bolalarni ovqatlantirish

PDF 29 pages 1.1 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PDF

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mavzu: bolalarni ovqatlantirish. mavzu: bolalarni ovqatlantirish reja:  tabiiy ovqatlantirish, afzalliklari, ona sutining xususiyatlari.  aralash ovqatlantirish, sabablari va qoidalari.  sun’iy ovqatlantirish, o‘tishga sabablar, qoidalari.  qo‘shimcha ovqatlar, kiritish qoidalari, muddatlari va turlari.  bir yoshdan katta bolaiarni ovqatlantirish. bolalarni ovqatlantirish  bolalarning to‘g‘ri va sog‘lom unib-o‘sishiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar ichida ovqatlanish nihoyatda muhim o‘rin tutadi. bola ovqatlanishini to‘g‘ri tashkil qilish bolaning jismoniy, ruhiy rivoj-lanishini, yuqumli kasalliklarga va atrof- muhitning noqulay ta’sirlariga qarshilik ko‘rsatish qobiliyatining shakllanishini ta’minlab beradi. bolalarni ovqatlantirish turlari emizikli yoshdagi bolalarni ovqatlantirishning uch turi farq qilinadi: 1. tabiiy, ko‘krak suti bilan ovqatlantirish. 2. aralash, ko‘krak suti bilan birga qo‘shimcha sut bilan ovqatlantirish. 3. sun’iy, sutli aralashmalar bilan ovqatlantirish. tabiiy ovqatlantirish, afzalliklari, ona sutining xususiyatlari tabiiy ovqatlantirish deb bolani hayotining birinchi yarim yilligigacha faqat ona suti bilan, undan keyin ona suti va qo‘shimcha ovqatlar bilan birga boqishga aytiladi. yangi tug‘ilgan bolaning ovqatlanishi uchun tabiat yaratgan yagona mahsulot, …

2 / 29

roq bo‘ladi. 6. ona suti bilan bola organizmiga immun omillar o‘tadi. 7. ona suti bola organizmiga steril holda o‘tadi. 8. ona suti bola organizmiga me’yordagi haroratda o‘tadi. 9. ona suti tarkibidagi vitaminlar va mikroelementlar kam miqdorda bo‘lgan taqdirda ham hazm tizimidagi fermentlarning faqat ona sutigagina moslashganligidan to‘liq so‘rilish xususiyatiga ega. • hayotining birinchi yilini yashab kelayotgan bolalar uchun ona suti hech narsa bilan almashtirib bo‘lmaydigan bebaho ovqat mahsulotidir. • lekin bolani emizib boqishga monelik qiladigan turli xil sabablar va ayrim qiyinchiliklar bolani ona suti bilan boqilishiga vaqtincha yoki batamom to‘sqinlik qilishi mumkin. quyida ana shu sabablar va qiyinchiliklar haqida to‘xtalib o‘tamiz. • ko‘krak suti bilan boqishga monelik qiladigan sabablarning mutloq va nisbiy turlari farqlanadi. 1. mutloq monelik qiladigan sabablarga quyidagilar kiradi: a) bola tomonidan bo‘ladigan sabablar: — markaziy asab tizimining og‘ir kasalliklari; — gemolitik kasallik (hayotining dastlabki 7—10 kunida); — og‘ir darajadagi chalalik (so‘rish va yutish reflekslarining yo‘qligi); — respirator …

3 / 29

i, yopishqoq quyuq suyuqlik hisoblanadi. og‘iz sutining tarkibida oqsillar deyarli 4 baravar, tuzlar esa 2 baravar, vitamin a va korotin, vitamin b, c, b, e, fermentlar, himoyalovchi immun omillar ko‘proq bo‘ladi. og‘iz suti ko‘p kaloriya (100-150 kkat) beradigan, oson singiydigan va o‘zgarmagan holda ichak orqali surilib o‘ta oladigan xususiyatga ega. kimyoviy tarkibi jihatidan bolaning to‘qimalariga juda yaqin turadi. bolani emizib boqishda har 1 kg tana vazniga 2-2,5 gr oqsil, 6- 7 gr yog‘ va 12-14 gr uglevod talab qilinadi. suvga bo‘lgan ehtiyoji esa 1 kg vazniga 150 ml.ni tashkil etadi. bola 1-1,5 oylik bo‘lganda vitaminlar va mineral moddalarga bo‘lgan ehtiyoji ortadi, shuning uchun ana shu vaqtdan boshlab unga meva va sabzavotlarning sharbatlaridan 3-5 tomchidan boshlab berib boriladi (olma, sabzi sharbatlari). ovqatlanishi yetarli bo‘lmagan bolalar uzunligiga nisbatan tana vazining yetishmasligi ovqatlanishning surunkali buzilishida jismoniy va nerv-ruxiy rivojlanishdan orqada qolishi, moddalar almashinuvining buzilishi va immunitetning pasayishi bilan xarakterlanadi.  ovqatlanish yetarli bo‘lmagan …

