olefinlarni sulfatlash texnologiyasi

PDF 5 стр. 301,8 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 301,8 КБ

Тип файла PDF

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

ma’ruza №12 olefinlarni sulfatlash reaksiyalari. olefinlarni sulfatlash texnologiyasi. olefinlarni sulfirlash olefinlarni gidratatsiyasi qaytar jarayon bo‘lib, ikki bosqichda boradi: 1. sulfat kislota bilan olefinlarni absorbsiyasi; 2. alkilsulfatlarni gidrolizi: dialkilsulfat sulfat kislota bilan reaksiyaga kirishib alkilsulfat hosil qilishi mumkin: kislotani olefin bilan to‘yinish darajasi qancha yuqori bo’sa, reaksion aralashmada dialkilsulfatlar shuncha kam bo’adi. olefinlarni gidratatsiya reaksiyasida kislotalarni katalitik ta’siri alkilsulfatlarni hosil bo‘lishi bilan bog‘liq, shuning uchun reaksiyani temperatura chegarasi olefinlarni xili va tuzilishiga, ularni sulfat kislota bilan reaksiyaga kirishish qobiliyatiga bog‘liqdir. gaz holatdagi olefm lardan etilen sulfat kislota bilan eng qiyin reaksiyaga kirishadi, butilen va propilen-yengilroq, izobutilen esa eng yengil reaksiyaga kirishib, propilen va normal butilenlarga nisbatan 500 marotaba tezroq yutiladi. sulfatlash reaksiyasi sharoitlarini tanlash, nafaqat olefinlarni sulfat kislotaga absorbsiyasi tezligi bilan, yonaki reaksiya - olefinlarni polim erizatsiyasini davom etishi bilan ham o‘zaro bog‘liqdir. shuning uchun har bir olefin uchun o‘z sharoiti: h2so4 konsentratsiyasi temperatura va bosim (1-jadval) tanlanadi. 1-jadval alkilsulfatlar hosil …

2 / 5

sh iqtisodiyotida o‘z aksini topadi. shu bois h2so4: olefin nisbati odatda 1:1,2+1,3 qilib olinadi. olefinlarni sulfat kislotaga absorbsiyasini tezligi bosim ga bog’iq. 50-60% etilen saqlovchi etan-etilen fraksiyasi ishlatilganda bosim 25-30 at bo‘ladi. bosim etilenni sulfat kislotaga yutilish tezligini oshishiga yordam beradi. absorbsiya vaqti -3 -soat. 3. spirtlarni olish jarayonining 2-bosqichi-alkil (i) va dialkilsulfatlar (ii)ni gidrolizidir. gidrolizda quyidagi reaksiyalar ketadi: bundan tashqari, reaksiya zonasida hosil bo‘lgan spirt bilan ii reaksiyaga kirishishi va oddiy efir (iii) hamda alkilsulfat (i) hosil qilishi mumkin: oddiy efir (iii) ni hosil bo‘lishi ii bilan suvni o‘zaro reaksiyasi y o ‘li bilan ham amalga oshishi mumkin: gidroliz jarayoni 4-5 at bosimda va 92-95°c temperaturada olib boriladi. efir (iii) ni salmog‘ini kam aytirish uchun gidrolizni imkoniyat boricha tez o‘tkaziladi va hosil bo‘lgan spirtni aralashmadan tezda haydaladi (uni eritmadagi konsentratsiyasi ko‘p bo‘lmasligi uchun). boshqacha bajarish ham mumkin: reaksion aralashma suv bilan suyultirilib, sulfat kislota va alkilsulfatlar eritmaga o‘tkaziladi, dialkilsulfat …

