konchilik ishi

PDF 62 pages 1.8 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PDF

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

m a „ r u z a l a r m a t n i 5311600 “ konchilik ishi” yo„nalishi bakalavrlari uchun. izohli lug„at – glossariy qazib olish - bu qazib olinadigan uchastkadan rudani qazib ajratib olib, hosil bo‗lgan bo‗shliq turg‗unligini saqlab turishga xizmat qiladigan texnologik jarayon qazib olish tartibi - qazib olinadigan uchastkani qazib olishda, qazilgan bo‗shliqning holati xarakterlanadi. bu belgi har xil qazib olish tizimlarining qo‗llanishi umumiyligini va har xilligini to‗laroq aks ettiradi, ayniqsa qazib olish texnologiyasini va har bir qazib olish tizimini texnik-iqtisodiy ko‗rsatkichlarini o‗zgachaligini ko‗rsatadi. ochilgan deb, qazib olinayotgan konining zahirasi yoki uning bir qismida ochuvchi lahimlar (shaxta stvollari, kvershlaglar, shtolnyalar) o‗tkazilgan gorizontdan yuqori qismida joylashgan ruda zahirasiga aytiladi. tayyorlangan deb, qazib olinadigan uchastkadagi ruda zahirasida, qabul qilingan qazib olish tizimiga muvofiq belgilangan hamma tayyorlovchi lahimlar o‗tkazilib tayyor bo‗lgan qismiga aytiladi. qazib olishga tayyorlash deb, ruda zahirasini qazib olishga tayyorlangan uchastkalarida, kerak bo‗lgan barcha kesuvchi lahimlarni …

2 / 62

a tushirgich–er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan, kichik ko‗ndalang kesim yuzasiga ega bo‗lgan va yuqori gorizontdan patski gorizontga qazib olingan rudani o‗z og‗irlik kuchi ta‘sirida tushirishga xizmat qiladigan vertikal kon lahimi (ayrim hollarda qiya bo‗lishi ham mumkin). shtolnya–bevosita er yuzi bilan tutashadigan gorizontal kon lahimi. shtolnya konlarni razvedka qilish yoki foydali qazilma yotqizig‗ini ochish maqsadida barpo etiladi. tonnel – har ikki tomoni er yuzi bilan bevosita tutashadigan er osti gorizontal kon lahimi bo‗lib, asosan, transport ishlarini bajarishga xizmat qiladi. kvershlag– kon yotqiziqlari (qatlamlari) cho‗ziqligiga perpendikulyar o‗tkaziladigan, er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan gorizontal kon lahimi. shtrek–er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan gorizontal kon lahimi bo‗lib, shaxta maydonidagi foydali qazilma zahirasining bir qismini qazishga tayyorlash uchun barpo etiladi. shtreklar kon yotqizig‗i qiya joylashgan bo‗lsa, u holda faqat yotqiziq (qatlam) cho‗ziqligi bo‗yicha , gorizontal joylashgan bo‗lsa, istalgan yo‗nalishda o‗tilish mumkin. shtreklar bajaradigan vazifalariga nisbatan bosh, oraliq, tashish, shamollatish, konveyer va boshqa nomlar bilan yuritiladi. prosek …

3 / 62

hga xizmat qiladi. sirpanma (skat) – er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan qiya kon lahimi. yuqori gorizontdan qazib olingan foydali qazilmani patski gorizontga o‗z og‗irlik kuchi ta‘sirida tushirishga xizmat qiladi. yulak – er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan, bremsberg yoki uklonning bir tomoni yoki har ikki tomonidan ularga parallel o‗tiladigan qiya kon lahimi. yulaklar odamlar yurishi, materiallarni tashish, shaxtani shamollatish va boshqa yordamchi ishlarni bajarishga xizmat qiladi. pech –er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan qiya kon lahimi. pechlar, odatda foydali qazilma qatlami bo‗ylab, uning qalinligi orasidan o‗tiladi. ular odamlar yurish, uskuna va materiallarni tashish va boshqa yordamchi ishlar uchun xizmat qiladi. ko„tarma (vosstayushiy)–er yuzi bilan bevosita tutashmaydigan qiya (ayrim hollarda vertikal) kon lahimi bo‗lib, asosan ruda konlarini qazib olishda ish joylarini shamollatish, foydali qazilma va boshqa yuklarni yuqoridan pastga, o‗z og‗irlik kuchi ta‘sirida tashishga xizmat qiladi. 1-mavzu: fanga kirish va asosiy tushunchalar. reja: 1. ruda konlarini er osti usulida qazib olish texnologiyasi 2. …

