"ekologiya va atrof muhit muxofazasi"

DOCX 355 стр. 6,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 355
o’zbekiston respublikasi veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo’mitasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti nukus filiali “ tabiiy va gumanitar fanlar ” kafedrasi tizimga olindi: №_______________ 2022 y. «__» _______ “tasdiqlayman” o’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari ________ q.atanazarov “___” _______2022 yil “ekologiya va atrof muhit muxofazasi” fani boʻyicha oʻquv uslubiy majmua bilim sohasi: 800000 – qishloq, oʻrmon, baliq xoʻjaligi va veterinariya taʼlim sohasi: 840000 – veterinariya taʼlim yoʻnalishlari: 60840100 – veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari boʻyicha) 60840100 – veterinariya meditsinasi (yirik shoxli mollar kasalliklari) 60840300 – veterinariya diagnostikasi va laboratoriya ishlari 60840400 – veterinariya sanitariya ekspertizasi 60811500-zooinjeniriya (turlari bo’yicha) nukus – 2022 fanning oʻquv-uslubiy majmuasi tasdiqlangan oʻquv reja, ishchi oʻquv reja, oʻquv dasturi va ishchi oʻquv dasturiga muvofiq ishlab chiqildi. isshi fan dasturini tuzuvchilar: b.allanazarov - samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti nukus filiali “tabiiy va gumanitar fanlar” kafedrasi katta …
2 / 355
lik va biotexnologiyalar universiteti nukus filialining 2022 yil ____________ -sonli fakultet kengesining majlisida ko'rib chiqilgan va taklif etilgan «veterinariya va zooinjeneriya» fakulteti dekani: a.kaniyazov fanning majmuasi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti nukus filialining 2022 yil ____________-sonli filial kengesining majlisida ko'rib chiqilgan va taklif etilgan o'qish metodik bolim mudiri: g.xojemetov m u n d a r i j a № ma’lumotlar bet 1 o’quv materiallari 3 1.1 ma’ruza matnlari 3-123 1.2 amaliy mashg’ulatlar 124-193 2 mustaqil ta’lim uchun mavzular 194 3 glossariy 191-201 4 qo’shimchalar 202-243 4.1 fan dasturi 4.2 ishchi o’quv dasturi 4.3 test 202-278 4.4 baholash kriteriyasi 279 4.5 tarqatma materiallar 280-284 4.6 foydalanilgan adabiyotlar 285 oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi iii. fanning asosiy oʻquv materiallari: 3.1. maʼruza mashggʻulotlari uchun oʻquv materiallari . maʼruza mashggʻulotlari uchun oʻquv materiallari 1-mavzu: ekologiya va atrof-muhit muhofazasi fanining predmeti, maqsadi va vazifalari. reja 1. ekologiyaning predmeti, maqsadi …
3 / 355
ik tabiat qanday tuzilgan, qaysi qonunlar asosida mavjud va rivojlanadi, u inson taʼsiriga qanday javob beradi, bularning barchasi ekologiyaning predmetidir. inson borki, hayot uchun kurashadi, tabiatning barcha injiqliklariga moslashishga intiladi, har bir kishi tabiat inʼomlaridan foydalanadi, quradi, bunyod etadi. odatda inson biror maqsadni koʻzlab tabiatning muayyan bir sohasida ijobiy yoki koʻpincha salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. kishilar oʻzlari uchun istiqomat joylari barpo etar ekanlar, buni atrof-muhitning oʻsimlik va hayvonot dunyosiga qandaydir salbiy taʼsiri boʻladi, natijada tabiat kambagʻallashib boradi. inson qurilish materiallari sifatida tabiiy oʻrmonlarni keragidan ortiqcha kesadi, demak oʻsimlik dunyosi qisqarib, u oʻz navbatida atmosfera havosini musaffo boʻlishiga raxna tugʻdiradi, tuproq eroziyaga uchraydi, yer osti suvlari kamaya boradi, koʻchkilar paydo boʻlib, sel natijasida jarliklar hosil boʻlishi mumkin. bu lavha insonning tabiatga koʻrsatgan taʼsiridan bir parcha xolos. tabiatga nisbatan koʻr-koʻrona yondashish, uning ehsonlaridan ayovsiz foydalanish pirovardida ogʻir asorat qoldirishi mumkin. bizni oʻrab turgan butun tabiat, borliq, ming yillar mobaynida shunday bir muvozanatga …
