ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmik yechimlar

DOCX 13 pages 861.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 861.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

1. axborot, ma'lumot va ma'lumotlar tuzilmasi haqida tushunchalar. аxborot (lotincha soʼz tushuncha,tasnif) – bu manbalari va taqdim etilish shaklidan qatʼi nazar shaxslar, predmetlar, faktlar, voqealar, hodisalar va jarayonlar toʼgʼrisidagi xabarlar. maʼlumot – bu maʼlum bir obʼekt va jarayonni mazmun va mohiyatini ifoda etuvchi vosita boʼlib, ularning raqamli, matnli, tovushli, sonli, mantiqiy qiymatini oʼzida aks ettiradi. ma'lumotlar tuzilmasi (ingl. data structure) kompyuter texnikasida bir xil turdagi va/yoki mantiqiy bog'liq ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashga imkon beradigan dasturiy birlik. ma'lumotlarni qo'shish, qidirish, o'zgartirish va o'chirish uchun ma'lumotlar tuzilishi uning interfeysini tashkil etuvchi ba'zi funktsiyalar to'plamini taqdim etadi. ma'lumotlar tuzilmasi ma'lumotlarni tartibga solish usuli, algoritm esa muammolarni hal qilish usuli hisoblanadi. maʼlumot = аxborot + shakl. 2. algoritm ta’rifi, nazariy va amaliy jihatlari. ma'lumotlar tuzilmasi ma'lumotlarni tartibga solish usuli, algoritm esa muammolarni hal qilish usuli hisoblanadi. nazariy jihat: ba'zi bir muammolarni o'rganishda algoritmlar nazariyasining natijalari savolga javob berishga imkon beradi – bu vazifa …

2 / 13

baholarni olish; kriptografik usullar uchun muhim bo'lgan ma'lum bir vaqt ichida biron bir muammoni hal qilishning iloji yo'qligi to'g'risida ishonchli baholarni olish; amaliy tahlil asosida axborotni qayta ishlash sohasidagi muammolarni hal qilishning samarali algoritmlarini ishlab chiqish va takomillashtirish. 3. ma'lumotlarni tasvirlash bosqichlari. kompyuterga ma'lumot olib, biz uni qandaydir shaklda taqdim etamiz, bu bizning fikrimizcha ma'lumotlarni tartibga soladi va ularga ma'no beradi. mashina kiruvchi ma'lumotlar uchun maydonni ajratadi va unga manzil beradi. shunday qilib, biz ma'lumotlarni mantiqiy darajada, go'yo mavhum tarzda qayta ishlaymiz va mashina buni jismoniy darajada bajaradi. аbstrakt bosqichda hal qilinishi lozim boʼlgan masalaning texnik qoʼyilishi, iloji boʼlsa masalaning matematik modeli quriladi. mantiqiy bosqichda qoʼyilgan masalani biror bir dasturlash tilida kodi (dasturi) ishlab chiqiladi. fizik (jismoniy) bosqichda esa informatsion obʼektni mantiqiy tavsiflanishiga mos ravishda kompyuter xotirasida akslantirilish tushiniladi. 4. ma'lumot tuzilmalarining klassifikasiyasi. ma’lumotlar tuzilmasini asosiy ko‘rinishlari (turlari): 1) to‘plam - munosabat to‘plami bo‘sh r=0 bo‘lgan elementlar majmuasi. 2) ketma-ketlik …

3 / 13

ng o'zgaruvchanligi bo'yicha: • statik tuzilmalar - dasturni bajarish oxirigacha o'zgarmaydigan tuzilmalar (yozuvlar, massivlar, satrlar, vektorlar); • yarimstatik tuzilmalar - statik ma'lumotlar va boshqaruv xotirasi bilan tavsiflanadigan tuzilmalar, bu dinamik taqsimotga ega kirish diskriptoriga bog'liq (steklar, pastki qavatlar, navbatlar); • dinamik tuzilmalar - dastur bajarilganda to'liq o'zgarish yuz beradi. tuzilishning tartibliligi bo'yicha: • chiziqli (vektorlar, massivlar, stakalar, pastki qavatlar, yozuvlar) • chiziqsiz (ko'p bog'langan ro'yxatlar, daraxt tuzilmalari, grafikalar). tuzilishning murakkabligi darajasi bo'yicha: • oddiy – standart turdagi dasturlash tillarining oddiy o'zgaruvchilari yoki konstantalari, shuningdek bir xil turdagi dinamik o'zgaruvchilar; • bir xil turdagi ma'lumotlar to'plamlari – massivlar, bitta va ko'p o'lchovli; • har xil turdagi ma'lumotlar to'plamlari – yozuvlar va sinf ob'ektlari, shuningdek shunga o'xshash tuzilmalar; • ichki aloqalarga ega dinamik tuzilmalar – ro'yxatlar, daraxtlar, graflar. 5. ma'lumot tuzilmalar ustida asosiy va maxsus amallar. maʼlumot tuzilmalar ustida toʼrtta asosiy amallar bajarilishi koʼzda tutilgan: yaratish, oʼchirish, tanlash (ruxsat), yangilash. yaratish amali …

