaviylik hodisasi bo‘lsa, uslub badiiylik hodisasidir. uslub ijodkorning ijodiy individualligini belgilaydi, ijodiy individuallik esa u yaratgan badiiy asarning barcha satxlarida (badiiy matnning tuzilishi - ritorika, badiiy voqelikni yaratish prinsiplari - poetika) namoyon bo‘ladi. "uslub - odam" degan qarashning vujudga kelishi bejiz emas: asar o‘zida ijodkor shaxsini ifodalar ekan, buni uslubda namoyon etadi. aytaylik, a.qahhorga xos jumla tuzish, a.qahhorga xos rivoya, a.qahhorga xos badiiy detallar funksionalligi, a.qahhorga xos syujet qurilishi deya olishimizning boisi shundaki, bularning bari a.qahhor uslubi bilan, uning ijodiy o‘ziga xosligi bilan izohlanadi. adabiy yo‘nalish tushunchasi biz yuqorida to‘xtalgan hayotni badiiy aks ettirish prinsiplari, metod va uslub tushunchalari bilan bevosita bog‘liqdir. adabiy yo‘nalish badiiy tafakkur tarzi, metod va uslub kesishgan nuqtada yuzaga keluvchi tushunchadir. gap shundaki, muayyan davrda yashagan bir qator ijodkorlar yaratgan ko‘plab asarlarda tipologik umumiylik mavjud. …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijodiy uslub"

microsoft word - 15-mavzu 15-mavzu: ijodiy uslub. ma’ruza mashgʻulоtining ta’lim tехnоlоgiyasining mоdеli o`quv vaqti: 80 minut talaba sоni o`quv mashg`ulоtining tuzilishi ma’ruza rеjasi 1. ijodiy uslub- hayot voqyeligini badiiy ifodalash shakli. ijodiy uslubning ijtimoiy tarixiy voqyelik bilan bogʻliqligi. 2. realizm va romantizm-barcha davr adabiyotidagi yetakchi ijodiy uslub. 3. romantizm –sharq mumtoz adabiyotidagiasosiy ijodiy uslub.realizm – hayot voqyeligini oʻz koʻrinishida aks ettirish uslubi. 4. ijodiy yoʻnalishlar: klassitizm, naturalism, sentimentalism. bualo-klassitizm nazariyotchisi. ijodiy uslublar sintezi. syurrealizm, ekszistensializm. ijodkor uslubi. o`quv mashg`ulоtining maqsadi: talabalarda ijodiy uslub haqida tushuncha hоsil qilish. pеdagоgik vazifalar: yangi mavzu bil...

This file contains 37 pages in PDF format (799.4 KB). To download "ijodiy uslub", click the Telegram button on the left.

Tags: ijodiy uslub PDF 37 pages Free download Telegram