shaxs. temperament, xarakter, qobiliyat

DOCX 30 pages 310.5 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 310.5 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

mavzu: shaxs. temperament, xarakter, qobiliyat reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsni o‘rganishga turlicha yondashuvlar. individ, shaxs, individuallik. 2. shaxs shakllanishining ijtimoiy shart-sharoitlari. 3. temperament haqida tushuncha. temperament tiplari. 4. xarakter haqida tushuncha. xarakter aktsentuatsiyasi. 5. qobiliyat haqida tushuncha. qobiliyat tuzilishi va turlari. tayanch tushunchalar: shaxs, individ, shaxs, individuallik, temperament, xarakter, qobiliyat shaxs haqida tushuncha. shaxs – ong egasi bo‘lgan konkret odam. faoliyat – u yoki bu yumushni bajarishga qaratilgan harakatlar majmui. malaka – odamda harakatlarning tezlashuvi, avtomatlashuvi. ko‘nikma – avtomatlashgan harakatlarning doimiyligi. «shaxs» tushunchasi psixologiyada eng ko‘p qo‘llaniladigan tushunchalar sirasiga kiradi. psixologiya o‘rganadigan barcha fenomenlar aynan shu tushuncha atrofida qayd etiladi. inson ruhiy olami qonuniyatlari bilan qiziqkan har qanday olim yoki tadqiqotchi ham shaxsning ijtimoiyligi va aynan jamiyat bilan bo‘lgan aloqasi masalasini chetlab utolmagan. sh a x s — ijtimoiy va shaxslararo munosabatlarning mahsuli, ongli faoliyatning subyekti bo‘lmish individdir. shaxsga taaluqli bo‘lgan eng muhim tasnif ham uning jamiyatdagi murakkab ijtimoiy …

2 / 30

hunchalari orqali aks ettiriladi. katta yoshdagi ruhiy sog‘lom (esi-hushi joyida) odamlar ham, chaqaloq ham, nutqi yo‘q, oddiy malakalarni o‘zlashtira olmaydigan aqli zaiflar ham individlar deb ataladi. biroq bulardan birinchisinigina shaxs deb atash an’ana tusiga kirib qolgan, chunki o‘sha zotgina ijtimoiy mavjudod, ijtimoiy munosabatlar mahsuli, ijtimoiy taraqqiyotning faol qatnashchisi bo‘la oladi. individ sifatida yorug‘ dunyoga kelgan odam ijtimoiy muhit ta’sirida keyinchalik shaxsga aylanadi, shuning uchun bu jarayon ijtimoiy-tarixiy xususiyatga egadir. ilk bolalik chog‘idanoq individ muayyan ijtimoiy munosabatlar tizimi doirasiga tortiladi, bunday shaxslararo munosabatlar tarzi tarixiy shakllangan bo‘lib, u yoshligidanoq shu tayyor (ajdodlar yaratgan) ijtimoiy munosabat, muomala, muloqot tizimi bilan tanisha boradi. ijtimoiy qurshov (oila a’zolari, mahalla axli, jamoatchilik, ishlab chiqarish jamoasi), ijtimoiy guruh ichida (kishilarning og‘ushida, ularning qalb to‘risida) odamning bundan keyingi rivojlanishi uni shaxs sifatida shakllantiruvchi, uning ongi va irodasining xususiyatlariga mutlaqo bog‘liq bo‘lmagan har xil xususiyatli munosabatlar majmuasini vujudga keltiradi. umumiy psixologiya fanida shaxsning shakllanishi va rivojlanishi qonuniyatlari hamda …

3 / 30

ajmuasidir. psixologiya fanida bir-biriga yaqin, lekin ayniyat bo‘lmagan tushunchalar qo‘llanilib kelinadi, chunonchi: odam, shaxs, individuallik. ularning mohiyatini aniqroq izohlab berish uchun har birining psixologik tabiatini tahlil qilish maqsadga muvofiq. 1. odam: sut emizuvchilar sinfiga daxldorlik, biologik jonzod ekanligi odamning o‘ziga xos xususiyatidir. tik yurishlik, qo‘llarning mehnat faoliyatiga moslashganligi, yuksak taraqqiy etgan miyaga egaligi, sut emizuvchilar tasnifiga kirishi uning o‘ziga xos tomonlarini aks ettiradi. ijtimoiy jonzod sifatida odam ong bilan qurollanganligi tufayli borliqni ongli aks ettirish qobiliyatidan tashqari o‘z qiziqishlari va ehtiyojlariga mutanosib tarzda uni o‘zgartirish imkoniyatiga ham egadir. 2. shaxs. mehnat tufayli hayvonot olamidan ajralib chiqqan va jamiyatda rivojlanuvchi, til yordami bilan, boshqa kishilar bilan muloqot (muomala)ga kirishuvchi odam shaxsga aylanadi. ijtimoiy mohiyati shaxsning asosiy tavsifi hisoblanadi. 3. individuallik. har qaysi inson betakror o‘ziga xos xususiyatlarga ega. shaxsning o‘ziga xos qirralarining mujassamlashuvi individuallikni vujudga keltiradi. individual shaxsning intellektual, emotsional va irodaviy sohalarida namoyon bo‘ladi. sobiq sovet psixologiyasida eng ko‘p tarqalgan …

