maktabgacha ta’lim muassalarida nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi

DOCX 17 pages 41.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.0 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: maktabgacha ta’lim muassalarida nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi reja: 1. ilk yoshdagı bolalar nutqını rıvojlantırısh. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalarning rivojlanishida nutqning ahamiyati 2. bola hayotining ikkinchi yili. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari 3. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirish bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkazish uslubiyotlari. 4. ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirishda ta’limiy o‘yin va mashg‘ulotlar, ularga qo‘yiladigan talablar. 5. maktabgacha yoshdagi bolalar bilan lug‘at ishini olib borishning nazariy asoslari. ilk yoshdagı bolalar nutqını rıvojlantırısh. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalarning rivojlanishida nutqning ahamiyati ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish masalasi pedagogikaning muhim masalalaridan biri hisoblanadi. ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish bo‘yicha uzoq va ko‘p yillar davomida tadqiqot ishlari olib borildi. bu masala bo‘yicha mashhur olimlar, amaliyotchi-pedagoglar, metodistlardan y. i. tixiyeva, n. m. shelavonov, n. m. aksarina, n. f. lasigina, y. k. kaverina, g. l. rozengart-pupko, g. m. lyanina, v. a. petrova, n. s. kapinskaya, i. a. panina, s. l. novoselova, …

2 / 17

larning bir-birlari bilan bog‘liq munosabatida rivojlanadi, go‘dak hali atrofini o‘rab olgan kishilar bilan aloqa o‘rnatgan emas. shularni e’tiborga olib, bolalar nutqining rivojlanishiga rahbarlik qilish kerak. bola nutq apparatining takomillashishiga va nutqining rivojlanish jarayoni tezlashishiga ta’sir etish lozim. o‘z vaqtida, to‘liq qimmatga ega bo‘lgan nutqni egallash bolada to‘liq qimmatga ega bo‘lgan psixik jarayonning vujudga kelishida va uni kelgusida rivojlantirishdagi eng muhim vositalardan biri ekanligini olimlar o‘zlarining ilmiy-nazariy qarashlarida isbotlab berishgan. bolada nutq ilk yoshidanoq shakllana boshlaydi. bu davrda egallangan nutq bolaning kelgusida ona tilini mukammal egallashida asosiy zamin bo‘lib xizmat qiladi. bola tug‘ilishi bilan atrofdagilar bilan nutqiy munosabatga kirishadi, bu munosabat orqali o‘zidagi hamma kuch va qobiliyatni rivojlantiradi. tarbiyachi-hamshira ilk yoshdagi bolalar nutqini o‘stirishga jiddiy e’tibor berishi va uni rivojlantirishga oid barcha ishlarni sistemali tarzda tashkil etishi lozim. ilk yoshdagi davr bolaning jismoniy va ruhiy tomondan tezkorlik bilan (intensiv) rivojlanish bosqichi hisoblanadi. bu yoshda markaziy nerv sistemasining rivojlanishida sezilarli o‘zgarishlar sodir …

3 / 17

g uch yoshgacha bo‘lgan davri uning nutqi, tafakkuri va bilish faoliyatining rivojlanishi uchun eng qulay bosqich hisoblanadi. “bu davrga kelib miyaning nutq bo‘limi anatomik tomondan yetilib bo‘ladi, bola ona tilining asosiy grammatik shakllarini egallaydi, ko‘p so‘z to‘plamiga ega bo‘ladi. bolaning tug‘ilgandan keyin bir yoshgacha bo‘lgan davri nisbatan kam harakat va “nutqsiz” taraqqiyot davridir. bu davrda bolaning o‘sishi va taraqqiyoti oila va bog‘chadagi sharoit va tarbiyaga bog‘liq bo‘ladi. lekin shunday bo‘lsa ham bu davrda har jihatdan juda ildam rivojlanish davridir. bola hayotining birinchi yilida bolaning har tomonlama tarbiyasiga katta ahamiyat berish va quyidagilarni amalga oshirish lozim: ko‘ruv, eshituv organlari, sezish taassurotlarini, emotsional his-tuyg‘ularni bolaning jilmayishi, kulishi, narsa-buyumlar bilan harakat qilishini shakllantirish. bir yoshgacha bo‘lgan bola hayotini to‘rt davrga bo‘lib o‘rganish lozim. 1) tug‘ilgandan 2, 5 – 3 oylikkacha; 2) 2, 5 – 3 oylikdan 5 – 6 oylikkacha; 3) 5 – 6 oylikdan 9 – 10 oylikkacha; 4) 9 – 10 …

