yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1350577405_17237.doc yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi reja: 1. ustki suvlar 2. gurunt suvlari 3. qatlamlararo (artezan) suvlar. hozirgacha yer osti suvlarining umum qabul qilgan tasnifi yuq. bu esa ularning har xil xossalariga, joylanish sharoitlariga bog’lik va xakozo. yer osti suvlari bir necha belgilariga qarab guruxlarga bo’lish mumkin. masalan xaroratiga ko’ra: sovuq (-10,-20 s), iliq (20...40o s) va issiq (40o s dan yuqori) suvlar; tuzligiga qarab: chuchuk (tuzsiz), sho’r suvlar va xokazo. yer osti suvlari suvli gorizontning joylashishiga, bosimning bor-yo’qligiga, yotish xolatiga, gidravlik belgisiga va ximiyaviy tarkibiga qarab ustki, grunt va qatlamlararo suvlarga bo’linadi. bulardan tashqari yoriq, qarst, doimiy muzloq va shifobaxsh xususiyatiga ega bo’lgan mineral suvlar xam bo’ladi. bu suvlar ko’p xollarda sanoat korxonalarida ishlatiladi. ular bosimli yoki bosimsiz bo’lib, ba'zi uziga xos xususiyatlari bilan boshqa xildagi suvlardan ajralib turadi. ustki suvlar. atmosferadan tushayotgan qor va yomg’ir suvlarning aeratsiya zonasida linza …

n suvni bug’lantirishi ta'siri natijasida uning miqdori kamayib ketadi. shuning uchun ular mavsumiy suv xisoblanadi. ximiyaviy tarkibiga ko’ra ular chuchuk yoki sho’rroq, organik birikmalar bilan ifloslangan bo’ladi. bu suvlar zaxirasining qamligi, organik birikmalarga boyligi, tarqalish maydonining chegaralanganligi sababli ulardan shaxar va qishloqlarni suv bilan ta'minlash maqsadida foydalanib bo’lmaydi. gurunt suvlari. yer yuzasidan birinchi suv o’tkazmaydigan qatlam ustida joylashgan suvlar grunt suvlar deyiladi. grunt suvlar yuzaki suvlardan katta maydonlarda tarqalgan suv o’tkazmaydigan qatlami bilan farq qiladi. lekin ular xam yuzaki suvlari singari atmosfera yog’inlari va yer ustki suvlaridan tuyinadi. grunt suvlarining tuyinish maydoni tarqalish maydoniga mos keladi. tabiiy sharoitlarda grunt suvlari yuzaki suvlardan farqli o’laroq, uzoq vaqt mavjud bo’ladi. suv singdiradigan qatlamning grunt suvlarini saqlovchi qismi suvli gorizont deb ataladi. grunt suvlarining yuzasi satx deyiladi. grunt suvlarining satxidan suv o’tkazmaydigan qatlamgacha bo’lgan masofa suvli gorizontning qalinligi, yer yuzasidan grunt suvlarining satxigacha bo’lgan masofa ularning satx chuqurligi deyiladi. grunt suvlari qo’yidagi xususiyatlari …

h uchun yaroqli hisoblanadi. grunt suvlari suv o’tkazmaydigan qatlam nishabligi bo’yicha xarakat qilib, jarlik va daryo o’zanlarida yer yuzasiga sizib chiqadi va buloqlar hosil qiladi. yer osti suvlari tog’ jinslari orasida xarakat qilganligi sababli ularning tezligi xam xar xil bo’ladi. grunt suvlari yer yuzasining tuzilishiga qarab xar xil chuqurlikda yotadi. masalan, pasttekislik joylarda 1-2m dan 5-10m gacha, tog’lik oldi zonalarida esa 15-20m dan 40-50m gacha chuqurlikda bo’lishi mumkin. qatlamlararo (artezan) suvlar. suv o’tkazmaydigan ikki qatlam orasiga joylashgan suv o’tkazadigan qatlamda suv to’planishidan qatlamlararo yer osti suvlari hosil bo’ladi. bunday suvlar bosimsiz va bosimli bo’lishi mumkin. qatlamlararo bosimsiz yer osti suvlari yer yuzasidan ikkinchi, uchinchi suv o’tkazmaydigan qatlamlar orasidagi qatlamlarda joylashgan bo’lib, doimo grunt suvlarining ostida uchraydi. bu suvlar suv saqlovchi qatlamlarni to’ldira olmaydi, chunki ular past-baland relyefli tog’li va tog’ oldi rayonlarida uchraydi, daryo va jarlik o’zanida buloq tarzida yer yuzasiga chiqib, oqar suvlarga qo’shiladi. qatlamlararo bosimsiz suvlarning ta'minlanish soxasi …

