ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblashning asosiy xususiyatlari

PPTX 12 pages 1.0 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblash tizimining oʻziga xos xususiyatlari ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblash tizimining oʻziga xos xususiyatlari ishlab chiqarish xarajatlari — korxonaning mahsulot ishlab chiqarish maqsadlarida, iqtisodiy resurslar sotib olish uchun qilgan pul sarflaridir. firma oʻz faoliyatini bozordan moddiy resurslar, yaʼni asbob-uskuna, dastgohlar, transport va aloqa vositalari, xom ashyo, yoqilgʻi, har xil materiallarni, mehnat bozoridan ish kuchini sotib olishdan boshlaydi. shunga muvofiq holda ishlab chiqarish xarajatlari tarkibiga xom-ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yonilg’i va energiya xarajatlari, asosiy kapital amortizatsiyasi, ish haqi va ijtimoiy sugʻurtaga ajratmalar, foiz toʻlovlari va boshqa xarajatlar kiradi. ishlab chiqarish xarajatlariga qilingan barcha xarajatlarning puldagi ifodasi mahsulot tannarxining tashkil qiladi. ishlab chiqarish xarajatlarni oʻrganishga iqtisodchilar turlicha yondoshadilar. jumladan, xarajatlarning qiymat nazariyasiga koʻra, ishlab chiqarish xarajatlar quyidagi turlarga boʻlinadi: doimiy xarajatlar: — korxona toʻlov majburiyatlari, soliqlar, amortizatsiya ajratmalari, ijara haqi, qoʻriqlash xizmati xarajatlari, boshqaruv xodimlari maoshi; oʻzgaruvchan xarajatlar: — xom ashyo, materiallar, yonilgʻi, …

2 / 12

ladigan xoʻjalik buyumlarini ishlatish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar. xarajat – bu mahsulot yoki xizmatni sotib olish, ishlab chiqarish va sotish bilan bog’liq xarajatlar haqidagi barcha ma’lumotlarni yig’ishdan boshlanadigan jarayon. xarajatlar to’g’risida kerakli ma’lumotlarni to’plab, xarajatlarning umumiy miqdorini tahlil qilish va har bir turdagi mahsulot tannarxini to’g’ri hisoblash imkonini beradigan usullarni aniqlash kerak. muayyan xarajatlarni hisobga olish usulini tashkil etuvchi aniq texnika va usullardan foydalanish har bir tashkilotning hisob siyosati bilan belgilanadi, uning shakllanishi xo’jalik faoliyatining xususiyatlariga bevosita bog’liq. an’anaviy buxgalteriya amaliyotida ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish umumiy hisob tizimining bir qismidir. shu bilan birga, buxgalteriya hisobi va ishlab chiqarish buxgalteriya hisobi bir –biri bilan bog’liq, chunki ular xo`jalik operatsiyalarini hujjatlashtirish va ularni baholashning yagona tartibiga ega. bunday holda, buxgalteriya hisobi boshqaruv yo’nalishini oladi. xarajatlarni aks ettirish uchun, buxgalteriya hisobining muayyan ob’ektini tanlashga qarab, quyidagilardan foydalanish mumkin asosiy usullar: oddiy, buyurtma asosida, texnologik, qozonli va tartibga soluvchi buxgalteriya tizimi. oson yo’l …

