"iqtisodiy ta’limotlar tarixi" kursi ma'ruza matni

DOCX 197 sahifa 298,5 KB Bepul yuklash

197 sahifa "iqtisodiy ta’limotlar tarixi" kursi ma'ruza matni — DOCX

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 298,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 197

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 197

qarshi xalqaro universiteti «aniq fanlar» kafedrasi «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanidan ma’ruza matni bilim sohasi: 300000– ijtimoiy soha, iqtisod va huquq ta’lim sohasi: 310000 – iqtisod ta’lim yo’nalishi: 60310100 –iqtisodiyot(tarmoqlar va sohalar bo’yicha) qarshi-2023 mundarija № kirish 4 1 "iqtisodiy ta'limotlar tarixi" kursining predmeti va uslubi. 6 2 qadimgi dunyoning iqtisodiy ta'limotlari. 14 3 feodal jamiyati va feodalizmning yemirilishi davridagi iqtisodiy ta'limotlar. 22 4 o`rta osiyoda dastlabki va temuriylar davrigacha bo`lgan iqtisodiy g`oyalar. 30 5 amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g`oyalar 41 6 merkantilizm iqtisodiy ta'limoti. 50 7 angliya va fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. fiziokratizm iqtisodiy ta'limoti. 63 8 klassik iqtisodiy maktabning to‘la shakllanishi 85 9 klassik iqtisodiy maktabga muqobil g‘oyalarning mohiyati 95 10 bozor iqtisodiyotiga muxolif-sotsialistik yo ‘nalish mohiyati va uning tarixiy taqdiri 120 11 marjinalizm ta’limoti va neoklassik iqtisodiy maktablar 138 12 institutsionalizm yo‘nalishning mohiyati va ahamiyati 147 13 jon meynard keyns ta’limoti va nokeynschilik 154 …

2 / 197

zmlari ko‘rib chiqilgan va tahlil qilingan. bundan tashqari kitobda alohida olingan g‘oya va fikrlaming iqtisodiy nazariyaning rivojlanishidagi ahamiyati va o‘z o‘mida nazariyaning ijtimoiy-iqtisodiy siyosat shakllanishidagi ahamiyati tushuntirilgan. tabiyiki, bu iqtisodiy ta’limotlar kishilaming dunyoqarashi va rasmiy nazariyalaridan tashkil topgan. iqtisodiy dunyoqarash shaxsning dunyodagi voqeliklami o‘z ongida aks ettirishidir. iqtisodiy nazariya esa ana shu dunyoqarashning soddalashtirilgan shakli modellaridan tashkil topadi. alohida olingan iqtisodchining qarashlarini tushinish uchun uning ham dunyoqarashi, ham nazariy modeli qanday ekanligini o'rganish lozim. iqtisodiyot bu ijtimoiy fan. u jamiyat duch keladigan muammolami ko‘rib chiqadi, chunki insonlar mavjud tovar va xizmatlar miqdoridan ko‘proq iste’mol qilishni xohlaydilar va natijada nisbiy tanqislik muammosi kelib chiqadi. iste’molchilar xohishlari odatda chegaralanmagan va cheksizdir, ammo resurslar cheklangandir. tanqislik muammosini hal qilish uchun cheklangan iqtisodiy resurslami cheklanmagan muqobil variantlar (xohish-istaklar) o‘rtasida adolatli taqsimlaydigan ijtimoiy mexanizm zarur. bunday taqsimot bir tarafdan iste’molchi istaklarini kamaytirishi va cheklashi, ikkinchi tomondan esa iqtisodiy resurslar va ne’matlami yetkazib berishni ko‘paytirishi kerak. …

3 / 197

zaiflashuvi va sanoatlashgan, bozorga yo‘naltirilgan jamiyatlar rivojlanishi davrida asosiy taqsimlovchi mexanizmga aylandi. zamonaviy iqtisodiy nazariya ko‘proq hozirgi jamiyatda tanqislik sababli yuzaga keladigan muammolami qanday hal qilinishini o‘rganadi. u birlamclii resurs-taqsimlovchi mexanizm sifatida cherkov, an’analar va davlat o‘mini egallagan bozor mexanizmiga asosiy e’tibomi qaratadi. shunday bo‘lsada, bu mexanizmlar bir-birini rad etmaydi va ortodoksal davlat-cherkov iqtisodiyotidan bozor iqtisodiyotiga o‘tish dunyodagi barcha jamiyatlarda ham ketma-ketlikda amalga oshmagan. ba’zi hududlar, deyarli butun qit’alar hali ham qadimgi usullarga (mexanizmlarga) asoslangan iqtisodiyotdan chiqa olishmayapti. ba’zi jamiyatlar feodal iqtisodiyotdan resurslar taqsimoti davlat tomonidan amalga oshiriladigan buyruqli iqtisodiyotga o‘tdilar. chunonchi, 1900- yillaming boshida bir necha jamiyatlar resurslar taqsimoti davlat tomonidan nazorat qilinadigan rejali iqtisodiyotga o‘tdi. sharqiy yevropada buyruqbozlik iqtisodiyotidan bozor iqtisodiyotiga o‘tish, ammo natijasi noaniq bo‘lgan jarayonlami ko‘rishimiz mumkin. bozor mexanizmi asosiy taqsimot mexanizmi ekanligi u yagona mexanizm ekanligini bildirmaydi. zamonaviy bozorga asoslangan jamiyatlar kuch, an’ana va hokimiyat bilan birga bozor mehanizmidan ham foydalanishadi. yevropa va shimoliy amerikada …

