umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari

DOCX 8 pages 44.2 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.2 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1-mavzu: umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari. umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari. reja: 1.psixologiya fani haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. 2.umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari. 3.xorijiy tillarni itishning psixologik jihatlari. 4.hozirgi zamon psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlari. tayanch iboralar: psixologiya, psixika, psixika jarayonlar, psixik holatlar, psixologiyaning asoslari, psixologiyaning tadqiqot metodlari, psixologiya faniga nazariy yondashish, bixevioristik, kognitif, zamonaviy psixologiya. psixologiya fani haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. ma’lumki, jamiyat va tabiat o‘rtasidagi munosabatlarni tadqiq etishga mo‘ljallangan fanlardan bittasi psixologiya hisoblanadi. insonda jismoniy tanadan tashqari undan farqlanuvchi yana nimadir borligi haqidagi tasavvurlar qadimdan mavjud bo‘lgan. eng qadimgi davrlardayoq inson tush ko‘rish hodisasi orqali odamlarning noyob qobiliyatlari (masalan, ovdagi muvaffaqiyatlar), o‘lim va boshqa hodisalarning sabablarini tushuntirishga intilgan. ammo dastlabki qarashlar mifologik xarakterda edi. ular fikrlash orqali emas, ko‘r-ko‘rona ishonch vositasida egallanardi. ruh haqidagi qarashlar ko‘pincha nafas bilan bog‘lanar, ruhni esa uchar maxluq sifatida tasavvur etardilar. bu fikrlarga ko‘ra ilk davrlarda psixologik xususiyatlarni jonning …

2 / 8

tadbiq etilayotganligi uning nufuzi, mas’uliyati ortayotganligidan dalolat beradi. istiqlol sharofati tufayli ilmiy yondashuvlarga, oldingi metodologik muammolarga xolisona munosabatda bo‘lish imkoniyati vujudga keldi. psixologiyaning ildizlari turli mamlakatlarning falsafa fani ildizlariga borib taqaladi. natijada u maqsad-o‘ylarimiz, hissiyotlarimiz va xatti-harakatlarimizni anglash va tushuntirishdan iborat fanga aylandi.psixologiya so’zining lug’aviy ma’nosi yunoncha psyuxe – jon, ruh, logos – fan, ta’limot degan ma’noni anglatadi. biroq hozirgi kunda olimlarimiz “jon” tushunchasi o’rniga “psixika” so’zini qo’llashda davom etmoqda. lingvistik nuqtai nazaridan “jon”, “psixika” tushunchalari aynan bir xil ma’noni bildiradi. lekin “psixika” tushunchasi bugungi kunda “jon” so’zidan kengroq ko’lamga ega bo’lib, ham ko’zga ko’rinuvchi, ham ko’zga ko’rinmovchi eks ettiradi (umumiy psixologiya. e.g’oziev. 2010). ushbu o‘quv qo‘llanmada muhim psixologik bilimlar, olib borilgan kashfiyotlar va tajribalarni kо‘rib chiqamiz. eramizdan avvalgi 300-yillarda yunon faylasufi arastu til, xotira, motivatsiya, emotsiya, anglash va shaxs haqida fikr yuritgan. masalan u:“to‘yib tamaddi qilgandan keyin asosiy organ - yurak atrofida gaz va issiqlik yig‘iladi”, - degan fikrni …

3 / 8

fanlari asosida yosh psixologiya fani rivojlandi. psixologiyaning dastlabki zabardast olimlari sifatida fiziolog va faylasuf v.vund, ingliz tabiatshunosi ch.darvin, birinchi rus fiziologi i.pavlov, mashhur avstriyalik shifokor psixoanaliz asoschisi zigmund freyd, bolalar psixologi piaje hamda amerikalik faylasuf uilyam djeymslarning ilmiy qarashlari psixologiya fanining rivojlanishiga katta hissa qo‘shdi. psixologiya nima o‘zi, degan savolda bir nechta psixologik ta’riflarni ko‘rish mumkin. avvaliga psixik jarayonlarni o‘rgangan v.vundning fikricha, psixologiyaning asosiy vazifasi introspeksiya bo‘lib, u shaxsiy psixolog, ya’ni emotsional holat va hissiy jarayonlarni o‘zi tahlil qilishidir. 1920-yillardan 1960-yilga qadar amerikalik psixolog j.b.uotson introspeksiyani rad etib, psixologiyani xatti-harakatni kuzatuvchi fan deb atadi. 1960-yillarda psixologlar bu fanni xulq va ruhiy jarayonlar haqidagi fan deb atashgan. xulq, ya’ni organizm bajaradigan barcha holatni qichqirish, kulish, ko‘zni qisish, terlash-barcha harakatlarni kuzatish mumkin. ruhiy jarayonlar ichki sub’yektiv jarayon bo‘lib, buni shaxsning xulqiga qarab aniqlaymiz - his qilish, anglash, tush ko‘rish, o‘y-xayol hislardir. psixologiya fan sifatida kuzatuv asosida fikrlarni tahlil qilish va g‘oyalarga baho …