3 / 5

lota yordamida va to‘g‘ridan-to‘g‘ri gidratatsiya qilish usullari dearli bir xildir. termik polimerlanish jarayonlari keng tarqalmadi va oʻz oʻrnini katalitik jarayonlarga boʻshatib berdi. katalizator sifatida qattiq tashuvchi masalan, kizelgurga joylashtirilgan sulfat yoki ortafosfor kislota koʻllanildi. 1873 yilda izobutelenni sulfat kislotali pomerlanish reaksiyasining murakkab efirli mexanizmi butlerov tomonidan taklif qilingan edi. keyinchalik ipatev xudi shunday reaksiyani fosfat kislota ishtirokida ham boradi deb koʻrsatdi. sulfat yoki fosfat kislota reaksiyaning birinchi bosqichida dastlabki olefinga birikib alkilsulfat yoki alkilfosfatni hosil qiladi. bu reaksiyani propilen misolida koʻrib chiqamiz: alkilsulfatlar va alkilfosfatlar juda faol va beqaror oraliq mahsulotlardir. ular monomerlarning keyingi molekulasi bilan oson reaksiyaga kirishadi. bu reaksiyaning faollanish energiyasi monomerlarni dimerga toʻgʻridan toʻgʻri birikish faollanish energiyasidan ancha past (–oso2oh), alkilsulfatlar propilenning ikkinchi molekulasi hisobidan vodorod bilan toʻyinadi va sulfat kislota har qanday katalizatorlar kabi erkin holda ajralib chiqadi, ikkita toʻyinmagan radikal esa dimer molekulasini hosil qiladi. ammo bu bosqichda bir nechta izomerlar hosil boʻlishi mumkin, chunki …

4 / 5

yuborish kerak. izopropil fosfatni propilen bilan oʻzaro ta'sirida ham dimerlar shunday hosil boʻladi. termik polimerlanishdan farqli oʻlaroq kislotali katalizatorlar ishtirokida izobutilen eng oson, soʻngra normal butilenlar va propilen reaksiyaga kirishadi. etilen eng qiyin polimerlanadi. bu hol reaksiyaning ikki bosqichda borish kinetikasi bilan tushuntiriladi. jarayonning umumiy tezligini belgilab beruvchi eng sekin bosqich, murakkab efir hosil boʻlishi xisoblanadi. shu bilan birga shu narsa ma'lumki, sulfat kislota uchlamchi uglerod atomini saqlagan toʻyinmagan uglevodorodlar bilan tezrok ta'sirlashadi, etilen eng qiyin sulfolanadi. bir xil konsentrasiyali sulfat kislota tomonidan etilenni yutish tezligi izobutenni yutish tezligidan besh marta kam, boshqacha qilib aytganda etilenni yutish uchun sulfat kislotaning eng katta konsentrasiyasi kerak. sulfat kislotali polimerlanishda kislotaning konsentrasiyasi katta ahamiyatga ega. suyultirilgan kislotalar (50 % va past) olefinlarni yaxshi yutadi: yaqin vaqtgacha sulfat kislotali polimerlanish kreking–gazlarning butan– butilenli fraksiyani diizobutilenlarga aylantirish uchun tanlangan polimerlashda ishlatilgan, diizobutilenlar esa gidrogenlash yoʻli bilan izooktanlar aylanadi. hosil boʻlgan «texnik izooktan»ning oktan soni 100 …

5 / 5

olefinlarni sulfatlash texnologiyasi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "olefinlarni sulfatlash texnologiyasi"

ma’ruza №12 olefinlarni sulfatlash reaksiyalari. olefinlarni sulfatlash texnologiyasi. olefinlarni sulfirlash olefinlarni gidratatsiyasi qaytar jarayon bo‘lib, ikki bosqichda boradi: 1. sulfat kislota bilan olefinlarni absorbsiyasi; 2. alkilsulfatlarni gidrolizi: dialkilsulfat sulfat kislota bilan reaksiyaga kirishib alkilsulfat hosil qilishi mumkin: kislotani olefin bilan to‘yinish darajasi qancha yuqori bo’sa, reaksion aralashmada dialkilsulfatlar shuncha kam bo’adi. olefinlarni gidratatsiya reaksiyasida kislotalarni katalitik ta’siri alkilsulfatlarni hosil bo‘lishi bilan bog‘liq, shuning uchun reaksiyani temperatura chegarasi olefinlarni xili va tuzilishiga, ularni sulfat kislota bilan reaksiyaga kirishish qobiliyatiga bog‘liqdir. gaz holatdagi olefm lardan etilen sulfat kislota bilan e...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PDF (301,8 КБ). Чтобы скачать "olefinlarni sulfatlash texnologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: olefinlarni sulfatlash texnolog… PDF 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram