qon tomirlar endoteliyasi

PDF 12 pages 12.7 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.7 MB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

синий органические фигуры мастер-класс по лидерству вебинар keynote презентация qon tomirlar endoteliyasi17.05.2025 02:18 113-a guruh tashkent states medical univercity kafedra: gistalogiya va tibbiy biologiya bajardi:muzaffarova yashnara qabul qoldi:nazarov botir qon tomirlar qon tomirlar katta-kichik shakldagi naylar tizimidan tuzilgan bo’lib, qonni barcha a’zo va to’qimalarga yetkazib berish va qonni faqat qon tomirlarda oqishini ta’minlaydi. qon tomirlarga arteriyalar, arteriolalar, qon kapillyarlari(gemokapillyarlar), venullalar, venalar va arteriolavenullar anastomozlar kiradi. tomirlar devorining tuzilishi. kapillyarlardan tashqari boshqa qon tomirlarining devori bir xil qavatlardan iborat bo’ladi. ammo, ular ham bir biridan bir necha xil xususiyatlari bilan farqlanadi. tomirlar devori qavatlari: 1 ichki – tunica intima; 2 o’rta – tunica media; 3 o’rta – tunica media; tomirlar devorining ichki tuzilishi 1.o’zidan antitrombotik omil ishlab chiqaradi. u qonning qon tomirlar ichida ivib qolmasligini ta’minlaydi. 2.mahalliy qon tomirlari tonusini va qon oqishini ta’minlab turadi. 3.ular immun hamda yallig’lanish jarayonlarida ishtirok etadi. ular maxsus moddalar ishlab chiqaradi, ular interleykinlar deyiladi. ular …

2 / 12

’lib, ular halqasiman va bo’ylama tartibda joylashgan. tomirlarning o’rta qavati halqasimon joylashgan mushak tolalari va ular orasidagi elastik va to’rsimon tolalardan iborat. tomirlarning tashqi ya’ni adventitsial qavati shakllanmagan biriktiruvchi to’qimadan tuzilgan bo’lib, unda ko’p miqdorda kollagen va elastik tolalar bo’ladi. tomirlarning tashqi qavati boshqa a’zolarning biriktiruvchi to’qimasi bilan qo’shilib ketadi. tashqi qavatda tomirlarning tomiri(vasa vasorum) va nervi(nervi vasorum) joylashgan bo’ladi. ular tomir devorining oziqlanishi va inervatsiyasini ta’minlaydi. arteriyalar devorining tuzilishiga ko’ra 3 guruhga bo’linadi: elastik tipdagi, mushak- elastik tipdagi va mushak tipidagi arteriyalar. qon tomirlarning solishtirma xossalar qon bosimini boshqaruvchi “dori fabrikasi” qon tomir endotelisi azot oksidi (no) ishlab chiqarib, qon tomirlarni kengaytiradi va shu orqali qon bosimini pasaytiradi. shuningdek, prostasiklin kabi boshqa moddalar ham chiqaradi. kapillyarlarning qaysi a’zoda joylashishiga ko’ra kapillyarlarning qaysi a’zoda joylashishiga ko’ra bir necha xil bo’ladi. birinchi turi uzluksiz kapillyarlar bo’lib, uzluksiz joylashgan endoteliy va bazal membranadan iborat. ular terida, mushakda va nerv sistemasida bo’ladi. ikkinchisi …

