dinshunoslik fanining predmeti va funksiyalari

PPTX 26 стр. 2,6 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

5-mavzu. “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) mavzu: dinshunoslik fanining predmeti va funksiyalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o‘zaro aloqasi. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. 1 din inson va jamiyat hayotining ma’naviy asoslaridan biri bo‘lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya’ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o‘ziga xos sig‘inish obyekti va rasm-rusum, ibodat va aqidalarga ega. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi “dinshunoslik” barcha ijtimoiy fanlar qatori o‘zining o‘rganish obyektiga ega. u dinning paydo bo‘lishi, ijtimoiy mohiyati va jamiyatdagi rolini tadqiq qilish bilan birga diniy e’tiqodlarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi, ularning jamiyat taraqqiyotidagi evolyutsiyasini ilmiy jihatdan o‘rganadi. – o‘quvchilarga din haqida to‘g‘ri, ilmiy asoslangan va bugungi hayot talablariga mos tushunchalar berish; – din va uning kelib chiqishi, milliy va …

2 / 26

shdan iborat. “dinshunoslik” fanining maqsadi: “dinshunoslik” fanining vazifalari: o‘quvchi yoshlarda din va uning turli shakllari, ta’limoti, yo‘nalishi va oqimlari haqida to‘g‘ri, sog‘lom dunyoqarashni shakllantirish; – fuqarolarning faoliyati vijdon erkinligiga doir qonun talablariga muvofiq ekanligi hamda e’tiqodi sog‘lom shaxs ma’naviyatida milliy va diniy qadriyatlar uyg‘unligining o‘ziga xos jihatlarini o‘quvchi yoshlar ongiga singdirish; – o‘quvchi-yoshlarni diniy qadriyatlarga hurmat bilan qarash, turli dinlar va ularning vakillariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish, insoniyat tamadduniga ulkan hissa qo‘shgan ulug‘ allomalarimiz bilan faxrlanish kabi yuksak fazilatlar ruhida tarbiyalashdan iborat. dinlar unga e’tiqod qiluvchilarning soni, miqyosi, o‘zining ma’lum millat yoki xalqqa xosligi yoxud millat tanlamasligiga ko‘ra turli guruhlarga bo‘linadi: 1. urug‘-qabila dinlari – totemistik, animistik, fetishistik tasavvurlarga asoslangan, o‘z urug‘idan chiqqan sehrgar, shomon yoki qabila boshliqlariga sig‘inuvchi dinlar. ular millat va jahon dinlari ichiga singib ketgan bo‘lib, hozirda avstraliya, janubiy amerika va afrikadagi ba’zi qabilalarda saqlanib qolgan; 2. milliy dinlar – ma’lum millatga xos bo‘lib, boshqa millat vakillari …

3 / 26

iya, sotsiologiya, arxeologiya va boshqa ijtimoiy fanlar bilan mustahkam bog’liqligi uning nazariyasini boyitishga xizmat qiladi. din fenomenologiyasi. fenomen, namoyon bo’luvchi, ko’zga ko’rinuvchi narsa bo’lib, fenomenologiya ko’zga ko’rinuvchi narsaning sistematik shaklda tadqiq qilinishidir. dinning ko’zga ko’rinuvchi, tashqarida aks etuvchi jihatlarini o‘rganuvchi ilm sohasiga “din fenomenologiyasi” deyiladi. din sotsiologiyasi. din – jamiyat munosabatlarini, bu munosabatlar ortidan kelib chiquvchi voqea-hodisalarni o‘rganadi. shu tufayli bu ilm sohasi ijtimoiy diniy muassasalarni, dinning davlat, xalq, oilaga nisbatan munosabatini, din sohasida yuzaga keluvchi ijtimoiy voqea-hodisalarni, turli din jamoalarining jamiyat bilan bo’lgan munosabatlarini asosiy mavzu sifatida tadqiq qiladi. din psixologiyasi. bu ilm sohasi, zamonaviy psixologiya bilan birgalikda shakllangan va uning bir tarmog‘i holiga aylangan. din psixologiyasi, avvalo insonga oid bo’lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi. ya’ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu tajribaning turli ko’rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. din falsafasi. din sotsiologiyasi, psixologiyasi kabi asosiy mavzusi “din” bo’lgan din falsafasi, “din”ni …

