iqtisodiyot va biznes fani

PPTX 42 pages 784.2 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 784.2 KB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

“iqtisodiyot va biznes” fani “iqtisodiyot va biznes” fani urganch ranch universiteti 1-ma’ruza иқтисодиёт ва бизнес фанига кириш режа: 1-мавзу. иқтисодиёт ва бизнес фанига кириш 1 3 4 2 иқтисодиёт ва унинг бош масаласи иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши иқтисодиёт ва бизнес фанининг предмети ва вазифалари иқтисодий қонунлар ва категориялар (илмий тушунчалар) иқтисодиёт ва унинг бош масаласи чекланган иқтисодий ресурслардан унумли фойдаланиб, кишиларнинг яшаши, камол топиши учун зарур бўлган ҳаётий воситаларни ишлаб чиқариш ва истеъмолчиларга етказиб беришга қаратилган, бир-бири билан боғлиқликда амал қиладиган турли-туман фаолиятлар яхлит қилиб, бир сўз билан, иқтисодий фаолият деб аталади. 4 4 иқтисодий ресурслар деганда жамият, мамлакат, айрим корхона ва фирма, оила ихтиёрида тўпланиб, айни вақтда мавжуд бўлган, товар ишлаб чиқариш, хизмат кўрсатиш, уларни истеъмолчига йетказиб беришда ва истеъмол жараёнларида фойдаланиш мумкин бўлган имкониятлар, ва манбалар тушунилади. ресурс тушунчасининг иқтисодий мазмуни ресурсларнинг асосий турлари пул ресурслари моддий ресурслар ишчи кучи ресурслари табиий ресурслар қадимда иқтисодий фаолиятнинг асосий …

2 / 42

и эҳтиёжларини қондириш мақсадига эришиш, ресурслар ва маҳсулотларни тўғри тақсимлаш йўлларини топиш иқтисодиётнинг асосий мазмунини ташкил этади. иқтисодиёт макроиқтисодиёт микроиқтисодиёт жаҳон иқтисодиёти оила иқтисодиёти корхона ёки фирма иқтисодиёти минтақа иқтисодиёти миллий иқтисодиёт тармоқ иқтисодиёти иқтисодиёт қамров даражасига қараб қуйидаги турларга бўлинади 9 инсон томонидан яратилган товарлар ва хизматларнинг, ресурсларнинг ҳаракати бўйича такрор ишлаб чиқариш қуйидаги фазалар бирлигидан иборатдир: ишлаб чиқариш жараёни; тақсимлаш жараёни; айирбошлаш жараёни; истеъмол қилиш жараёни. ишлаб чиқариш – кишилик жамиятининг мавжуд бўлиши ва ривожланиши учун зарур бўлган ҳаётий неъматларни яратиш жараёни. барча товар ва хизматлар ишлаб чиқариш жараёнида яратилиши сабабли, у такрор ишлаб чиқаришнинг энг асосий ва бошланғич фазаси ҳисобланади. агар ишлаб чиқарилмаса, тақсимланадиган, айирбошланадиган ва ниҳоят, истеъмол қилинадиган нарсалар бўлмайди. тақсимот – ишлаб чиқариш омиллари ва унинг натижаларини иқтисодиётнинг турли қисм ва субъектлари ўртасида тақсимлаш жараёни. бу босқичда, энг аввало, ишлаб чиқариш воситалари, капитал, ишчи кучи ва бошқа ресурслар турли тармоқлар, соҳалар, ҳудудлар ва ниҳоят, корхоналар …

3 / 42

амият аъзоларининг турли-туман эҳтиёжлари қондирилади. истеъмол икки турда бўлади: ишлаб чиқариш (унумли) истеъмоли ва шахсий истеъмол. ишлаб чиқариш жараёнида ишлаб чиқариш воситалари ва ишчи кучидан фойдаланиш унумли истеъмол дейилади. истеъмол буюмларининг эҳтиёжларни қондириш мақсадида ўз аҳамияти бўйича пировард равишда ишлатилиши шахсий истеъмол дейилади. тақсимот жараёни ишлаб чиқариш жараёни истеъмол жараёни айирбошлаш жараёни товарлар, хизматлар ва ресурсларнинг такрор ишлаб чиқариш фазаларидаги ҳаракати иқтисодиётнинг доимий ва бош масаласи – эҳтиёжларнинг чексизлиги ва иқтисодий ресурсларнинг чекланганлигидир. инсоннинг яшаши ва камол топиши, умуман инсониятнинг ривожланиши учун керак бўлган ҳаётий воситаларга бўлган зарурати иқтисодиёт назарияси фанида эҳтиёж деб аталади. эҳтиёжлар ижтимоий-иқтисодий эҳтиёжлар эҳтиёжларни истеъмол қилиш тавсифига кўра бирламчи эҳтиёжлар умумжамият эҳтиёж-лари ҳудудий гуруҳий якка биргаликда қондирилувчи эҳтиёжлар маънавий моддий шахсий ишлаб чиқариш иккиламчи эҳтиёжлар 18 иқтисодий ресурсларни қуйидаги гуруҳларга ажратиш мумкин: табиий ресурслар ишчи кучи ресурслари капитал ер, ер ости бойликлари, сув, ўрмон ва биологик ресурслар кишиларнинг ақлий ва жисмоний қобилиятлари фойда олиш мақсадида ишлатиладиган …

4 / 42

ир. улар кишиларнинг билим ва дам олиш, маданий савиясини ошириш, малака-маҳоратга эга бўлиш, турли маънавий йўналишдаги хизматлардан баҳраманд бўлиш каби эҳтиёжлардан иборат бўлади. шахсий эҳтиёжлар – кишиларнинг пировард истеъмоли учун мўлжалланган маҳсулот ва хизматларга бўлган зарурат. масалан, озиқ-овқат, кийим-кечак, уй-рўзғор буюмлари, шахсга кўрсатиладиган турли хизматлар шахсий эҳтиёжларни намоён этади. ишлаб чиқариш эҳтиёжлари – маҳсулот ишлаб чиқариш ёки хизмат кўрсатишни амалга ошириш мақсадида ишлатилувчи турли иқтисодий ресурсларга бўлган зарурат. ишлаб чиқариш эҳтиёжларига хомашё (нефть, пахта ва ҳ.к.), материаллар (пўлат, ёғоч, тола ва ҳ.к.), асбоб-ускуналар, иш машиналари (юк машинаси, экскаватор, бульдозер ва ҳ.к.), ишчи кучи ва бошқаларни киритиш мумкин. инсоннинг шахсий манфаати, қизиқишлари ва турмуш тарзига мослаб қондирилиши мумкин бўлган эҳтиёжлар якка тарзда қондирилувчи эҳтиёжлар дейилади. уларга овқатланиш, кийиниш кабиларни мисол қилиш мумкин. ҳатто овқатланиш жараёни биргаликда (оилавий ёки бир неча кишилар билан) амалга оширилган тақдирда ҳам, ҳар бир кишининг овқатга бўлган эҳтиёжи алоҳида, якка тарзда қондирилади. одатда кишиларнинг турли даражалардаги гуруҳи …

5 / 42

ий тавсиф касб этиб, уларга билим олиш, малака ошириш, санъат билан шуғулланиш, дам олиш ва ҳ.к.ларни киритиш мумкин. якка эҳтиёж – бу алоҳида шахснинг ижтимоий-иқтисодий мавқеи, дунёқараши ва бошқа хусусиятлари таъсирида шаклланувчи эҳтиёжи. масалан, катта ёшдаги одамлар ва болалар, эркаклар ва аёллар, олий маълумотлилар ва маълумотсизлар, спортчилар ва спиртли ичимликларга мойил кишилар ва ҳоказоларнинг якка эҳтиёжлари таркиби ўзаро фарқ қилади. ҳаттоки, бир жинсдаги, ўзаро тенг ва бошқа белгилари бўйича ўхшаш инсонларнинг якка эҳтиёжлари баъзи бир жиҳатдан фарқ қилиши мумкин. гуруҳий эҳтиёж – бу маълум гуруҳ ёки жамоаларга бирлашган кишиларнинг биргаликдаги эҳтиёжи. бир оиланинг эҳтиёжи бошқа биридан, бир меҳнат жамоасининг эҳтиёжлари бошқасидан ўз таркиби ва даражаси жиҳатидан фарқ қилади. ҳудудий эҳтиёж – бу муайян ҳудудларда истиқомат қилувчи кишиларнинг биргаликдаги эҳтиёжи. инсон муайян ҳудудда истиқомат қилганлиги сабабли, унинг баъзи бир эҳтиёжлари мазкур ҳудудда истиқомат қилувчи барча инсонларнинг умумий эҳтиёжлари сифатида намоён бўлади. масалан, ҳар бир маҳалла ўзининг гузари, унда жойлашган савдо ва …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot va biznes fani"

“iqtisodiyot va biznes” fani “iqtisodiyot va biznes” fani urganch ranch universiteti 1-ma’ruza иқтисодиёт ва бизнес фанига кириш режа: 1-мавзу. иқтисодиёт ва бизнес фанига кириш 1 3 4 2 иқтисодиёт ва унинг бош масаласи иқтисодиёт назариясининг фан сифатида шаклланиши иқтисодиёт ва бизнес фанининг предмети ва вазифалари иқтисодий қонунлар ва категориялар (илмий тушунчалар) иқтисодиёт ва унинг бош масаласи чекланган иқтисодий ресурслардан унумли фойдаланиб, кишиларнинг яшаши, камол топиши учун зарур бўлган ҳаётий воситаларни ишлаб чиқариш ва истеъмолчиларга етказиб беришга қаратилган, бир-бири билан боғлиқликда амал қиладиган турли-туман фаолиятлар яхлит қилиб, бир сўз билан, иқтисодий фаолият деб аталади. 4 4 иқтисодий ресурслар деганда жамият, мамлакат, айрим корхона ва фирма, оила ихтиёри...

This file contains 42 pages in PPTX format (784.2 KB). To download "iqtisodiyot va biznes fani", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot va biznes fani PPTX 42 pages Free download Telegram