4 / 30

ta’lim vositasida, shaxsiy tajribada egallangan bilimlar, ko‘nikmalar va odatlarni qamrab oladi. iii. psixologik aks ettirish shakllari osttuzilishi - ijtimoiy turmush jarayonida shakllanuvchi bilish jarayonlarining individual xususiyatlari. iv. biologik shartlangan osttuzilish - miya morfologik va fiziologik xususiyatlariga muayyan darajada bog‘liq bo‘lgan patologik o‘zgarishlarni, shaxsning yosh, jins xususiyatlarini va uning tipologik hosiyatlarini birlashtiradi. a.g.kovalev talqiniga binoan, shaxs mana bunday tuzilishga ega: 1. yo‘nalganlik - voqelikka nisbatan inson munosabatini aniqlaydi, unga o‘zaro ta’sir etuvchi har xil xususiyatli g‘oyaviy va amaliy ustanovkalar, qiziqishlar, ehtiyojlar kiradi. ustuvor yo‘nalganlik shaxsning barcha psixik faoliyatini belgilaydi. 2. imkoniyatlar - faoliyatning muvaffaqiyatli amalga oshishini ta’minlovchi tizim. o‘zaro ta’sir etuvchi va o‘zaro bog‘liq bo‘lgan turlicha qobiliyatlar. 3. xarakter. ijtimoiy muhitda shaxsning xulq-atvor uslubini aniqlaydi. odamning ruhiy hayoti shakli va mazmuni unda namoyon bo‘ladi. xarakter tizimidan irodaviy va ma’naviy sifatlar ajratiladi. 4. mashqlar tizimi. hayot va faoliyat, harakat va xulq-atvorni tuzatish (korreksiyalash), o‘zini o‘zi nazorat qilish, o‘zini o‘zi boshqarishni ta’minlaydi. shaxsni …

5 / 30

asavvurlarning yaratilishi, ishlab chiqilishi yaxlit nazariyaning zaruriy sharti hisoblanib, insonning ijtimoiy mohiyati qirralarini ochish imkoniyatiga egadir. xuddi shu boisdan psixologiyaga falsafa, pedagogika, tibbiyot singari fanlarning namoyandalari tomonidan uni muhokama qilish namoyon bo‘layotganligi tufayli unga qiziqishning kjsaqligidan dalolat bermoqda. psixologiya fani shaxs strukturasining modelini yaratishga boshqa fanlardan izchilroq kirishadi, uning tabiatini aks ettirish imkoniyatiga erishadi, natijada u psixologiya muammolari majmuasida markaziy o‘rin egalladi. psixologiya olimlari tomonidan tadqiqot qilinayotgan dolzarb muammolar bilan shaxs tuzilishiga oid masala u yoki bu jabhasi orqali uzviy bog‘liqlikka ega. bu kontekstda xulq motivatsiyasi, shaxsning tipologiyasini ishlab chiqish, shaxsga ta’sir o‘tkazishning samarali yo‘lyo‘rinushrini qidirishni eslatib o‘tishning o‘zi kifoya. psixologiya fanida shaxsga strukturaviy yondashish bo‘yicha eng salmoqpi ilmiy izlanishlar amalga oshirilganligi qonuniy holat bo‘lib, xilma-xil shaxs strukturasining modeli yaratilganligi fikrimizning yorqin dalilidir. bu borada b.g.ananyevning fikricha, psixologik hodisalarni aql (intellekt), hissiyot (emotsiya) va irodaga ajratilishi inson psixologiyasida strukturaviy yondashish tajribasining dastlabki ko‘rinishi bo‘lib, uning xaqchilligi ko‘pgina psixologlar tomonidan tan …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs. temperament, xarakter, qobiliyat"

mavzu: shaxs. temperament, xarakter, qobiliyat reja: 1. shaxs haqida tushuncha. shaxsni o‘rganishga turlicha yondashuvlar. individ, shaxs, individuallik. 2. shaxs shakllanishining ijtimoiy shart-sharoitlari. 3. temperament haqida tushuncha. temperament tiplari. 4. xarakter haqida tushuncha. xarakter aktsentuatsiyasi. 5. qobiliyat haqida tushuncha. qobiliyat tuzilishi va turlari. tayanch tushunchalar: shaxs, individ, shaxs, individuallik, temperament, xarakter, qobiliyat shaxs haqida tushuncha. shaxs – ong egasi bo‘lgan konkret odam. faoliyat – u yoki bu yumushni bajarishga qaratilgan harakatlar majmui. malaka – odamda harakatlarning tezlashuvi, avtomatlashuvi. ko‘nikma – avtomatlashgan harakatlarning doimiyligi. «shaxs» tushunchasi psixologiyada eng ko‘p qo‘llaniladigan tushunchalar sirasi...

This file contains 30 pages in DOCX format (310.5 KB). To download "shaxs. temperament, xarakter, qobiliyat", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs. temperament, xarakter, q… DOCX 30 pages Free download Telegram