nafas olish zanjiri. makroenergetik birikmalarni sintezi.

DOCX 4 sahifa 29,1 KB Bepul yuklash

4 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 29,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 4

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 4

5-mavzu. nafas olish zanjiri. makroenergetik birikmalarni sintezi. reja: 1. mitoxondriya nafas olish zanjirining tuzilishi. 2. adfning fosforillanishi. 3. nafas olish va fosforillanish ingibitori. nafas olish zartjiri. varburg, keylin, grin, mitchell, skulachev izlanishlari nafas olish zanjiri komponentlarini mitoxondriyalarning ichki membranasida joylashishini aniq ko‘rsatib berdi. nafas olish zanjiri quydagicha tuzilishga ega (50-rasm). mitoxondriya nafas olish zanjirining tuzilishi. nafas zanjirida h+ kislorodga tashilishi sitoxrom tizimisiz, koq dan to‘g‘ri kislorodga o‘tadi. elektronlar esa- butun zanjir bo‘ylab harakat qiladi. bunda nad dan koq ga qadar ikkita elektronli tashilish bo‘lsa, sitoxromlarda - bir elektronlidir. proton va elektron tashuvchilar nadmolekulyar strukturaga birlashib mitoxondriyalarning ichki membranasida nafas ansamblini hosil qiladilar. bunda ularning prostetik guruhlari chayqalish va aylanma harakatlar natijasida bir-birlari bilan bog‘lanishlari mumkin. ulaming oqsil qismlari esa tashqi tomonda joylashadi. mitoxondriyalarda joylashgan nafas olish zanjiri to‘liq, qisqartirilgan va qisqa bo‘lishi mumkin. to‘liq nafas zanjiri quyidagilardan tuzilgan: sh2—►nad—►fp—>koq—>b—>0(0,) ^a(a3) -+1/202^h2q nadga bog‘liq bo‘lgan substratlarga a-ketoglutarat, izotsitrat, malat, piruvat, glutamat …

2 / 4

zafermentlari ta’sirida tezda parchalanib suv hosil qiladi. bunda barcha atf sintezlanadigan uchastkalar tushib qoladi, atf sintezlanmaydi. (p/0=0). sh2->fp-02->h202->h20+1/202. atf sintezi bilan sarflangan kislorod o‘rtasida miqdoriy bog‘liqlik bor. ular p/o deb belgilanadi va forsforillanish koeffltsiyenti deyiladi. bu har bir atom o2, sarflanishi natijasida qancha miqdorda anorganik fosfor atomi atf holatga o‘tishini ko‘rsatadi. bu ko‘rsatkich to‘liq nafas olish zanjirida 3 ga teng, qisqartirilganda - 2 ga, qisqada esa - 0 ga teng. mitoxondriyalarda elektronlar tashilish tezligi va atf sintezi asosan atf, adf va fn miqdoriga bog‘liqdir. substratlar konsentratsiyasi yetarli bo‘lgan vaqtda kislorodning ishlatilish maksimal tezligi adf miqdori yuqori, atf miqdori esa past bo‘lganda kuzatiladi. ajratib olingan mitoxondriyalarga inkubatsion eritmada substraf va fn yetarli bo‘lgan vaqtda oz miqdorda adf qo‘shilishi, nafas olishini tezlashishiga olib keladi. bu adf miqdori tugaguncha va undan atf to‘liq hosil bo‘lguncha davom etib susayadi. chunki atf oksidlanish ingibitori hisoblanadi. bu holat, ya’ni nafas olish tezligining adf miqdoriga bog‘liqligi nafas …