; 4 - qatlamlararo bosimsiz suvlar; 5 - ta'minlanish soxasi; 6 - infiltratsiya suvlari; 7 - tinch buloq. xam pastki tomonidan qatlamlar o’zidan suvni o’tkazmaganligi sababli suv bosimi vaqt o’tishi bilan juda kuchayadi. agar suvli qatlam burg’u qudug’i yordamida ochilsa, suv satxi quduq bo’ylab yuqoriga ko’tarila boshlaydi, shuning uchun xam bosimli suv deb ataladi. suv satxi esa pyezometrik satx deyiladi (3-rasm). a - qatlamlarning sinklinal va b - monoklinal xolda yotishdagi artezian suvi; 1 - infiltratsiya suvlari; 2 - qum qatlam; 3 - suv o’tkazmaydigan qatlam; 4 - burg qudug’i; 5 - ta'minlanish soxasi; (n - bosimning balandligi. pyezometrik satx balandligi dengiz yuzasi yoki nisbiy olingan gorizontal tekislikka nisbatan aniqlanadi. kartada xar xil pyezometrik satxlarni birlashtiruvchi chiziq gidroizopyez deb ataladi. bosim kuchi suv singuvchi qatlamning yer yuzasiga chiqan qismining mutloq balandligi bilan suv ochilgan joy balandligining farqi orqali topiladi. ayrim paytlarda suvli gorizontning ochgan quduqlardan suv yer yuzasiga fontan bo’lib …

da hosil bo’lgan bo’shliq - karstlardagi suvlar karst suvlari deyiladi. bu suvlar tog’ jinslarida gorizontal va vertikal yunalishda xarakat qilib, tutash oqimlar hosil qiladi. karst suvlari yuzaki suvlar bilan o’ziga xos aloqasi bilan ajralib turadi. ko’p xollarda yuzaki suvlar o’z xarakati davomida karst rivojlangan maydonlarga kelib, yer ostiga singib ketadi, so’ngra tog’-yonbag’irliklaridan, daryo qirg’oqlaridan mo’l suvli buloqlar tarzida yer yuzasiga chiqadi. (4-rasm). karst suvlarining satxi va sarfi keskin o’zgarib turadi. yer yuzasida karst bo’shliqlari ko’p bo’lsa, suvning yutilishi ko’payib va tezlashib ketadi. natijada karst rayonlaridagi buloqlarning suv sarfi va suv toshqini yoki ko’p yomg’ir yog’ishi bilan tez ko’payadi va aksincha. foydalanilgan adabiyotlar 1. islomov o.i., shoraxmedov sh.sh. umumiy geologiya t., «ukituvchi» 1971 yil. 2. kuznetsov s.s. geologiya ,uzssr «urta va oliy maktab», davlat nashriyoti,t., 1960. 3. «geologiya lugati»uzssr fa nashriyoti t.,1958. 4. ananyev v.p., peredelskiy a.v. injenernaya geologiya. iz-vo «vo`sshaya shkola», m-1980. 5. kurs obhey geologii, m., «nedra», 1976. 6. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi"

1350577405_17237.doc yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi reja: 1. ustki suvlar 2. gurunt suvlari 3. qatlamlararo (artezan) suvlar. hozirgacha yer osti suvlarining umum qabul qilgan tasnifi yuq. bu esa ularning har xil xossalariga, joylanish sharoitlariga bog’lik va xakozo. yer osti suvlari bir necha belgilariga qarab guruxlarga bo’lish mumkin. masalan xaroratiga ko’ra: sovuq (-10,-20 s), iliq (20...40o s) va issiq (40o s dan yuqori) suvlar; tuzligiga qarab: chuchuk (tuzsiz), sho’r suvlar va xokazo. yer osti suvlari suvli gorizontning joylashishiga, bosimning bor-yo’qligiga, yotish xolatiga, gidravlik belgisiga va ximiyaviy tarkibiga qarab ustki, grunt va qatlamlararo suvlarga bo’linadi. bulardan tashqari yoriq, qarst, doimiy muzloq ...

DOC format, 53.5 KB. To download "yer osti suvlarining kelib chiqishi va tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: yer osti suvlarining kelib chiq… DOC Free download Telegram