4 / 29

osti yog‘ klechatkasi yuzda saqlagan, lekin qorinda va qo‘l-oyoqlarda kamaygan yoki yo‘q. vaznining oshib borishi notekis, qo‘l-oyoqlari doimo sovuq, taxipnoz, dag‘al nafas. ko‘pincha qabziyat kuzatiladi. ovqatlanish yetarli bo‘lmagan iii darajasida namoyon bo‘ladi. tana uzunligi yoshiga nisbatan 7-10 sm kam. umumiy axvolidan o‘zgarishlar sezilarli; uyquchan, atrofdagilarga qo‘shilmaydi, qo‘zg‘aluvchan, yig‘loqi, rivojlanishi keskin ortda qolgan. to‘liq anoreksiya bola tashqi ko‘rinishidan skeletni eslatadi. aralash ovqatlantirish, sabablari va qoidalari.  aralash ovqatlantirish deb, qandaydir sabablarga ko‘ra bola onasidan o‘ziga tegishli sutni ololmasligidan, o‘rnini boshqa sun’iy sut mahsuloti yoki sut aralashmalari bilan to‘ldirilgan holda ovqatlantirishga aytiladi. bunda ona suti umumiy ovqat hajmining 3/5 qismini tashkil qiladi.  aralash ovqatlantirishga bola hayotining birinchi kunlaridanoq yoki keyinchalik ma’lum sabablarga ko‘ra o‘tilishi mumkin. aralash ovqatlantirishga o‘tish sabablari uchta asosiy guruhga birlashtiriladi:  onaga aloqador sabablar - birlamchi va ikkilamchi gipogalaktiya (sut ishlab chiqarilishining kamayishi), ona sutining sifatiy kamchiliklari, onadagi biror kasallikning qo‘zib qolishidan bolani ona ko‘kragiga tutishni kamaytirish zarurati …

5 / 29

i hech qachon shirinroq qilishga urinmaslik kerak. 5. qo‘shimcha sut ortib qolgan taqdirda faqat sovutgichda saqlanishi va berishdan oldin tana haroratigacha isitib olinishi shart.  aralash ovqatlantirishda ham bolaga 3,5- 4 oyligidan boshlab qo‘shimcha ovqatlar kiritiladi. sun’iy ovqatlantirish, o‘tishga sabablar, qoidalari. sun’iy ovqatlantirish deb, bolani tug‘ilganidan boshlab yoki keyinchalik faqat sut aralashmalari yoki sun’iy sut mahsulotlari bilan boqishga aytiladi. ona suti umumiy ovqat hajmining 1/5 qismini tashkil qilishi ham sun’iy ovqatlantirishga o‘tilganligidan dalolat beradi. bolani sun’iy ovqatlantirishga o‘tkazish sabablari onaning og‘ir kasalliklarga chalinib qolishi yoki onada sutning batamom yo‘qligi (yo‘qolib qolishi) bo‘lishi mumkin. bola sun’iy ovqatlantirilganda oziq moddalar(oqsil, yog‘, uglevodlar)ga bo‘lgan ehtiyoji tabiiy ovqatlantirilgandagiga nisbatan ko‘proq bo‘ladi (oqsil, yog‘, uglevodlar nisbati 1:1,5:3).  agar bola aralash ovqatlantirib kelinayotgan bo‘lsa uni sun’iy ovqatlantirishga o‘tkazish ancha osonroq kechadi. lekin tabiiy ovqatlantirishdan birdaniga sun’iyga o‘tkazishda juda ehtiyot bo‘lish kerak, bunda sun’iy ovqatlantirishni avvaliga suyultirilgan aralash-malardan boshlash (b-aralashma yoki b-kefir), 4-5 kun oralatib b-aralashma …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalarni ovqatlantirish"

mavzu: bolalarni ovqatlantirish. mavzu: bolalarni ovqatlantirish reja:  tabiiy ovqatlantirish, afzalliklari, ona sutining xususiyatlari.  aralash ovqatlantirish, sabablari va qoidalari.  sun’iy ovqatlantirish, o‘tishga sabablar, qoidalari.  qo‘shimcha ovqatlar, kiritish qoidalari, muddatlari va turlari.  bir yoshdan katta bolaiarni ovqatlantirish. bolalarni ovqatlantirish  bolalarning to‘g‘ri va sog‘lom unib-o‘sishiga ta’sir ko‘rsatuvchi omillar ichida ovqatlanish nihoyatda muhim o‘rin tutadi. bola ovqatlanishini to‘g‘ri tashkil qilish bolaning jismoniy, ruhiy rivoj-lanishini, yuqumli kasalliklarga va atrof- muhitning noqulay ta’sirlariga qarshilik ko‘rsatish qobiliyatining shakllanishini ta’minlab beradi. bolalarni ovqatlantirish turlari emizikli yoshdagi bolalarni ovqatlantiris...

This file contains 29 pages in PDF format (1.1 MB). To download "bolalarni ovqatlantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarni ovqatlantirish PDF 29 pages Free download Telegram