tuproq ishlari chegarasini aniqlash. apparelli maydoncha chizmasini bajarish

PDF 6 pages 534.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 534.5 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

14-mavzu. tuproq ishlari chegarasini aniqlash. apparelli maydoncha chizmasini bajarish. autocad dasturi. reja: 1. topografik sirtlar 2. apparelli maydoncha chizmasini bajarish mashg’ulot maqsadi: topografik sirtlar haqida tasavvurni oshirish hamda ularning gorizontallari va son belgilari to’g’risida tushunchalarni kengaytirish, tuproq ishlari chegarlarini aniqlash ko’nikmasini shakllantirish. adabiyotlar: 1.u.t.rixsiboev va boshq “muhandislik va kompyuter grafikasi”. “tafakkur qanoti”.toshkent. 2019.darslik, 2.u.t.rixsiboyev, d.f.kuchkarova, ch.t.shokirova, x.m.rixsiboyeva “chizma geometriya va muxandislik grafikasi”. darslik. “tafakkur qanoti”. toshkent. 2019. 3.kuchkarova d.f. va boshkalar “muhandislik grafikasi fanidan (gidrotexniklar uchun) metodik qo‘llanma” yer sirtining tuzilishi judа murаkkаb bo’lib, bаlаndlik, pаstlik, tеpаlik vа bоshqа ko’rinishlаrgа egа bo’lаdi, bulаrning qisqаchа qilib rеl’yеf dеyilаdi. rеl’yеfning chizmаdа ifоdаlаnishi esа tоpоgrаfiya dеyilаdi. tоpоgrаfiya so’zi yunоnchа bo’lib, “jоyni tаsvirlаsh” dеgаn mа’nоni bildirаdi. umumаn yеr sirti tоpоgrаfik sirt dеyilаdi. yer sirtining hоsil bo’lishi hеch qаndаy gеоmеtrik qоnun-qоidаlаrgа bo’ysunmаydi. bu sirt qоnunsiz sirt hisоblаnаdi. shuning uchun yеr sirti chizmаdа gоrizоntаl chiziqlаr yordаmidа tаsvirlаnаdi. yer sirtining hаr 1 mеtridа ho tеkisligigа pаrаllеl tеkisliklаr …

2 / 6

o’lаdi vа uning ho tеkisligidаn uzоqligini ko’rsаtаdi. chizmаlаrdа yon bаg’irlаrning qаysi tоmоngа nishаbligini gоrizоntаl chiziqlаrgа qo’yilgаn bеlgilаr yoki ulаrgа chizilgаn bеrg-shtrihlаr yordаmidа bilib оlinаdi. topografik sirt va qurilish maydonchasining berilgan chizmasiga asosan tuproq ishlari chegarasi aniqlsh algoritmi: 1. a3 formatda tomonlari 297x210 mmli to‘g‘ri to‘rtburchak ajratilib unga berilgan variant ko‘chirilib chiziladi. 2. nolinchi ish chizig‘i aniqlanadi. 3. nolinchi ish chizig‘idan yuqorida, maydoncha konturiga parallel qilib 1m li kyuvet (ariq) chiziladi. 4. maydoncha konturiga perpendikular qilib qiyalik chiziqlari chiziladi va berilgan qiyalikka binoan darajalanadi. 5. har bir tekislik uchun gorizontallar o‘tkaziladi. 6. tekislik gorizontallarining bir qiymatli topografik sirt gorizontallari bilan kesishgan nuqtalari belgilanadi va ingichka chiziq bilan tutashtirib chiqiladi. 7. qo‘shni tekisliklarning o‘zaro kesishib hosil qilgan to‘g‘ri chiziqlari yasaladi. 8. bergshtrixlar qo‘yib chiqiladi. 9. tuprioq ishlari chegarasi qalinlashtiriladi. 1-misol 1. masalaning shartiga ko‘ra, gorizontallar va ularning son belgilari 35, 36, 37, . . ., 48 orqali ifodalangan topografik sirtning 40-balandligida ko‘rinishi …