4 / 17

va buyumlar bilan bog‘liq bo‘lgan taassurotlarni) ta’min etish zarur. bolani unga so‘z qotayotgan katta yoshdagi kishilarga bo‘yalgan va yaltiroq o‘yinchoqlarga diqqat bilan qarashga, harakatdagi buyumlarni ko‘z bilan kuzatishga odatlantirish zarur. turli xil tovushlarga, katta yoshdagi kishining so‘zi, qo‘shig‘iga, shiqildoqning shaqillashiga quloq sola bilish malakasini o‘stirish lozim. bolalarda ko‘rish va eshitish malakasini o‘stirishga yordam berish zarur, chunki bu malaka bolaning umumiy o‘sishi uchun, tevarak- atrofdagilar bilan munosabatda bo‘lishi va emotsional reaksiyalar hosil bo‘lishi uchun katta ahamiyatga 2. guvrash davri. bu davrga 2, 5 – 3 oylikdan 5 – 6 oylikkacha bo‘lgan payt kiradi. bu oylarda bolalarda sezish qobiliyatini yanada o‘stirish va idrok eta bilishni tarkib toptirish uchun zarur bo‘lgan sharoitlarni yaratish lozim. bola bu davrda ba’zi bir buyumlarni (shisha va shiqildoq) farq qila boshlaydi, o‘ziga yaqin kishilarni begonalardan ajrata boshlaydi, onasini o‘ziga yaqin kishilarni ko‘rgan zahoti taniydi. bolada tovushlarni diqqat bilan tinglash va bir-biridan farqlash qobiliyati o‘sa bopshlaydi, tanish tovush diqqatini …

5 / 17

ni va ba’zi bir so‘zlarni farqlaydi, kattalarning ovoz ohangiga ongli tarzda javob beradi, uni nutqning mazmuni bilan bog‘lay oladi. endi nutq bilishning elementar funksiyasini bajara boshlaydi. 9 – 10 oylikdan 1 yoshgacha bo‘lgan davr. bu davrdagi tarbiyaning eng muhim vazifasi nutqni o‘stirishdir. bolada yaqin kishilarning va bolalarning ismini bir-birdan farq qilish malakasini hosil qilish, uni tevarak-atrofdagi ba’zi buyumlar, o‘yinchoq, hayvonlar va eng oddiy harakat nomi bilan tanishtirish, bolaning passiv lug‘atini boyitish zarur. bolani kattalarning unga aytgan va uning uchun tushunarli bo‘lgan iltimosini, nomi aytilgan kishini yoki buyumni topish, ma’lum bir harakat, amalni bajarish kabi iltimoslarni ijro etishga o‘rgatish lozim. nima qilish, o‘yinchoqdan qanday foydalanish kerakligini bolaga ko‘rsatish, esiga solish kerak. bola yoshiga to‘lganda uning mumkin emas degan so‘zning ma’nosini tushunishiga erishish va bu so‘zni unga o‘rgatish kerak. bola bir yoshga to‘lganda dada, buva, buvi, oyi, opa, nanna, umma, kuku, miyov-miyov, vov-vov kabi 8 – 10 ta so‘zni bemalol ayta olishiga …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maktabgacha ta’lim muassalarida nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi"

mavzu: maktabgacha ta’lim muassalarida nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi reja: 1. ilk yoshdagı bolalar nutqını rıvojlantırısh. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalarning rivojlanishida nutqning ahamiyati 2. bola hayotining ikkinchi yili. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirishning o‘ziga xos xususiyatlari 3. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalar nutqini rivojlantirish bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkazish uslubiyotlari. 4. ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirishda ta’limiy o‘yin va mashg‘ulotlar, ularga qo‘yiladigan talablar. 5. maktabgacha yoshdagi bolalar bilan lug‘at ishini olib borishning nazariy asoslari. ilk yoshdagı bolalar nutqını rıvojlantırısh. ikki yoshgacha bo‘lgan bolalarning rivojlanishida nutqning ahamiyati ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish masalasi pedagogi...

This file contains 17 pages in DOCX format (41.0 KB). To download "maktabgacha ta’lim muassalarida nutqni rivojlantirishga doir ishlar tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: maktabgacha ta’lim muassalarida… DOCX 17 pages Free download Telegram