asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash

PPTX 28 pages 773.9 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 773.9 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

мавзу: №2 “асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар ва уларни ҳисоблаш” “asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash” asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar quyidagilar kiradi: yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daromad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol, jamg‘arish ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; 1993 yilda qabul qilingan bmt milliy hisoblar tizimining yangi talqiniga ko‘ra yalpi ichki mahsulot (yaim) tushunchasiga aniqliklar kiritildi. yaim - mamlakat hududida ma’lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarining umumiy yig‘indisidan iborat noishlab chiqarish bitimlarga sof moliyaviy bitimlar davlatning transfert to‘lovlari, m-n stipendiya, nafaqa xususiy transfert to‘lovlar m-n, meros, ishlatilgan tovarlarning qayta sotilishi bilan bog‘liq bo‘lgan bitimlar qimmatli qog‘ozlar bilan bitimlar, m-n aksiya sotib olish 2017 yilda ishlab chiqarilgan avtomobil 2020 yilda qayta sotilsa o‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti 2023 yilda 1,07 trillion so‘mga yetdi o‘zbekiston iqtisodiyoti 2023 yilda 6 foizga o‘sib, 1,07 trillion so‘mni (90,8 milliard dollarga …

2 / 28

o qo‘shib chiqiladi. bu xarajatlar quyidagicha guruhlanadi: uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari (c): a) uzoq muddat foydalaniladigan iste’mol buyumlari sotib olishga; b) kundalik foydalaniladigan iste’mol buyumlari sotib olishga; v) iste’mol xizmatlari to‘loviga. yalpi ichki xususiy investitsiya xarajatlari (i): a) asbob-uskunalar, mashinalarni yakuniy sotib olishga; b) korxonalar, inshootlar, turar joy binolarini qurishga sarflangan; v) tovar zahiralari o‘rtasidagi farqlar yoki zahiralarning o‘zgarishi. tovar va xizmatlarning davlat xaridi (g). bu guruh xarajatlariga mahalliy va markaziy boshqaruv hokimiyati idoralari tomonidan korxonalarning pirovard mahsulotlari va resurslari xaridi (avtomobil yo‘llari va pochta muassasalari qurilishi, davlat korxonalarida to‘lanadigan ish haqi) xarajatlari kiritiladi. sof eksport (xp): mamlakatning import va eksport operatsiyalari bo‘yicha xarajatlar o‘rtasidagi farq. yaim = c + i + g + xp c - uy xo‘jaliklarining iste’mol xarajatlari i - yalpi ichki xususiy investitsiya xarajatlari g - tovar va xizmatlarning davlat xaridi xp - sof eksport (+;-) 15 uchinchi usul bu yaimni hisoblashga daromadlar bo‘yicha yondashuv. yaimni …

3 / 28

yig‘indisidir. yamd = yaim + mamlakat rezidentlari tomonidan xorijdan olingan daromadlari - norezidentlarning mamlakatdan xorijga jo‘natgan daromadlari. sof ichki mahsulot (sim) va sof milliy daromad (smd) ko‘rsatkichlari yaim va yamd ko‘rsatkichlaridan amortizatsiya (iste’mol qilingan asosiy kapital) summasi miqdoriga farq qiladi. sim = yaim - a smd = yamd - a smmdan egri soliqlar chiqarib tashlanib, milliy daromad (md) ko‘rsatkichi aniqlanadi: ishlab chiqarilgan milliy daromad bu yangidan yaratilgan mahsulotning butun hajmi. bu ishlab chiqarilgan milliy daromaddan har xil yo‘qotishlar (tabiiy ofatlar, mahsulotlarni zaxirada saqlashdagi yo‘qotishlar va h.k.) va tashqi savdo qoldig‘i chiqarib tashlangan miqdorga teng foydalanilgan milliy daromad shd = smd –[ isa (ijtimoiy sug‘urta ajratmalari) + t (bilvosita soliqlar) + (r1.1) korporatsiya foydasiga soliqlar) + r1.3 (korporatsiyalarning taqsimlanmagan foydasi + biznesning foiz daromadlari ] + transfert to‘lovlari (tr) + foizlar ko‘rinishida olingan shaxsiy daromad shaxsiy daromad ko‘rsatkichini topish uchun milliy daromaddan uy xo‘jaliklari qo‘liga kelib tushmaydigan daromadlarning yuqoridagi uchta turini …

4 / 28

agi daromad yakuniy iste’mol va milliy jamg‘armish uchun ishlatiladi. yamtd= yakuniy iste’mol +milliy jamg‘armalar nominal va real yaim iqtisodiyotda mavjud bo‘lgan inflyatsiya jarayonlari yaimni hisoblashni qiyinlashtiradi. bu ko‘rsatkich bir vaqtning o‘zida ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar miqdor va baho darajalarining o‘zgarishini ifodalaydi. ya’ni, yaim miqdoriga bir vaqtning o‘zida ham ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarning fizik hajmi, ham baho darajaci o‘zgarishi ta’sir ko‘rsatadi. . milliy iqtisodiyotda juda ko‘p sonli tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarilishi sababli ularning barchasini birdaniga taqqoslama baholarda hisoblash qiyin. shu tufayli yaim tarkibida katta ulushni tashkil etgan eng muhim tovarlar va xizmatlar bahosining o‘zgarishi koeffitsienti (baholar indeksi) hisoblab topilib olingan natija butun milliy iqtisodiyot uchun tadbiq etiladi. baholar indeksini hisoblash uchun: deflyator (paashe indeksi); iste’mol narxlari indeksi(laspeyres indeksi); sanoat ishlab chiqarish baholari indekslari hisoblanishi lozim. 28 nominal yaim yaim joriy davrdagi narxlarda o‘lchanadi real yaim yaim bazis davrdagi narxlarda o‘lchanadi yaim deflyatori - mamlakat miqyosida barcha ishlab chiqarilgan tovar va xizmatlar o‘rtacha …

5 / 28

asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash - Page 5

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash"

мавзу: №2 “асосий макроиқтисодий кўрсаткичлар ва уларни ҳисоблаш” “asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash” asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar quyidagilar kiradi: yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daromad (smd), shaxsiy daromad (shd), shaxsiy tasarrufidagi daromad (shtd), iste’mol, jamg‘arish ko‘rsatkichlarining hajmi va o‘sish sur’atlari; 1993 yilda qabul qilingan bmt milliy hisoblar tizimining yangi talqiniga ko‘ra yalpi ichki mahsulot (yaim) tushunchasiga aniqliklar kiritildi. yaim - mamlakat hududida ma’lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarining umumiy yig‘indisidan iborat noishlab chiqarish bitimlarga sof moliyaviy bitimlar davlatning transfert to‘lovlari, m-n ...

This file contains 28 pages in PPTX format (773.9 KB). To download "asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlar va ularni hisoblash", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatki… PPTX 28 pages Free download Telegram