3 / 6

(chap) tomnida yon nishab tekisliklarining kesishuv chizig‘ini yasaymiz. buning uchun maydoncha konturiga perpendikular qilib pi, qi va ni qiyalik chiziqlari chiziladi va berilgan yon qiyalik i=1:1.5 ga binoan tekisliklar intervali x=1:i=1/1:1,5=1,5m bilan qiyalik chiziqlarini darajalaymiz. natijada nishab tekisliklarining qiyalik masshtablari hosil bo‘ladi. so‘ngra nishab tekisliklarining son belgisi pasayuvchi (kamayuvchi) gorizonallarini o‘tkazadi. 3. pi, qi, ni qiyalik masshtablarining son belgilari bir xil bo‘lgan gorizontallari o‘zaro kesishib, maydoncha yon nishablarining o‘zaro kesishuv chizig’iga oid nuqtalarni hosil qiladi. bu nuqtalarni o‘zaro tutashtirib yondosh nishab tekisliklarining kesishuv chiziqlari bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlar yasaladi. 4. tuproqni to‘kish chegarasini aniqlash uchun nishab tekisliklari qiyalik masshtablari pi, qi, ni va topografik sirtlarning bir xil son belgili gorizontallarining o‘zaro kesishuv nuqtalari yasaladi. nihoyat yasab olingan nuqtalarni tartib bilan tutashtiramiz. natijada tuproqni to‘kish chegara a, b, n chiziqlari hosil bo‘ladi. 5. maydonchaning yuqori tomomnidan yon nishab tekisliklarining kesishuv chiziqlarini yasaymiz. tuproq kavlab olish chegarasini aniqlashdan oldin, avvalo kengligi taxminan 1m …

4 / 6

i, mi larning son belgisi o’suvchi gorizontallari o’tkaziladi. qi, niva mi larning son belgilari bir xil bo‘lgan gorizontallari o‘zaro kesishib, maydoncha yon nishab tekisliklarining o‘zaro kesishuv chiziqlari bo‘lgan to‘g‘ri chiziqlar hosil bo‘ladi. 6. nishab tekisliklari va topografik sirtning son belgilari bir xil bo‘lgan gorizontallarini o‘zaro kesishuv nuqtalari belgilanib tutashtiriladi. natijada tuproq kavlanadigan joy chegarasidagi a, a, m egri chiziqlar hosil bo’ladi. asosiy, ya’ni 40 gorizontal nolinchi ish chizig‘i deyilib, bu yerda tuproq to‘kilmaydi va kavlanmaydi. chunki bu yerda maydoncha va topografik sirt gorizontallarining son belgilari o‘zaro tengdir. 7. nihoyat nishab tekisliklari va topgrafik sirtga tegishli bergshtrixlar chiziladi. 2-misol. gorizontallar va ularning son belgilari 25, 26, 27, . . 36 orqali ifodalangan topografik sirtning 30-balandligida yuzasi aylanasimon bo‘lgan maydonga qurilsin. maydoncha nishab tekisliklari qiyaligi ik=1:1, it=1:1 bo‘lganda tuproq ishlarining chegaralari aniqlansin. chizmadan ma’lumki, maydonchani qurish uchun topografik sirtning 30- gorizontalidan o‘ng (yuqori) tomonidan tuproq kavlab olinadi, chap (past) tomoniga esa tuproq …

5 / 6

esa to‘kish chegara chizig‘i bo‘ladi. 3. chizmada nishablikning yaqqolligini tasvirlash uchun har ikki uchastkada bergshtrixlar chiziladi. inshootning konturi aylanasimon bo‘lganligi uchun bergshtrixlar maydonchaning markaziga yo‘nalgan bo‘lib, tuproq to‘kiladigan joyda maydoncha konturidan boshlab, tuproq kavlab olinadigan joyda esa maydoncha konturiga qarab chiziladi. nazorat uchun savollar: 1. tоpоgrаfik sirt qаndаy sirt? 2. tоpоgrаfik sirt chizmаdа nimаlаr bilаn bеrilаdi? 3. topografik sirtning son belgilari nimani ifodalaydi? 4. tuproq ishlari chegarasini aniqlash algoritmini aytib bering. 5. nolinchi chiziq nima?

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq ishlari chegarasini aniqlash. apparelli maydoncha chizmasini bajarish"

14-mavzu. tuproq ishlari chegarasini aniqlash. apparelli maydoncha chizmasini bajarish. autocad dasturi. reja: 1. topografik sirtlar 2. apparelli maydoncha chizmasini bajarish mashg’ulot maqsadi: topografik sirtlar haqida tasavvurni oshirish hamda ularning gorizontallari va son belgilari to’g’risida tushunchalarni kengaytirish, tuproq ishlari chegarlarini aniqlash ko’nikmasini shakllantirish. adabiyotlar: 1.u.t.rixsiboev va boshq “muhandislik va kompyuter grafikasi”. “tafakkur qanoti”.toshkent. 2019.darslik, 2.u.t.rixsiboyev, d.f.kuchkarova, ch.t.shokirova, x.m.rixsiboyeva “chizma geometriya va muxandislik grafikasi”. darslik. “tafakkur qanoti”. toshkent. 2019. 3.kuchkarova d.f. va boshkalar “muhandislik grafikasi fanidan (gidrotexniklar uchun) metodik qo‘llanma” yer sirtining tuzilishi ju...

This file contains 6 pages in PDF format (534.5 KB). To download "tuproq ishlari chegarasini aniqlash. apparelli maydoncha chizmasini bajarish", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq ishlari chegarasini aniq… PDF 6 pages Free download Telegram