4 / 197

na shu ilk davrlardan boshlash bizga savollarga yondashishda kengroq tushunchaga ega bomishga imkon beradi. darslikda bozorlar rivojlanishidan oldingi davr yozuvchilari tomonidan ko‘tarilgan masalalaming ko‘pchiligi zamonaviy iqtisodiy ta’limot istiqbolini belgilab beruvchi kengroq falsafiy hamda axloqiy masalalar bilan bog‘liqligi to‘grisida ma’lumotlar keltirilgan. 1-mavzu: kirish. "iqtisodiy ta'limotlar tarixi" kursining predmeti va uslubi reja: 1. iqtisodiy fikr, g’oya, qarash va ta’limotlarning paydo bo’lishi 2. iqtisodiy ta’limotlar tarixini o’rganishda davrlash tizimi 3. iqtisodiy fikrning tarixiy evolyutsiyasi kalit so’zlar: iqtisodiy g‘oya, qarash, nazariya, qonun, konsepsiya, ta’limot; fan predmeti; uslubi (metodi); manbalar; ilmiy davrlash; merkantilizm; klassik maktab; sotsialistik yo‘nalish; marjinalizm; o‘tish davri iqtisodiyoti. 1. iqtisodiy fikr, g’oya, qarash va ta’limotlarning paydo bo’lishi «tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q» degan edi o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimov. har qanday tarixni o‘rganish avvalo hozirgi kun va kelajak uchun ahamiyatlidir. taniqli yozuvchi va adibimiz abdulla qodiriy aytganidek: «moziyga qarab ish tutish xayrlidir». shu sababli iqtisodiy ta’limotlar tarixini o‘rganish katta nazariy, amaliy va tarbiyaviy …

5 / 197

ertangi kun muammolarini to‘la hal etishda o‘tgan asr iqtisodchilaridan barcha savollarga tayyor javob topish qiyinligi aniq, ammo o‘tgan donishmandlarning fikr-mulohazalari hozirgi va kelajak to‘g‘risida to‘g‘ri xulosa chiqarish uchun yaxshi imkoniyat beradi. aniqrog‘i, velosipedni qayta kashf qilishga xojat qolmaydi, tarixiy tajriba shunisi bilan ham qimmatlidir. ammo shunday bo‘ldiki, oxirgi 25-30 yil davomida bu fanlarga kam e’tibor berildi, xatto «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» katag‘onga uchradi, faqat mustaqillik yillari bu fanni oliy o‘quv yurtlarida qaytadan o‘qitish boshlandi. bu o‘z-o‘zidan bo‘lgani yo‘q, albatta. sho‘rotlar tuzumi davrida ko‘pgina fanlar, shu jumladan, iqtisodiyot fani sinfiylik, partiyaviylik mafkurasi asosida o‘rganildi, marksizm-leninizm g‘oyalari birdan-bir to‘g‘ri ta’limot deb qabul qilindi va barcha masalalar yechilgan, tarixga, uzoq o‘tmishga hech qanday xojat yo‘q, degan umumiy kayfiyat yuzaga keldi. sotsialistik va kommunistik jamiyat qurishda dasturilamal bo‘lgan mafkuraga muqobil, muxolif bo‘lgan barcha fikrlar tanqidga uchradi; asosiy e’tibor markscha-lenincha, iqtisodiy ta’limotni o‘rganishga, kapitalizm, bozor munosabatlarining kelajagi yo‘qligini zo‘rma-zo‘raki «isbotlash»ga qaratildi. ammo bu yo‘l tarix sinovidan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 197 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

""iqtisodiy ta’limotlar tarixi" kursi ma'ruza matni" haqida

qarshi xalqaro universiteti «aniq fanlar» kafedrasi «iqtisodiy ta’limotlar tarixi» fanidan ma’ruza matni bilim sohasi: 300000– ijtimoiy soha, iqtisod va huquq ta’lim sohasi: 310000 – iqtisod ta’lim yo’nalishi: 60310100 –iqtisodiyot(tarmoqlar va sohalar bo’yicha) qarshi-2023 mundarija № kirish 4 1 "iqtisodiy ta'limotlar tarixi" kursining predmeti va uslubi. 6 2 qadimgi dunyoning iqtisodiy ta'limotlari. 14 3 feodal jamiyati va feodalizmning yemirilishi davridagi iqtisodiy ta'limotlar. 22 4 o`rta osiyoda dastlabki va temuriylar davrigacha bo`lgan iqtisodiy g`oyalar. 30 5 amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy g`oyalar 41 6 merkantilizm iqtisodiy ta'limoti. 50 7 angliya va fransiyada klassik iqtisodiy maktabning vujudga kelishi. fiziokratizm iqtisodiy ta'limoti. 63 8 klassik iqtisodiy ma...

Bu fayl DOCX formatida 197 sahifadan iborat (298,5 KB). ""iqtisodiy ta’limotlar tarixi" kursi ma'ruza matni"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: "iqtisodiy ta’limotlar tarixi" … DOCX 197 sahifa Bepul yuklash Telegram