3 / 12

’yorida ushlab turishda katta ahamiyatga ega. ular tufayli qon a’zolarga keraklicha yetkaziladi. a- uzluksiz; b- fenestrlangan; c- sinusoid. endotelin tananing bir qancha qismida joylashgan retseptorlarga taʼsir koʻrsatuvchi peptid tabiatli aktiv modda[1][2][3]. endotelin qon tomirlarini toraytiradi va qon bosimini oshiradi. endotelinlar odatda bir qancha mexanizmlar yordamida muvozanatda saqlanadi, ammo haddan tashqari koʻpayib ketadigan boʻlsa, yuqori qon bosimi (gipertenziya), yurak kasalliklari va boshqa kasalliklarga sababchi boʻladi[1][4]. endotelinlar 21 aminokislotadan iborat vazokonstriktor peptidlari boʻlib, asosan endoteliy hujayralarida hosil boʻladi va qon tomir gomeostazida muhim modda hisoblanadi. endotelinlar yurak, oʻpka, buyraklar va miyani qon bilan taʼminlovchi qon tomirlar kasalliklariga sababchi boʻlishi mumkin[5][6]. 2018-yildan boshlab, endotelinlarning bir nechta organlar tizimidagi vazifalarini aniqlash uchun keng qamrovli ilmiy va klinik tadqiqotlar olib borilmoqda[1][7][8][9]. endoteliy topografiyasi https://uz.m.wikipedia.org/wiki/retseptorlar https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-:0-1 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-:1-2 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-3 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/qon_tomirlari https://uz.m.wikipedia.org/wiki/qon_tomirlari https://uz.m.wikipedia.org/wiki/qon_bosimi https://uz.m.wikipedia.org/wiki/gipertenziya https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-:0-1 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-4 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/aminokislotalar https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endoteliy https://uz.m.wikipedia.org/wiki/gomeostaz https://uz.m.wikipedia.org/wiki/yurak https://uz.m.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbpka https://uz.m.wikipedia.org/wiki/buyrak https://uz.m.wikipedia.org/wiki/miya https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-5 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-6 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-:0-

4 / 12

1 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-7 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-8 https://uz.m.wikipedia.org/wiki/endotelin#cite_note-9 endoteliy gistalogiyasi endoteliy — bu bir qatlamli yassi epiteliya hujayralaridan tashkil topgan qatlam bo‘lib, tomirlarning (arteriyalar, venalar, kapillyarlar) ichki yuzasini qoplaydi. u mezodermal kelib chiqishga ega, ya’ni rivojlanish davrida mezoderma qatlamidan hosil bo‘ladi. endoteliy hujayralari yadroli, yassi, cho‘zilgan shaklga ega bo‘ladi. bu hujayralar orasidagi aloqalar tight junction (mustahkam tutashmalar) orqali amalga oshadi, bu esa moddalar almashinuvini nazorat qiladi. endoteliy vazifasi moddalar almashinuvini boshqarish: qon va to‘qimalar orasida gazlar, oziq moddalar va chiqindilarning o‘tishini nazorat qiladi. bar’yerni tashkil qiladi: tomirlar va to‘qimalar o‘rtasida selektiv (tanlovchi) o‘tkazuvchanlikni ta’minlaydi. gemoragik va trombotik nazorat: qon ivishi va antikoagulyatsiyaga ta’sir qiladi (masalan, prostasiklin va no ishlab chiqaradi). immun javobda ishtirok etadi: oq qon hujayralarining tomirdan to‘qimaga chiqishiga yordam beradi. maxsus shakllari: kontinuum endoteliy – qon-miya to‘sig‘i kabi joylarda; juda zich. fenestratsiyalangan endoteliy – buyrak glomerulalari va ichaklarda; o‘tkazuvchanlik yuqori. diskontinuum (sinusoidal) endoteliy – jigar, taloqda; eng katta teshiklarga ega. 1. “sokin …

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon tomirlar endoteliyasi"

синий органические фигуры мастер-класс по лидерству вебинар keynote презентация qon tomirlar endoteliyasi17.05.2025 02:18 113-a guruh tashkent states medical univercity kafedra: gistalogiya va tibbiy biologiya bajardi:muzaffarova yashnara qabul qoldi:nazarov botir qon tomirlar qon tomirlar katta-kichik shakldagi naylar tizimidan tuzilgan bo’lib, qonni barcha a’zo va to’qimalarga yetkazib berish va qonni faqat qon tomirlarda oqishini ta’minlaydi. qon tomirlarga arteriyalar, arteriolalar, qon kapillyarlari(gemokapillyarlar), venullalar, venalar va arteriolavenullar anastomozlar kiradi. tomirlar devorining tuzilishi. kapillyarlardan tashqari boshqa qon tomirlarining devori bir xil qavatlardan iborat bo’ladi. ammo, ular ham bir biridan bir necha xil xususiyatlari bilan farqlanadi. tomirlar dev...

This file contains 12 pages in PDF format (12.7 MB). To download "qon tomirlar endoteliyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon tomirlar endoteliyasi PDF 12 pages Free download Telegram