4 / 62

m. shaxtani 4x1,5m o‗lchamda, chuqurligi 6m bo‗lgan o‗ra shtrek bilan bog‗lagan , tog‗ jinslarini buxoro bug‗isining mugizidan yasalgan qurol bilan qazib olishgan. bronza davriga kelib ruda qazib olish ishlari yo‗lga qo‗yilgan , ulardan margumush, surma eritmalari va mis asosida boshqa qotishmalar olingan. nodir metallar (feruza) qazib olish eramizdan oldingi 1-ming yilliklardan boshlangan. shu davrdan boshlab qalay va magnetit-gematit rudalarini eritib qalay va temir ajratib olingan. 19-20 asrga kelib foydali qazilmani qazib olish turlari kengayib maxsus metall eritish markazlari paydo bo‗la boshlagan. konchilik ishini maksimal rivojlangan davri xx asrlarga to‗g‗ri kelgan. chotqol, qurama, nurota tog‗larida, qoramozor tog‗i atrofida, farg‗onada sultonuiz tog‗ida 10 mingdan ortiq konchilik uyushmalari ishlagan, shu jumladan, "lashkerak", "konjal", "tabashor", "konsoy", "konimansur", "aqtepa", "rizak"; oltin konlaridan "qizilolma", "ko‗chbuloq-tog‗berdi", "qaykar", "chadoq"; polimetal "axangaraut"; mis konlaridan "aktau", "shayxjeli"; qo‗rg‗oshin "uchquloch", "ilanchik"; feruza koni "ungurlikon" va boshqalar. bulardan 2 tashqari mis kuporosi, simob, qalay, surma, ko‗mir, nashatir, oltingugurt, bo‗yoq minerallari, kvars va …

5 / 62

r, feruza, qo‗rg‗oshin metallari qazib olingan. ma‘lumotlarga muvofiq 1885-1917 yillarda shurab ko‗mir konidan oltingugurt azekretlar qazib olingan. 1940 yildan boshlab volfram konlari (sargardon, oygani, lyangar, qoratepa), qalay koni (karnab-lapas), 1970 yildan boshlab ustarasoy vismut rudasini, 1940 yildan ingichka, qoytosh konlarida shaxta, shtolnyalar o‗tkazilib volfram, molibden minerallari qazib olina boshlangan. mis-molibden rudasi qolmaqir va sarig‗ cho‗qqi konlaridan, rux-qo‗rg‗oshinlar qo‗rg‗oshinkon va uchquloch konlaridan qazib olina boshlangan. bu konlardan qazib olingan mahsulotlar miqdori yildan yilga ko‗payib borgan. respublika hududidagi oltin konlarini navoiy va olmaliq kon-metallurgiya kombinatlari ixtiyoriga topshirilgan. respublikadagi konlarni ilmiy jihatdan chuqur tahlil qilish uchun qator ilmiy-tekshirish institutlari tashkil qilingan. “o„rta osiyo geologiya va mineral xom ash‟yolar” instituti (1957 yil), ―gidrogeologiya va muxandislik geologiyasi‖ instituti (1960 yil), x.m.abdullaev nomidagi ―geologiya va geofizika‖ instituti (1937 yil), “neft va gaz geologiyasi va razvedkasi‖ instituti (1959 yil), “seysmologiya” instituti (1966 yil), ―o„rta osiyo ilmiy-tekshirish gaz‖ instituti (1965 yil). foydali qazilma konlarini o‗zlashtirish uchun yuqori malakali …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "konchilik ishi"

m a „ r u z a l a r m a t n i 5311600 “ konchilik ishi” yo„nalishi bakalavrlari uchun. izohli lug„at – glossariy qazib olish - bu qazib olinadigan uchastkadan rudani qazib ajratib olib, hosil bo‗lgan bo‗shliq turg‗unligini saqlab turishga xizmat qiladigan texnologik jarayon qazib olish tartibi - qazib olinadigan uchastkani qazib olishda, qazilgan bo‗shliqning holati xarakterlanadi. bu belgi har xil qazib olish tizimlarining qo‗llanishi umumiyligini va har xilligini to‗laroq aks ettiradi, ayniqsa qazib olish texnologiyasini va har bir qazib olish tizimini texnik-iqtisodiy ko‗rsatkichlarini o‗zgachaligini ko‗rsatadi. ochilgan deb, qazib olinayotgan konining zahirasi yoki uning bir qismida ochuvchi lahimlar (shaxta stvollari, kvershlaglar, shtolnyalar) o‗tkazilgan gorizontdan yuqori qismida j...

This file contains 62 pages in PDF format (1.8 MB). To download "konchilik ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: konchilik ishi PDF 62 pages Free download Telegram