3 / 4

h ajraladi: nad+ - 0,32; fad+ - 0,05; koq+ - 0; sitoxromlar b— +0,04, c- +0,21, с^- +0,26, a — +0,29, a, - +0,55, o2, - +0,82v. atf sintezi uchun 0,22v yoki 7,3 kkal energiya sarflanadi. bunday energiya to‘liq nafas olish zanjirining 3 qismida ro‘y beradi: nad+ bilan fad+; sitoxromlar b va c; sitoxromoksidaza va о2, o‘rtalarida hosil bo‘lib, 3 molekula atf sintezlanadi. qisqargan nafas zanjirida birinchi bo‘lim tushib qoladi va 2 molekula atf sintezlanadi. qisqa nafas zanjirida esa atf sintezlanmaydi. adfning fosforillanishi (substratli va oksidlanishli fosforillanishi) moddalarning oksidlanishi kislorodli (aerob) va kislorodsiz (anaerob) sharoitda kechishi mumkin. bularning barchasida energiya ajralib chiqadi. bu energiya atf yoki issiqlik sifatida ajraladi. atf sintezi fosforillanish bilan borib, bunda adfga makroergik bog‘lar tutuvchi moddalardan yoki kislorodni oksidlanishi natijasida anorganik fosforni birikishi kuzatiladi. shuning uchun adfning fosforillanishi 2 xil yo‘l bilan boradi: oksidlanishli fosforillanish va substratli fosforillanish. oksidlanishli fosforillanishasosiy energiya generatori hisoblanadi. oksidlanishli fosforillanish mitoxondriyalarning …

4 / 4

da ushlashga safarbar etiladi. hosil bo‘lgan atf energiya quyidagi jarayonlarga sarflanadi: kimyoviy, mexanik, plastik, faol transport, transdegidrogenaza reaksiyalariga. substratlifosforillanish esa membranaga bog‘liq bo‘lmay sitozolda kechadi. bunda makroergik bog‘lar tutuvchi metabolitlar energiya manbai hisoblanadi. bularga asosan 1,3-difosfoglitserat, fosfoyenolpiruvat, kreatinfosfat, argininfosfat va boshqalar kiradi. substratli fosforillanishda kam miqdorda atf sintezlanadi. ular yordamchi energetik mexanizmlardir. jumdalan, glyukozani anaerob oksidlanishi natijasida 2 molekula sut kislotasi va 4 molekula atf sintezlanadi, ya’ni atigi 29,2 kkal energiya ajralib chiqadi. filogenetik jihatdan substratli fosforillanish ustun turadi. ular kislorodsiz sharoitda oddiy hayvonlarning asosiy energetik manbai hisoblangan. ammo energetik qiymati kam bo‘lsada, u katta ahamiyatga ega, chunki yadrosi, mitoxondriyasi bo‘lmagan eritrotsitlarda,shuningdek, ko‘pchilik kasalliklarda kuzatiladigan gipoksiya sharoitida hujayraning asosiy energiya manbai bo‘lib qoladi. nafas olish va fosforillanish ingibitori turli xil moddalar ta’sirida oksidlanish jarayoni fosforillanishdan ajralib chiqadi. bunda elektronlarni nafas olish zanjiri orqali o‘tishi o‘zgarmay energiya hosil qilmaydi. bunday moddalar ajratuvchilar deyiladi. bularga 2,4-<linitrofenol, disulfid moddalar, pirofosfatlar, co2, tiroksin, bakterial …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 4 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nafas olish zanjiri. makroenergetik birikmalarni sintezi." haqida

5-mavzu. nafas olish zanjiri. makroenergetik birikmalarni sintezi. reja: 1. mitoxondriya nafas olish zanjirining tuzilishi. 2. adfning fosforillanishi. 3. nafas olish va fosforillanish ingibitori. nafas olish zartjiri. varburg, keylin, grin, mitchell, skulachev izlanishlari nafas olish zanjiri komponentlarini mitoxondriyalarning ichki membranasida joylashishini aniq ko‘rsatib berdi. nafas olish zanjiri quydagicha tuzilishga ega (50-rasm). mitoxondriya nafas olish zanjirining tuzilishi. nafas zanjirida h+ kislorodga tashilishi sitoxrom tizimisiz, koq dan to‘g‘ri kislorodga o‘tadi. elektronlar esa- butun zanjir bo‘ylab harakat qiladi. bunda nad dan koq ga qadar ikkita elektronli tashilish bo‘lsa, sitoxromlarda - bir elektronlidir. proton va elektron tashuvchilar nadmolekulyar strukturaga bir...

Bu fayl DOCX formatida 4 sahifadan iborat (29,1 KB). "nafas olish zanjiri. makroenergetik birikmalarni sintezi."ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nafas olish zanjiri. makroenerg… DOCX 4 sahifa Bepul yuklash Telegram