"farhod va shirin" dostoni

PDF 11 pages 469.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 469.7 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

11-mavzu:”farhod va shrin” dostoni” reja: 1. agar bir qavm,gar yuz, yo’qsa mingdur, muayyan turk ulusi xud meningdur… 2. “xusrav va shirin”dan “farhod va shirin”ga. 3. dostonning yaratilish tarixi: a) mavzusi va g’oyasi; b) hajmi va vazni; 4. dostondagi bosh ,asosiy va epizodik obrazlar tahlili. 5. agar bir qatla ko’rdi har sabaqin, yana ochmoq yo’q erdi ul varaqin… 6. menga ne yoru ne oshiq havasdur, agar men odam o’lsam, ushbu basdur. 7. mehinbonu- ilm-ma’rifat homiysi. 8. shopur- do’stlik va sadoqat timsoli. 9. xusrav- xudbin,zolim,johil podsho. 10. sheruya- mansabparast, razil,badxulq insofsiz shahzoda. 11. dostonning badiiy xususiyatlari: a) muammo; b) lirik muqaddima,lirik chekinish, lirik xotima, s) badiiy fantaziya; d) tazod,mumtane’, jonlantirish, o’xshatish, mubolag’a,majoz. 12. “farhod va shirin”ning xalq variantlari. 13. farhod ,shirin va zamonamiz yoshlari. tayanch tushunchalar: farhod, shirin, mehinbonu, shopur, xusrav, sheruya, muammo; lirik muqaddima,lirik chekinish, lirik xotima, badiiy fantaziya; tazod,mumtane’, jonlantirish, o’xshatish, mubolag’a,majoz. lug’at: g’arib- vatanidan uzoqda bo’lgan odam, nol- qamishqalam …

2 / 11

tdan iborat ishqiy-sarguzasht doston. alisher navoiy dostonni allohga murojaat bilan boshlab, payg‘ambarlar karomatini va maxsus bobda esa qalamni vasf qiladi. shu bahonada nizomiyni sherga, dehlaviyni palang (qoplon)ga, jomiyni esa tirik filga qiyoslaydi. emas oson bu maydon ichra turmoq, nizomiy panjasiga panja urmoq. kerak sher oldida ham sher jangi agar sher o‘lmasa bori palangi 7-8-boblar jomiy bilan bog‘lanadi. jomiy navoiyni “xamsa” yozishga undagan edi. 9-bobda “xamsa” yozishning o‘ziga xos yo‘l-yo‘riqlari (prinsiplari)ni bayon etib yozadi: ani nazm etki tarhi toza bolg‘ay, ulusg‘a mayli beandoza bo‘lg‘ay. muallif dostonni “shavq dostoni” deb ataydi. sababi unda ishq kuylanadi, talqin qilinadi, ulug‘lanadi. bu shunday ishqki, u insonni poklaydi, ezgulikka yetaklaydigan, mehr bilan yo‘g‘rilgan, yaratganning o‘ziga ulashib ketadigan ishq, u komillikka yetaklaydi. o‘ziga xoslikka intilgan adib o‘zigacha bo‘lgan an’analarga ijodiy yondashdi. doston navoiygacha “xisrav va shirin” shaklida mashhur edi. ularda markaziy obraz xisrav edi. u komillikdan yiroq, muhabbatdan toj-taxtni ustun bilgan xudbin shaxs. uni navoiy bosh obrazga …

3 / 11

o‘zal malika haqida rivoyat va afsonalar to‘qilgan. hatto arab sayyohi yoqut (1179-1229) shirin muhabbati haqida behustun tog‘ida doro yozdirgan yozuvlarni o‘z ko‘zi bilan ko‘rganini ma`lum qiladi. u haqda, birinchi bo‘lib, firdavsiy doston yozib, “shohnoma”siga kiritgan. nizomiy esa uni ishqiy-sarguzasht doston holiga keltirdi, qutb xorazmiy uni tarjima qildi. farhod (nizomiyda, shoir ashrafda) kelib chiqishi noma`lum, ikkinchi darajali obraz, qurilishda ishlaydi. dehlaviyda shahzoda – chin xoqonining o‘g‘li, navoiyda ham chin xoqonining o‘g‘li. navoiy nizomiyning “xisrav va shirin”ini ham “shavq dostoni” degan edi. navoiydan oldin ashraf (fors tilida “firoqnoma” dostoni), orif ardabeliylar bunday doston yozgan. navoiyning asarida voqealar ovozasi olamni tutgan chin xoqonining farzandsizligi va nazr-u niyozlar, ollohga iltijolar natijasida farhod ismli o‘g‘il ko‘rish voqeasi bilan boshlanadi. she’rda shabiston, yangi oy, mehri olamoroy istioralari qo‘llangan. shabistonida tug‘di yangi bir oy, yangi oy yo‘qki, mehri olamoroy. tangri taolo tug‘ilishidan ruhiga payvasta etgan ishq farhodga favqulodda iste’dod, tug‘ma qobiliyat ato etgan edi. buning natijasida ta’limning …

