o’smalar

PPTX 33 pages 4.8 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.8 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o’smalar. reja: onkologiya fani haqida tushuncha. o’smalar turlari, o’smalarningning kelib chiqish sabablari, oqibatlari natijasida organizmda kelib chiqadigan o’zgarishlar o’rq-768 11.05.2022 yilda tasdiqlangan, pq – 5130 25.05 2021yildagi “aholiga gematologiya va onkologiya xizmatlarini ko’rsatish” tizimini yanada takomillashtirish to’g’risidagi qarorlari bilan o`quvchilarni tanishtirish. o‘sma (o‘simta, blastoma, neoplazma) avtonomligi, irsiyat tomonidan mustahkamlangan cheklanmagan, nazoratsiz o‘sish qobiliyati bilan boshqa patologik o‘smalardan (giperplaziya, gipertrofiya, shikastlanishdan keyin regeneratsiya) farq qiladigan patologik o‘sishdir. o‘sma patologik jarayon bo‘lib, uning asosida to‘qimalarning chegarasiz va tartibsiz o‘sib borishiga asoslaniladi. o‘smalar, blastomalar, yangi hosil bo‘lgan tuzilmalar – bir patologik jarayonning, o‘smali deb ataluvchi kasallikning sinonimlaridir. o‘smalar odamning ko‘p uchraydigan kasalliklaridan biri. o‘lim ning sabablari orasida xavfli o‘smalar deb ataluvchi o‘smalar birinchi o‘rinlardan birida turadi. bu birinchi navbatda xavfli o‘smalarning eng ko‘p uchraydigan shakli – «rak«ka taalluqlidir. patologoanatomik tajriba hozir shuni ko‘rsatadiki, 40 dan yuqori yoshda vafot etgan har 6–7 odamdan birining o‘limiga xavfli o‘sma sabab bo‘lar ekan o‘sma to‘qimaning asosan mahalliy …

2 / 33

hunday ta’riflash mumkin: o‘sma – bu organizm bilan buzilgan munosabatlar sharoitida va atipik bo‘lib qolgan hujayralardan tashkil topgan to‘qimaning patologik o‘sib ketishidir. o‘smani keltirib chiqaradigan moddalar kanserogen moddalar deb ataladi. ularga neft mah sulotlari: asfalt, benzin, kerosin, smola, sham, radiatsiya, rentgen nurlari, tutun va boshqalar kiradi. o‘smalarning xususiyatlari, etiologiyasi, patogenezi, profilaktikasi va davosini maxsus fan – onkologiya o‘rganadi. o‘smalar paydo bo‘lishiga turli omillar (kanserogenlar) sabab bo‘ladi: endogen kanserogenlar; ekzogen kanserogenlar; fizik kanserogenlar; kimyoviy kanserogenlar; viruslar; irsiy, genetik omillar. nomenklatura klassik - to‘qima, organ yoki hujayraning nomi + oma qo‘shimchasi = quyidagilardan xavfsiz o‘sma: bez to‘qimasi adenomasi; lipoma - yog‘ to‘qimasidan; xondroma - tog‘ay to‘qimasidan; osteoma - suyak to‘qimasidan; angioma - tomirdan; mioma - mushak to‘qimasidan. yomon sifatli o’smalar 1.carcinoma - karsinoma - saraton - epiteliydagi xavfli o‘sma. 2. sarcoma - sarkoma (baliq go‘shti) - biriktiruvchi to‘qimali xavfli o‘sma melanoma - melanoma - pigment to‘qimasidan hosil bo‘ladigan o‘sma. 4. teratoma ("mo‘jizaviy" …

3 / 33

ib ketaveradi o‘smalar turli-tuman tuzilishga ega, ammo umuman olganda, o‘sma o‘zi kelib chiqqan to‘qimani u yoki bu darajada eslatib turadi. har bir o‘smada parenhima, ya’ni o‘smaning o‘z, spetsifik to‘qimasini va tomirlar hamda nervlari bo‘lgan biriktiruvchi to‘qima elementlarini tafovut qilish mumkin. o‘smaning mo‘tadil to‘qimadan farqi, o‘smada parenhima bilan biriktiruvchi to‘qima elementlarining noto‘g‘ri nisbatda bo‘lishida, o‘smaning tuzilish atipizmasidadir. to‘qima va hujayra atipizmasi tafovut etiladi. to‘qima atepizmasi o‘sma tarkibiy elementlarining noto‘g‘ri nisbatida namoyon bo‘ladi. har bir normal a’zoning istalgan to‘qimasi muayyan tuzilishga ega: bezlar bo‘lakchalardan tuzilgan, har bir bo‘lakchadan bir-biri bilan qo‘shilib ketadigan va umumiy chiqaruv nayini hosil qiladigan bez naychalari boshlanadi, mushaklar ma’lum yo‘nalishda boradigan va paylar bilan birikadigan mushak tutamlariga birlashgan tolalar guruhidan tuzilgan: qon tomirlar har bir a’zo uchun xarakterli bo‘lgan aniq tuzilgan to‘rni hosil qiladi hujayra atipizmi o‘sma parenximasining hujayralariga taalluqli bo‘lib, hujayralar, ayniqsa, yadrolarning o‘lchami va shakllarining o‘zgarishida namoyon bo‘ladi. o‘smaning hujayralari va yadrolari shakli va o‘lchami bo‘yicha …