3 / 12

lar orasida bilvosita xarajatlar vaqti–vaqti bilan taqsimlanadi. ushbu buyurtma bo’yicha barcha xarajatlar ketma–ket analitik hisoblarda yig’iladi. buyurtma bajarilgunga qadar uning xarajatlari tugallanmagan ishlab chiqarishni anglatadi, va u bajarilishidan qat’i nazar, tayyor mahsulot tannarxi. alternativ usul xarajatlar hisobi xom ashyo va materiallarni ketma-ket qayta ishlash natijasida olingan yarim mahsulotlarga va ulardan tayyor mahsulotga aylanib, ommaviy mahsulot ishlab chiqarishda qo’llaniladi. ushbu usul yordamida to’g’ridan –to’g’ri xarajatlar odatda qayta taqsimlash yo’li bilan hisobga olinadi va ular ichida – mahsulot turlari bo’yicha (iloji boricha). uskunani ishlatish bilan bog’liq xarajatlar, shuningdek, qayta taqsimlash (ustaxonalar) orqali hisobga olinadi va keyin har bir qayta taqsimlash doirasida mahsulot turlari bo’yicha taqsimlanadi. umumiy ishlab chiqarish va ma’muriy xarajatlar xuddi shunday tarzda qayta taqsimlash va mahsulot turlari (buyumlari) o’rtasida taqsimlanadi. jarayon-jarayon usuli. buxgalteriya ommaviy ishlab chiqarish tashkilotlarida ishlatiladigan yarim tayyor mahsulotlar bo’lmagan bir yoki bir nechta texnologik bosqichlarga (jarayonlarga) tegishli bo’lgan mahsulot tannarxini aniqlash imkonini beradi. jarayon bo’yicha usulning mohiyati …

4 / 12

qoidaga ko’ra, me’yoriy buxgalteriya tizimi alohida-alohida ajratiladi, chunki tartib bo’yicha, aylanma yoʻl boʻyicha , jarayon boʻyicha va boshqa nomlangan usullar normativ bo’lishi mumkin. mahalliy amaliyotda bu usul turli va murakkab mahsulotlarni ommaviy va partiyali ishlab chiqaradigan sanoat tarmoqlarida qo’llaniladi. ishlab chiqarish xarajatlari va tannarxini hisobga olishning me’yoriy usuli – bu mahsulot ishlab chiqarishda har xil turdagi resurslarni iste’mol qilish me’yorlaridan foydalanishga asoslangan usul. standart xarajatlar yoki stavkalar puxta hisoblab chiqilgan, tayyor mahsulot birligiga sarflangan resurslar miqdori. maqsadli xarajatlar ishlab chiqarish xarajatlarining uchta elementini o’z ichiga oladi: to’g’ridan –to’g’ri moddiy xarajatlar; to’g’ridan-to’g’ri mehnat xarajatlari; qo’shimcha xarajatlar. standart xarajatlar oldindan belgilanadi. standartlarni ishlab chiqishda ikkita asosiy yondashuvdan foydalaniladi. birinchisiga ko’ra, texnik asosli standartlar ishlab chiqilgan. texnik asosli standartlar progressiv texnologiya va ishlab chiqarishni tashkil etish sharoitida ma’lum turdagi mahsulotni (mahsulotni) ishlab chiqarish bilan bog’liq texnologik operatsiyalarni tahlil qilish asosida hisoblash, eʼtiboringiz uchun tashakkur image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image1.jpeg family …

5 / 12

ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblashning asosiy xususiyatlari - Page 5

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblashning asosiy xususiyatlari"

ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblash tizimining oʻziga xos xususiyatlari ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblash tizimining oʻziga xos xususiyatlari ishlab chiqarish xarajatlari — korxonaning mahsulot ishlab chiqarish maqsadlarida, iqtisodiy resurslar sotib olish uchun qilgan pul sarflaridir. firma oʻz faoliyatini bozordan moddiy resurslar, yaʼni asbob-uskuna, dastgohlar, transport va aloqa vositalari, xom ashyo, yoqilgʻi, har xil materiallarni, mehnat bozoridan ish kuchini sotib olishdan boshlaydi. shunga muvofiq holda ishlab chiqarish xarajatlari tarkibiga xom-ashyo, asosiy va yordamchi materiallar, yonilg’i va energiya xarajatlari, asosiy kapital amortizatsiyasi, ish haqi va ijtimoiy sugʻurtaga ajratmalar, foiz toʻlovlari va boshqa xarajatlar kirad...

This file contains 12 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va hisoblashning asosiy xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish xarajatlarini … PPTX 12 pages Free download Telegram