4 / 11

i, lekin vaqt o‘tgan sari uning rangi sarg‘ayib, ahvoli o‘zgara boshladi, ishq ta’sirida doimo g‘amgin. otasi uni quvontirish uchun 4 faslga moslab 4 qasr qurdiradi. farhod qorandan tosh yo‘nishni, boniydan me`morlikni, moniydan naqqoshlikni o‘rganadi. otasi taxtni bermoqchi bo‘ladi. farhod kamtarlik bilan rad etadi. otasining xazinasida sirli sandiqni ko‘radi. sandiqda iskandar rumiy 400 olimga yasatgan ko‘zgu bo‘ladi. u tilsim bilan ochiladi. tilsimni ochish uchun farhod yunonistondagi bir tog‘ga borishi kerak. ungacha uch manzil bo‘lib, birinchisida ajdarho, ikkinchisida ahraman devni, 3-manzilda mushkulroq tilsimni yengishi kerak. farhod tog‘da donishmand suqrot bilan uchrashadi. suqrot uning otasi va otabegi mulkoroning taqdiri haqida bashoratlar beradi va jon taslim qiladi. farhod yo‘lda xizr bilan uchrashadi, muloqot qiladi. xizr unga ajdahoni yengish va iskandar boyligini olish yo‘llarini o‘rgatadi. farhod kurashib, jamshid jomini, iskandar boyligini, sulaymon uzugini qo‘lga kiritadi. so‘ngra ko‘zguda shirinning suratini ko‘rgan farhod uni izlab yo‘lga otlanadi. yo‘lda rassom shopur bilan do‘stlashadi, undan shirinning arman yurtidan ekanligini …

5 / 11

dоlarini sеzib turamiz. bu yurak tug’yonlari, mana, оradan bеsh yarim asr o’tsa hamki, milliоnlab оdamlarni hayajоnga sоlib kеlmоqda. * * * оna tiliga muhabbat, uni ulug’lash, bеqiyos bоyligi va buyukligini anglash tuyg’usi ham bizning оngu tafakkuri- mizga, yuragimizga avvalо navоiy asarlari bilan kirib kеlgan. * * * alishеr navоiyning tariх va bashariyat оldidagi ulug’ хizmatlaridan biri shundaki, u adоlat tuyg’usini har bir insоn, har qaysi хalq va millat intilib yashaydigan оliy mеzоn darajasiga ko’tardi, оdamzоdni hayotda adоlatni qarоr tоptirishga, uni asrab-avaylashga chоrlab o’tdi. * * * navоiy hazratlarining tоm ma’nоda хalqparvar shaхs bo’lgani, uning o’lmas g’оyalari bugungi kunlarimiz uchun ham bag’оyat hamоhang va ibratli ekani, ayniqsa, ahamiyatlidir. * * * mоvarоunnahr zaminida piri kоmil avliyo daraja- siga ko’tarilgan bu mu’tabar zоt хalq оrasidagi bеqiyos оbro’-e’tibоri, nufuzi bilan mamlakatdagi tinchlik va barqarоrlikning o’ziga хоs kafоlatiga aylangan edi. * * * ulug’ ajdоdimiz yaratgan qahramоnlar – хitоy, arman, arab, fоrs, yunоn, hind …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""farhod va shirin" dostoni"

11-mavzu:”farhod va shrin” dostoni” reja: 1. agar bir qavm,gar yuz, yo’qsa mingdur, muayyan turk ulusi xud meningdur… 2. “xusrav va shirin”dan “farhod va shirin”ga. 3. dostonning yaratilish tarixi: a) mavzusi va g’oyasi; b) hajmi va vazni; 4. dostondagi bosh ,asosiy va epizodik obrazlar tahlili. 5. agar bir qatla ko’rdi har sabaqin, yana ochmoq yo’q erdi ul varaqin… 6. menga ne yoru ne oshiq havasdur, agar men odam o’lsam, ushbu basdur. 7. mehinbonu- ilm-ma’rifat homiysi. 8. shopur- do’stlik va sadoqat timsoli. 9. xusrav- xudbin,zolim,johil podsho. 10. sheruya- mansabparast, razil,badxulq insofsiz shahzoda. 11. dostonning badiiy xususiyatlari: a) muammo; b) lirik muqaddima,lirik chekinish, lirik xotima, s) badiiy fantaziya; d) tazod,mumtane’, jonlantirish, o’xshatish, mubolag’a,majoz. 12. ...

This file contains 11 pages in PDF format (469.7 KB). To download ""farhod va shirin" dostoni", click the Telegram button on the left.

Tags: "farhod va shirin" dostoni PDF 11 pages Free download Telegram