4 / 26

ogiyasi bilan chambarchas bog’liqdir. uning asosi qadimgi miflarga borib taqaladi. dinning paydo bo‘lishi bevosita insoniyatning yaralishi bilan bog‘liq. xudo ilk insonlarni yaratishi bilan ularga o‘zini tanitdi, natijada inson ilk dinga e’tiqod qila boshladi. bunday qarash fanda «teologik yondashuv» deb nomlanadi. bugun mavjud bo‘lgan har qanday din o‘zining tarixini insoniyat yaralishi – ilk inson bilan bog‘lashini ko‘rishimiz mumkin. jumladan, islom dinida – odam va havvo, yahudiylik va xristianlikda – adam va yeva, zardushtiylikda – govmard, sintoiylikda – imperator mikado va boshqalar. mazkur ta’limotlar dinlarning muqaddas manbalarida bayon qilingan . dinlarning kelib chiqishi haqidagi ikkinchi qarash fanda «materialistik yondashuv» deb nomlanadi. mazkur qarashlarning paydo bo‘lishi antik davrga borib taqalib, ilk bor qadimgi yunon faylasuflari qarashlarida aks etgan. xvii asrga kelib yevropada cherkov hokimiyatining susaya boshlashi, hurfikrlilik namoyandalari – din tanqidchilarining paydo bo‘lishi, xix asrning ikkinchi yarmida charlz darvin tomonidan «turlarning kelib chiqishi» (1859-y.) nomli asarning chop etilishiga turtki bo‘ldi. keyinchalik mazkur qarashlar …

5 / 26

n, avstraliya aborigenlari orasida saqlanib qolgan afsonalardagi tasavvurlarni aytish mumkin. animizm (lotin tilida anima – ruh, jon ma’nolarini anglatadi). animizm ruhlar mavjudligiga ishonch, tabiat kuchlarini ruhlantirish, hayvonot, o‘simlik va jonsiz jismlarda ruh ong va tabiiy qudrat borligi haqidagi ta’limotni ilgari suruvchi ilk din shaklidir. u totemizm bilan bir vaqtda shakllangan. animizm tabiatning qudratli kuchlari – osmon va yer, quyosh va oy, yomg‘ir va shamol, momaqaldiroq va chaqmoqlarni ilohiylashtirib, ularda ruh mavjud deb bilar edi. ibtidoiy odamlar tog‘lar, daryolar, adir, o‘rmonlar, daraxtlar, xarsang tosh, jarliklar ham jonli, tafakkurli, sezuvchi va harakat qiluvchi, yaxshilik va yomonlik keltirishi mumkin deb tushunganlar. ularga qurbonliklar qilib haqqiga duo qilib, marosimlar uyushtirganlar. animizm zamonaviy dinlarning asosiy aqidaviy qismini tashkil etadi. jahon dinlarida ham ruhlar haqidagi ta’limot mavjud. animizm fetishizm (fetish so‘zi fransuzcha fetishe – but, sanam, tumor ma’nolarini anglatadi). u tabiatdagi jonsiz predmetlarga sig‘inishdir. fetish ham salbiy, ham ijobiy ta’sir etish kuchiga ega. fetish hisoblangan predmetlar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dinshunoslik fanining predmeti va funksiyalari"

5-mavzu. “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) mavzu: dinshunoslik fanining predmeti va funksiyalari dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o‘zaro aloqasi. ijtimoy muhit va diniy an’analarning shaxsning diniy e’tiqodi va individual tarbiyasiga ta’siri. 1 din inson va jamiyat hayotining ma’naviy asoslaridan biri bo‘lib, kishilarni ezgulikka chorlab kelgan. din (arabcha – ishonch, ishonmoq) – borliqni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy mavjudotga, ya’ni xudoga nisbatan munosabat, tasavvur, urf-odat va marosimlar majmui sanaladi. har bir din o‘ziga xos sig‘inish obyekti va rasm-rusum, ibodat va aqidalarga ega. o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi “dinshunoslik” ...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (2,6 МБ). Чтобы скачать "dinshunoslik fanining predmeti va funksiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dinshunoslik fanining predmeti … PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram