shaxsiy huquq va erkinliklar

DOCX 6 pages 60.3 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 6
8-mavzu. shaxsiy huquq va erkinliklar 1. shaxsiy huquq va erkinliklar tushunchasi. 2. yashash huquqi. 3. shaxsiy erkinlik va shaxsiy daxlsizlik. “miranda” qoidasi. 4. aybsizlik prezumsiyasi. 5. sudda himoyalanish huquqi. 6. qiynoqqa solish, zo‘ravonlikka, shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etishning ta’qiqlanishi. 7. sha’n va obro‘ga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotga aralashishdan himoyalanish va turar joyi daxlsizligi huquqi. 8. birovning turar joyiga kirish, tintuv o‘tkazish yoki uni ko‘zdan kechirish, yozishmalar va telefonda so‘zlashuvlar sirini oshkor qilishning ta’qiqlanishi. 9. respublika hududida bir joydan ikkinchi joyga ko‘chish, o‘zbekiston respublikasiga kelish va undan chiqib ketish huquqi. 10. fikrlash, so‘z va e’tiqod erkinligi huquqi. 11. axborot izlash, olish va uni tarqatish huquqi. davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari faoliyatining ochiqligi. 12. huquq va manfaatlarga daxldor bo‘lgan hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish huquqi. 13. vijdon erkinligi. har kimning sha’ni, obro‘siga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotiga aralashishdan himoyalanish va turar joy daxlsizligi huquqi, yozishma …
2 / 6
ashashi, foydali mehnat bilan shug‘ullanishi zarur. insonlarning sha’ni, obro‘siga zarar keltiruvchi har qanday harakat taqiqlanadi. biror-bir harakat natijasida insonning sha’ni, obro‘siga zarar etsa, unga tegishli choralar ko‘riladi. demokratik mamlakatimizda har bir kishi o‘zining sha’ni, qadr-qimmati, obro‘sining buzilishiga olib keluvchi xatti-harakatlardan himoyalanish huquqiga ega. kishilarning sha’ni, obro‘sini himoya qiluvchi tegishli vositalar bo‘lib, ular orasida sud muhim rol o‘ynaydi. har bir kishi o‘zining sha’ni, obro‘sini himoya qilishni so‘rab sudga murojaat qilish huquqiga ega. insonning sha’ni, obro‘siga turmush sharoitida, xizmat vazifasini bajarish jarayonida putur etishi mumkin. shunday hollarda ular sudga murojaat qilishlari mumkin. sud ishni ko‘rib, inson sha’ni, obro‘sining buzilishi hollarini aniqlasa, tegishli choralar ko‘radi. bunday choralar natijasida aybdorlarga turli jazolar berilishi, zarar ma’naviy va moddiy tomondan qoplanishi mumkin. ko‘pincha inson sha’ni, obro‘siga tuhmat natijasida zarar keltiriladi. ko‘ra olmaslik, hasad kabilar ham inson sha’ni, obro‘siga tajovuzni tug‘diradi. jamiyat bir jamoa hisoblanib, uning a’zolari umumiy manfaati, unda yashash qoidalariga amal qilish zarurligi bilan birga, …
3 / 6
gi) bilangina, kishilarning turar joyiga kirish, tintuv o‘tkazish mumkin. xuddi shuningdek, hech kimning yozishmalari, telefonda so‘zlashuvlari oshkora qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi. hech kim yozishma, telegrammalarni o‘qishga, telefonda so‘zlashuvlarni eshitishga haqli emas. chunki bu narsalar har bir alohida shaxsning shaxsiy hayotiga taalluqlidir. ayrim hollarda, ya’ni qonunda belgilangan tartibda va tegishli organlarning roziligi bilan yozishmalar o‘rganilishi, so‘zlashuvlar eshitilishi mumkin. bu ham xavfsizlikni ta’minlash, jinoyatchilikka qarshi kurash maqsadida amalga oshiriladi. yashash joyini erkin tanlash huquqi demokratik mamlakatda shaxsning erkinligi e’lon qilinib qolmasdan, u turli vositalar orqali ta’minlanadi. har bir kishiga yashash joyini erkin tanlash huquqining berilishi ham buning isbotidir. konstitutsiyaning 28-moddasida: “o‘zbekiston respublikasi fuqarosi respublika hududida bir joydan ikkinchi joyga ko‘chishi, o‘zbekiston respublikasiga kelish va undan chiqib ketish huquqiga ega. qonunda belgilangan cheklashlar bundan mustasnodir”, deb mustahkamlangan norma erkin yashash huquqining konstitutsiyaviy asosidir. har kim yashash joyini ixtiyoriy tanlaydi. respublikaning xohlagan erida yashash joyini tanlash mumkin. bu huquq fuqarolarga o‘zi uchun yashash sharoiti, mehnat …
4 / 6
ston fuqarolarining o‘z xohishi bo‘yicha chet ellarda yashash uchun ketishi ham taqiqlanmaydi. tegishli huquqiy hujjatlarda o‘zbekiston fuqarolarining chet ellarga shaxsiy, jamoat ishlari bilan doimiy yashashga, sayohatga, o‘qishga, ishga, davolanishga chiqishi erkin huquq ekanligi belgilangan. faqat konstitutsiyaning yuqoridagi moddasida ko‘rsatib o‘tilganidek, yashash joyini tanlashda, chet ellarga yashash, o‘qish, ishlash uchun ketishda, o‘zbekiston hududiga kirishda qonun bilan ba’zi cheklashlar o‘rnatiladi. bu cheklashlar xavfsizlik, ishchi kuchlari ortiqcha bir erda to‘planib qolishining oldini olish, boshqa fuqarolarga yashash uchun normal sharoit yaratish nuqtai nazaridan hal qilinadi. fikrlash, so‘z, e’tiqod erkinligi. axborot olish, tarqatish, hujjatlar bilan tanishish huquqi fikrlash qobiliyati – insonni boshqa mavjudotlardan farqlovchi xususiyat. insonning fikrlashi natijasida taraqqiyot davom etadi. dunyo rivojlanish tajribasi shuni ko‘rsatadiki, inson faqat erkin fikrlaganda, erkin fikrlash uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgandagina, taraqqiyot bo‘lishi mumkin. fikrlashning cheklanishi, taraqqiyotni cheklashdir. erkin fikrlash bo‘lsayu, u ro‘yobga chiqarilmasa, fikrlar bildirilmasa, undan hech qanday naf bo‘lmaydi. erkin fikrlashni amalga oshirish, uning samarasidan foydalanish uchun, albatta, …
5 / 6
tni izlash, olish va uni tarqatish huquqiga ega, amaldagi konstitutsiyaviy tuzumga qarshi qaratilgan axborot va qonun bilan belgilangan boshqa cheklashlar bundan mustasnodir. fikr yuritish va uni ifodalash erkinligi faqat davlat siri va boshqa sirlarga taalluqli bo‘lgan taqdirdagina qonun bilan cheklanishi mumkin”, deb belgilangan. inson erkin fikrlash va uni so‘z orqali erkin bayon qilish uchun axborotga ega bo‘lishi kerak. shu sababli fuqarolarning o‘zi uchun zarur axborotlarni izlash, olish va tarqatish huquqi kafolatlanadi. masalan, o‘quvchilarga internetdan foydalanish imkoniyatining berilishi axborot olish, izlash, tarqatish huquqini amalda ta’minlovchi kuchli vositadir. bu huquq yana konstitutsiyaning 30-moddasi bilan ham kafolatlangan. ya’ni konstitutsiyaning mazkur moddasi axborot olish imkoniyatini kengaytiradi. unga asosan: “o‘zbekiston respublikasining barcha organlari, jamoat birlashmalari va mansabdor shaxslari fuqarolarga ularning huquq va manfaatlariga daxldor bo‘lgan hujjatlar, qarorlar va boshqa materiallar bilan tanishib chiqish imkoniyatini yaratib berishi lozim”. bu bilan konstitutsiya barcha organ va mansabdor shaxslarga fuqarolarning huquqlarini ro‘yobga chiqarish uchun aniq majburiyat yuklaydi. konstitutsiya normalarida …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsiy huquq va erkinliklar"

8-mavzu. shaxsiy huquq va erkinliklar 1. shaxsiy huquq va erkinliklar tushunchasi. 2. yashash huquqi. 3. shaxsiy erkinlik va shaxsiy daxlsizlik. “miranda” qoidasi. 4. aybsizlik prezumsiyasi. 5. sudda himoyalanish huquqi. 6. qiynoqqa solish, zo‘ravonlikka, shafqatsiz yoki inson qadr-qimmatini kamsituvchi boshqa tarzdagi tazyiqqa duchor etishning ta’qiqlanishi. 7. sha’n va obro‘ga qilingan tajovuzlardan, shaxsiy hayotga aralashishdan himoyalanish va turar joyi daxlsizligi huquqi. 8. birovning turar joyiga kirish, tintuv o‘tkazish yoki uni ko‘zdan kechirish, yozishmalar va telefonda so‘zlashuvlar sirini oshkor qilishning ta’qiqlanishi. 9. respublika hududida bir joydan ikkinchi joyga ko‘chish, o‘zbekiston respublikasiga kelish va undan chiqib ketish huquqi. 10. fikrlash, so‘z va e’tiqod erkin...

This file contains 6 pages in DOCX format (60.3 KB). To download "shaxsiy huquq va erkinliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsiy huquq va erkinliklar DOCX 6 pages Free download Telegram