tibbiyot kasbi va ibratlar

DOCX 4 pages 22.1 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.1 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

3-mavzu: bemor huquqlari va bu borada etik va huquqiy jihatlarning o‘zaro bog‘liqligi. “bemor huquqlari bo‘yicha lissabon deklaratsiyasi” (1981, 1995). evropa kengashi tomonidan qabul qilingan “biologiya va tibbiyot yutuqlarining qo‘llanilishi munosabati bilan inson huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilish to‘g‘risida konvensiya: inson huquqlari va biotibbiyot to‘g‘risida konvensiya” (1997) tibbiyot – eng sharafli kasblardan biri hisoblanadi. "kasb" atamasi ikkita o'xshash, ammo turli xil ma'nolarga ega: birinchidan, u yuqori axloqiy me'yorlar, bilim va ko'nikmalar to'plami va yuqori darajadagi mustaqillikka ega bo'lgan mashg'ulot bo'lsa; ikkinchidan, bir kasbga aloqador shaxslar jamiyatini ham tushunishimiz mumkin. ya'ni, "tibbiyot kasbi" atamasi ham tibbiy amaliyotga, ham umuman barcha tibbiyot hodimlariga tegishli bo'lishi mumkin. tibbiy professionallik nafaqat shifokor va bemor o'rtasidagi munosabatlarni, balki hamkasblar va barcha sog'liqni saqlash xodimlari o'rtasidagi munosabatlarni, shuningdek, tibbiyot xodimlarining jamiyat bilan munosabatlarni ham o'z ichiga oladi. ushbu munosabatlarni biz "ijtimoiy shartnoma" sifatida tavsiflanishimiz mumkin. uning shartlariga ko'ra jamiyat tibbiyot kasbiga ba'zi imtiyozlarni beradi, jumladan, har qanday …

2 / 4

kumat jamiyat manfaatlarini himoya qilishi kerak. lekin huqumat jamiyatni himoya qilgan taqdirda ham, u jamiyat nomidan ish olib borganda ham aslo jamiyat bo'la olmaydi. tibbiyot xodimlari jamiyat bilan turli xil munosabatlarga kirishadi, chunki jamiyat va jismoniy muhit bemorning sog'lig'iga ta'sir etuvchi muhim omil hisoblanadi. tibbiyot kasb sifatida insonlar sog'lig'ini saqlash, sog'liqni saqlash sohasidagi ta'lim, atrof-muhitni muhofaza qilish, sog'lom turmush tarzini shakllantirish va qonun ijodkorligida muhim rol` o'ynaydi. jahon tibbiyot uyushmasining bemorlarning huquqlari to'g'risidagi deklaratsiyasida shunday deyilgan: "qonunchilik, hukumat qarori yoki boshqa biron bir tashkilot bemorga [uning] huquqlarini tan olmagan hollarda, shifokor ushbu huquqlarni ta'minlash yoki tiklash uchun barcha harakatlarni amalga oshirishi kerak" [1]. shifokor, shuningdek, jamiyatning cheklangan tibbiy resurslarini taqsimlashda hal qiluvchi rol o'ynashi va hech qachon bemorlarga tegishli bo'lmagan xizmatlardan foydalanishlariga ruxsat bermasligi zarur. dunyoning barcha mamlakatlarida, jumladan, rivojlangan davlatlarda ham, sog'liqni saqlash xizmatlariga bo'lgan ehtiyoj va talablar va ushbu xizmatlarni ko'rsatish uchun yetarli bo'ladigan resurslar o'rtasida sezilarli, kundan …