4 / 8

irini ham o‘rganib boradigan fan deb aytib o‘tgan. psixologiya faniga shaxs xarakterini va tajribalarini o‘rganuvchi tizim sifatida qarashimiz mumkin. shaxsning xarakteri o‘zgaruvchan xususiyatga ega. masalan: 1-rasm ushbu rasmda siz kо‘rib turgan 1 xil chiziq ahamiyatsizdek ko‘rinadi. yaxshilab qarasangiz 1-chiziq uzun ko‘rinadi 2-chiziq esa kalta ko‘rinadi. psixologiyada xarakter tushunchasiga juda ko‘p ta’riflar mavjud. shunday bo‘lsa-da 1-chiziq xarakterning cheksiz, o‘zgaruvchan ekanligini ko‘rsatadi. 2-chiziqda esa biz tajriba jarayonidagi ma’lum xarakterni ko‘rishimiz mumkin 1. insoniyat taraqqiyotining muayyan bosqichida odam o‘zini hayajonlantirgan, taajjubga solgan savollarga javob izlash imkoniyatini topgan. buning natijasida “inson o‘ziga-o‘zi ta’sir o‘tkaza oladimi?” “o‘zgalargachi?”, “inson qanday fikrlaydi?”, “psixologiya o‘zi nima?” kabi turli-tuman muammolar yechimini qidirishga to‘g‘ri keldi. psixologiya fanining predmeti va vazifalari. «psixologiya» so’zi ikkita grek so’zlaridan - «psyche» - jon, ruh va «logos»- ta’limot, ilm so’zlaridan iborat bo’lib, an’anaviy ma’noda inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil etadi. boshqacha qilib aytganda, psixologiyaning predmeti har birimizning tashqi olamni …

5 / 8

larning bilimdonligi nafaqat tashqi olamda ro’y berayotgan ob’ektiv hodisalar mohiyatiga aloqador bilimlar majmuiga ega bo’lish bilan, balki hayotda munosib o’rin egallash, o’z ichki imkoniyatlari va salohiyatidan samarali foydalangan holda faoliyatini oqilona tashkil etishning barcha sirlaridan boxabar bo’lish, o’ziga va o’zgalarga ta’sir ko’rsatishning usullarini bilish va ulardan o’z o’rnida unumli foydalanishni nazarda tutadi. psixologik bilimdonlikning murakkabligi aynan shundaki, atrofimizdagi narsalar va hodisalarning mohiyatini bevosita his qilib bilishimiz mumkin, lekin psixikaga aloqador bo’lgan jarayonlarni, o’zimizda, miyamiz, ongimizda ro’y berayotgan narsalarning mohiyatini bilvosita bilamiz. masalan, o’rtoqlarimizdan biri bizga yoqadi, doimo bizda yaxshi, ijobiy taassurot qoldira oladi, lekin uning u yoki bu hatti-harakatlarini bevosita ko’rib, baholab, tahlil qilolsakda, unga nisbatan his qilayotgan mehrimizni, uzoq ko’rishmay qolganimizda uni sog’inayotganligimiz bilan bog’liq hisni bevosita ko’rib, idrok qilish imkoniyatiga ega emasmiz. aynan shunga o’xshash holatlar psixologiya o’rganadigan hodisalar va holatlarning o’ziga xos tabiati va murakkabligidan darak beradi. shunday qilib, psixologiya fani o’rganadigan jarayonlar va hodisalar murakkab va …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari"

1-mavzu: umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari. umumiy psixologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari. reja: 1.psixologiya fani haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. 2.umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari. 3.xorijiy tillarni itishning psixologik jihatlari. 4.hozirgi zamon psixologiyasining ilmiy tadqiqot metodlari. tayanch iboralar: psixologiya, psixika, psixika jarayonlar, psixik holatlar, psixologiyaning asoslari, psixologiyaning tadqiqot metodlari, psixologiya faniga nazariy yondashish, bixevioristik, kognitif, zamonaviy psixologiya. psixologiya fani haqida tushuncha va rivojlanish tarixi. ma’lumki, jamiyat va tabiat o‘rtasidagi munosabatlarni tadqiq etishga mo‘ljallangan fanlardan bittasi psixologiya hisoblanadi. insonda jismoniy tanadan tashqari undan farqlanuvchi ...

This file contains 8 pages in DOCX format (44.2 KB). To download "umumiy psixologiya fani predmeti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy psixologiya fani predmet… DOCX 8 pages Free download Telegram