4 / 355
oki tarmoqli boʻladi. umumiy ekologiya yoki sinekologiya har xil sistemalar (populyatsiyalar, jamoalar va ekosistemalar) ning tuzilishini, xossalarini hamda ularning funksional prinsiplarini, xususiy ekologiya yoki autekologiya esa ayrim turlarning ular yashab turgan muhit bilan oʻzaro munosabatini, turlarning muhitga koʻproq va uzviy moslashganligini oʻrganadi. xususiy ekologiya – oʻsimlik va hayvonlar ekologiyasidan iborat. bugungi kunda ekologiya sof biologik fanlar tizimidan chiqib, mazmuni kengayib bormoqda. atrof-muhitga zamonaviy fan va texnika taraqqiyotining taʼsiri natijasida ekologiya tushunchasi oʻta kengayib ketdi. inson ekologiyasi degan tushuncha paydo boʻldi. inson ekologiyasi yangi fan sifatida 1921 yil amerikalik olimlar borjes va park tomonidan kiritildi. inson ekologiyasi insonning atrof-muhitga va aksincha, atrof-muhitning insonga koʻrsatayotgan taʼsirini oʻrgatadi. insonning tabiatga koʻrsatayotgan taʼsir doirasi beqiyosdir, chunki hozirgi kunda insonning tabiatga nisbatan oʻtkazayotgan salbiy taʼsirlari natijasida unumdor yerlar eroziyaga uchrab unumsiz yerlarga aylanmoqda, dasht ekosistemasi degan tabiiy ekosistemalar deyarli yoʻqolib bormoqda, inson qoʻli tegmagan oʻrmonlar ham juda kam qolgan. yer yuzi quruqligidagi oʻrmonlar maydoni 75 …
5 / 355
iiy fanlar inqirozga uchragan bir paytda markaziy osiyoda u anchagina rivojlandi. jumladan, oʻzbek ensiklopedist olimi abu rayhon beruniy (973-1051) yozib qoldirgan asarlarida (uning 152 ta asari boʻlib, shundan bizgacha 27 tasi yetib kelgan) yil va fasllarning oʻzgarishi bilan hayvonlar va oʻsimliklarning oʻzgarishi toʻgʻrisida fikr yuritilgan. uning aytishicha birorta hayvon yoki oʻsimlik turi yer yuzini butunlay qoplab olsa, boshqalarning koʻpayishiga oʻrin qolmaydi. shuning uchun dehqonlar ekinlarni oʻtoq qiladilar, asalarilar asalni bekorga yeydigan oʻz jinslarini oʻldiradilar. beruniy — yer yuzining oʻzgarishi oʻsimlik va hayvonlarning oʻzgarishiga olib keladi, deb taʼkidlaydi. beruniy «saydana» degan asarida 1116 tur dori – darmonlarni tavsiflagan. beruniyning «qadimgi avlodlardan qolgan yodgorliklari» va «hindiston» degan asarlarida oʻsimlik va hayvonlarning tuzilishi hamda ularning tashqi muhit bilan aloqasi haqida ham qiziqarli maʼlumotlar keltiriladi. abu nasr farobiy (873-950) botanika, zoologiya, odam anatomiyasi va tabiatshunoslikning boshqa sohalarida fikr yuritib, tabiatda boʻlib turadigan tabiiy tanlanishni va insonlar tomonidan olib boriladigan sunʼiy tanlanishni tan oladi. ekologiyaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 355 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О ""ekologiya va atrof muhit muxofazasi""

o’zbekiston respublikasi veterinariya va chorvachilikni rivojlantirish qo’mitasi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti nukus filiali “ tabiiy va gumanitar fanlar ” kafedrasi tizimga olindi: №_______________ 2022 y. «__» _______ “tasdiqlayman” o’quv ishlari bo’yicha direktor o’rinbosari ________ q.atanazarov “___” _______2022 yil “ekologiya va atrof muhit muxofazasi” fani boʻyicha oʻquv uslubiy majmua bilim sohasi: 800000 – qishloq, oʻrmon, baliq xoʻjaligi va veterinariya taʼlim sohasi: 840000 – veterinariya taʼlim yoʻnalishlari: 60840100 – veterinariya meditsinasi (faoliyat turlari boʻyicha) 60840100 – veterinariya meditsinasi (yirik shoxli mollar kasalliklari) 60840300 – vete...

Этот файл содержит 355 стр. в формате DOCX (6,5 МБ). Чтобы скачать ""ekologiya va atrof muhit muxofazasi"", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: "ekologiya va atrof muhit muxof… DOCX 355 стр. Бесплатная загрузка Telegram