3 / 4

s xizmatlariga qancha mablag'lar sarflanishini hal qiladi; - institutsional («mezo») darajada hukumat shifokorlar, hamshiralar, shifoxonalar, klinikalar, sog'liqni saqlash idoralari va boshqalarga hokimiyat resurslarining qanday taqsimlanishini belgilaydi: qanday xizmatlar ko'rsatilishi, xodimlar, jihozlar, xavfsizlik, ta'mirlash, kengaytirish va boshqalarga qancha joriy harajatlarni ajratish kerakligini belgilaydi; - individual bemor ("mikro") darajasida, sog'liqni saqlash tizimi xodimlari (asosan shifokorlar) bemorda qaysi testlarni o'tkazish kerakligi, qaysi mutaxassisga murojaat qilish, shifoxonaga yotqizish zarurmi yoki yo'qligi to'g'risidagi qarorlarni qabul qiladilar; bemorlarga patentlangan dori darmonlar yoki umumiy dorilar kerak bo'ladimi va hokazo masalalarni belgilaydilar. hisob-kitoblarga ko'ra, shifokorlar sog'liqni saqlash tizimi harajatlarining 80 foizigacha bo'lgan qismini nazorat qiladilar va bemorlar qaysi manbalardan foydalanish imkoniyatini tanlashda katta erkinlikka ega hisoblanadilar. har bir darajadagi qarorlar muhim axloqiy tarkibiy qismga ega, chunki ular ma'lum qadriyatlarga asoslanib, ham insonlar, ham butun jamiyatning salomatligi va farovonligiga sezilarli ta'sir o'tkazadi. garchi shifokor resurslarni taqsimlashning barcha darajalarda qabul qilingan qarorlarda qatnashsalar-da, eng katta ishtirok etish hali ham mikro …

4 / 4

'tkazuvchi muhim omilga aylandi. bu resurslarni taqsimlashda ko'proq ijtimoiy yo'naltirilgan yondashuvni nazarda tutadi. yangi yondashuvga ko'ra, shifokor va boshqa tibbiyot xodimlari nafaqat o'z bemoriga, balki qaysidir ma'noda boshqalar uchun ham javobgar hisoblanadi. resurslarni taqsimlashda shifokorning roli haqidagi yangi tushunchalar ko'plab milliy tashkilotlarning axloq kodekslarida, shuningdek jahon tibbiyot uyushmasining bemor huquqlari to'g'risidagi deklaratsiyada aks ettirilgan bo'lib, unda quyidagilar ko'rsatilgan: "muayyan davolanish uchun bir nechta bemorlar o'rtasida tanlov vaziyati vujudga kelganda, barcha bemorlar o'rtasida tanlov halollik asosida amalga oshirilishi kerak - buning uchun tibbiy mezonlar ishlab chiqilgan bo'lib, hech qanday kamsitilishga yo'l qo'yilmasligi kerak" [1]. " ushbu talabni amalga oshirishning yana bir usuli - bu hatto bemor talab qilganda ham shifokorning notejamkor va samarasiz muolajalardan voz kechishi hisoblanadi" [1]. misol uchun, antibiotiklardan ortiqcha foydalanish resurslarni isrof qilish va bundan tashqari zarar yetkazishning birgina namunasidir; bundan tashqari, boshqa ko'plab an'anaviy terapiya usullari muayyan sharoitlarda foydasiz bo'lganligi ham isbotlangan. ushbu samarasizlikni oldini olish uchun …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyot kasbi va ibratlar"

3-mavzu: bemor huquqlari va bu borada etik va huquqiy jihatlarning o‘zaro bog‘liqligi. “bemor huquqlari bo‘yicha lissabon deklaratsiyasi” (1981, 1995). evropa kengashi tomonidan qabul qilingan “biologiya va tibbiyot yutuqlarining qo‘llanilishi munosabati bilan inson huquqlari va qadr-qimmatini himoya qilish to‘g‘risida konvensiya: inson huquqlari va biotibbiyot to‘g‘risida konvensiya” (1997) tibbiyot – eng sharafli kasblardan biri hisoblanadi. "kasb" atamasi ikkita o'xshash, ammo turli xil ma'nolarga ega: birinchidan, u yuqori axloqiy me'yorlar, bilim va ko'nikmalar to'plami va yuqori darajadagi mustaqillikka ega bo'lgan mashg'ulot bo'lsa; ikkinchidan, bir kasbga aloqador shaxslar jamiyatini ham tushunishimiz mumkin. ya'ni, "tibbiyot kasbi" atamasi ham tibbiy amaliyotga, ham umuman barcha ...

This file contains 4 pages in DOCX format (22.1 KB). To download "tibbiyot kasbi va ibratlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyot kasbi va ibratlar DOCX 4 pages Free download Telegram