4 / 33

o‘pincha, chetga surilgan to‘qimaning atrofiyasi, ba’zan esa reaktiv yallig‘lanishi tufayli o‘sma atrafida fibroz kapsula hosil bo‘ladi. bunday o‘smani chegaralari aniq bilinib turgani uchun jarrohlik arala shuvi bilan oson olib tashlash mumkin bo‘ladi. infiltrativ o‘sish o‘sma hujayralari tortmalarining qo‘shni to‘qimalarga o‘sib kirishi bilan xarakterlanadi. bunday o‘sma hujayralari to‘qima oraliqlari limfa tomirlari va kapillyar qon tomirlariga o‘sib kiradi. o‘sma qo‘shni to‘qimalarga tortmalari bilan tarqalib ezib va chetlatibgina qolmay balki yemiradi ham. bunday o‘sish yetilmagan o‘smalarga mansub bo‘lib, ularni xavfsizligini xarakterlaydi. bunday o‘smalar tevarak-atrofdagi to‘qimalar bilan chambarchas bog‘langanligi uchun chegarasini aniq belgilab bo‘lmaydi. operatsiya qilib kesib tashlaganda, o‘sma butunlay olib tashlanadi deb ishonch hosil qilib bo‘lmaydi. ko‘pincha, operatsiyadan keyin bir qancha vaqt o‘tgach o‘sma tuguni kesib olib tash langan joyda o‘sma hujayralari qolganligi tufayli yangi o‘sma vujudga keladi. o‘sma o‘sishining tezligi turlicha va o‘smaning xarakteriga bog‘liq. yetilgan, xavfsiz o‘smalar, odatda, sekin o‘sadi. ularning o‘si shini yillab kuzatish mumkin, xavfsiz o‘smalarning ba’zi turlari juda …

5 / 33

in pardasi, plevra, miya pardalari orqali va nervlar hamda perinevriy pardasi bo‘ylab ham ro‘y berishi mumkin. o‘smalarning tasniflanishi o‘smalarning tasniflanishi ularning u yoki bu to‘qimalardan kelib chiqishiga asoslangan. har bir guruhda xavfsiz va xavfli turlar tafovut qilinadi xavfli o‘smalarga anaplaziyasi ro‘y-rost ifodalangan yetilmagan hujayralardan tuzilgan o‘smalar kiradi. ular a’zolarni infiltrlab va yemirib tez o‘sadi, metastazlar hamda retsidivlar beradi va kaxeksiyaga sabab bo‘ladi. bemorni ahvoli tez og‘irlashadi, sochlari to‘kiladi, milk, burun qonaydi. xavfsiz o‘smalar sekin o‘sadi, metastaz va retsedivlar bermaydi, ishtahasi yoqolmaydi, kaxeksiya rivojlanmaydi, odam ancha uzoq yashay di, ammo ular xavfli o‘smalarga aylanishi mumkin. o‘smalar tasniflanishi gistoginetik prinsipda tuzilgan va o‘sma to‘qimasi hamda hujayralarning yetilganlik darajasiga asoslangandir rak – xavfli o‘smaning eng ko‘p uchraydigan shakli bo‘lib, u barcha xavfli o‘smalarning 85 %ini tashkil qiladi. barcha mamlakatlar da rakdan o‘lim ba’zi bir o‘zgarishlar bilan katta yoshdagi aholi o‘li mining 10 %ni tashkil etadi. rak epiteliy to‘qima bo‘lgan har qanday a’zoda paydo …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’smalar"

o’smalar. reja: onkologiya fani haqida tushuncha. o’smalar turlari, o’smalarningning kelib chiqish sabablari, oqibatlari natijasida organizmda kelib chiqadigan o’zgarishlar o’rq-768 11.05.2022 yilda tasdiqlangan, pq – 5130 25.05 2021yildagi “aholiga gematologiya va onkologiya xizmatlarini ko’rsatish” tizimini yanada takomillashtirish to’g’risidagi qarorlari bilan o`quvchilarni tanishtirish. o‘sma (o‘simta, blastoma, neoplazma) avtonomligi, irsiyat tomonidan mustahkamlangan cheklanmagan, nazoratsiz o‘sish qobiliyati bilan boshqa patologik o‘smalardan (giperplaziya, gipertrofiya, shikastlanishdan keyin regeneratsiya) farq qiladigan patologik o‘sishdir. o‘sma patologik jarayon bo‘lib, uning asosida to‘qimalarning chegarasiz va tartibsiz o‘sib borishiga asoslaniladi. o‘smalar, blastomalar, yan...

This file contains 33 pages in PPTX format (4.8 MB). To download "o’smalar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’smalar PPTX 33 pages Free download Telegram