4 / 13

i. 6. ma'lumotlarning asosiy (standart yoki elementar) turlari. umuman olganda turlar o‘zgaruvchi yoki ifoda qabul qilishi mumkin bo‘lgan qiymatlar to‘plami orqali tavsiflanadi. ko‘plab dasturlash tillarida ma’lumotlar standart va foydalanuvchi tomonidan beriladigan turlarga ajratiladi. ma’lumotlarni standart turlariga quyidagi 5 ta tur o‘zgaruvchilari kiradi: a) butun (int); b) haqiqiy (float) ; c) mantiqiy (bool); d) belgili (simvolli) (char); e) ko‘rsatkichli (*).1. butun son turi mazkur tur butun sonlar to‘plamini qandaydir qism to‘plami bo‘lib, uning o‘lchami mashina, ya’ni kompyuter konfiguratsiyasiga bog‘liq ravishda o‘zgarib turadi. agar butun sonni mashinada tasvirlash uchun nta razryaddan foydalanilsa (bunda qo‘shimcha koddan foydalanilganda), u holda x butun sonning qiymat qabul qilish oralig‘i quyidagicha bo‘lishi zarur, ya’ni quyidagi shartni qanoatlantirishi lozim: -2 n-1 ( , ,…, ; masalan: enum ranglar {oq, qora, qizil, yashil}; b) strukturalar turli turdagi maydonlardan tashkil topgan yozuv xisoblanadi. strukturalarni e’lon qilish uchun struct kalit so‘zi ishlatiladi. undan keyin turga nom beriladi va {} qavs ichida …

5 / 13

$avjud turlar asosida yaratilgan strukturalangan tur hisoblanadi. klasslar lokal va global o‘zgaruvchilar va ular ustida amal bajaradigan funksiyalar to‘plamidan iborat bo‘lishi mumkin. klasslar quyidagicha tasvirlanadi: class klass_nomi{ ; ; }; f) ob’yekt – bu xususiyatlar va attributlariga ega bo’lgan va bu xususiyatlarga qiymat qabul qilishi mumkin bo’lgan tuzilma xisoblanadi. masalan, talaba bu ob’ekt deb qaralishi mumkin tuzilma. ob’yektlarni fayl oqimi yoki classing nusxa o‘zgaruvchilar hisoblanadi. 8. statik va dinamik massivlar. massivlar (arrays) - bu indekslarga mos keladigan tartibda joylashtirilgan belgilangan miqdordagi elementlarni o'z ichiga olgan ma'lumotlar tuzilmalari. massivning o'lchami uni yaratishda o'rnatiladi. statik massiv dasturda doimiylar yoki o'zgaruvchi bilan, dinamik esa ko'rsatgich va uning statik xotira ajratilishi orqali aniqlanadi. statik massiv - bu kompilyatsiya bosqichida aniqlanadigan va dastur bajarilayotganda o'zgartirilishi mumkin bo'lmagan massiv. statik deganimizda xotirada egallagan joyi o‘zgarmas, dastur boshida beriladigan strukturalarni nazarda tutamiz. statik massivlar elementlar soni oldindan ma’lum bo‘lgan va initsializatsiyalangan (qiymat belgilangan) massivlar hisoblanadi. bir o‘lchamli …$

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmik yechimlar"

1. axborot, ma'lumot va ma'lumotlar tuzilmasi haqida tushunchalar. аxborot (lotincha soʼz tushuncha,tasnif) – bu manbalari va taqdim etilish shaklidan qatʼi nazar shaxslar, predmetlar, faktlar, voqealar, hodisalar va jarayonlar toʼgʼrisidagi xabarlar. maʼlumot – bu maʼlum bir obʼekt va jarayonni mazmun va mohiyatini ifoda etuvchi vosita boʼlib, ularning raqamli, matnli, tovushli, sonli, mantiqiy qiymatini oʼzida aks ettiradi. ma'lumotlar tuzilmasi (ingl. data structure) kompyuter texnikasida bir xil turdagi va/yoki mantiqiy bog'liq ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlashga imkon beradigan dasturiy birlik. ma'lumotlarni qo'shish, qidirish, o'zgartirish va o'chirish uchun ma'lumotlar tuzilishi uning interfeysini tashkil etuvchi ba'zi funktsiyalar to'plamini taqdim etadi. ma'lumotlar tuzilmasi...

This file contains 13 pages in DOCX format (861.4 KB). To download "ma'lumotlar tuzilmasi va algoritmik yechimlar", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar tuzilmasi va algori… DOCX 13 pages Free download Telegram